1
00:00:23,023 --> 00:00:26,485
<i>Saya ingat kali pertama</i>
<i>saya jejakkan kaki ke laut.</i>

2
00:00:28,946 --> 00:00:33,617
<i>Abang dan ibu saya melompat masuk,</i>
<i>sedangkan saya menjauhi ombak.</i>

3
00:00:33,701 --> 00:00:36,120
<i>Ayah saya berpura-pura lemas</i>

4
00:00:36,203 --> 00:00:37,496
<i>dan dia menjerit,</i>

5
00:00:37,580 --> 00:00:40,040
<i>"Siapa akan tolong saya?"</i>

6
00:00:41,167 --> 00:00:43,335
<i>"Hanya anak gadis saya boleh tolong."</i>

7
00:00:47,089 --> 00:00:49,550
<i>Dia mampu menguasai saya,</i>

8
00:00:49,633 --> 00:00:54,638
<i>untuk fikir saya mampu mengangkat</i>
<i>lelaki dewasa walaupun baru enam tahun.</i>

9
00:00:58,517 --> 00:01:02,688
Dunia ini kehilangan insan terbaik

10
00:01:04,190 --> 00:01:05,608
dalam penerbangan itu.

11
00:01:18,954 --> 00:01:22,666
{\an8}<i>John Flick, rakan sekerja saya</i>
<i>bersama pekerja lain.</i>

12
00:01:22,750 --> 00:01:23,959
{\an8}MASA DEPAN DILANCARKAN

13
00:01:24,043 --> 00:01:26,086
{\an8}<i>Ada ramai di Renton, Washington.</i>

14
00:01:26,170 --> 00:01:29,423
<i>Ada pekerja yang terlibat</i>
<i>dengan pesawat ini</i>

15
00:01:29,507 --> 00:01:31,425
<i>dari seluruh dunia. John?</i>

16
00:01:31,509 --> 00:01:32,885
<i>Memang satu usaha global.</i>

17
00:01:32,968 --> 00:01:34,178
PENERBANGAN SULUNG 737 MAX

18
00:01:34,261 --> 00:01:36,347
<i>Bukan hari yang terbaik. Hujan dan sejuk.</i>

19
00:01:36,430 --> 00:01:37,973
{\an8}<i>Lihatlah wajah teruja ini.</i>

20
00:01:38,057 --> 00:01:39,683
{\an8}29 JANUARI 2016 - RENTON, WA

21
00:01:39,767 --> 00:01:42,770
{\an8}<i>Penduduk Renton.</i>
<i>Memakai ponco, tersenyum walau hujan.</i>

22
00:01:42,853 --> 00:01:44,855
<i>Inilah usaha pasukan.</i>

23
00:01:44,939 --> 00:01:48,901
<i>Mari dengarkan pesawat ini</i>
<i>membuat penerbangan sulungnya.</i>

24
00:02:21,809 --> 00:02:25,855
MAJALAH SUNDAY - PENERBANGAN KOMERSIAL
BERTAMBAH MAJU DI AMERIKA

25
00:02:25,938 --> 00:02:28,148
<i>Sepanjang 100 tahun yang lalu,</i>

26
00:02:28,232 --> 00:02:31,318
<i>Boeing dan para pekerjanya</i>
<i>menerajui inovasi.</i>

27
00:02:31,402 --> 00:02:33,612
RUMAH PUTIH UMUMKAN PERANG TAMAT

28
00:02:33,696 --> 00:02:36,657
<i>Mereka menawan dunia</i>
<i>dengan pesawat di lautan dan angkasa.</i>

29
00:02:36,740 --> 00:02:38,117
TRANS-OCEANIC
PESAWAT JET

30
00:02:40,452 --> 00:02:42,079
BOEING 737 PERTAMA DIBAPTISKAN

31
00:02:42,162 --> 00:02:43,706
<i>Daripada berjalan di bumi</i>

32
00:02:45,165 --> 00:02:46,542
<i>kepada berjalan di bulan.</i>

33
00:02:49,128 --> 00:02:52,923
<i>Tidak banyak syarikat</i>
<i>mencapai kejayaan seperti kami.</i>

34
00:02:53,549 --> 00:02:56,302
Hari ini kami raikan bersama legasi ini

35
00:02:56,385 --> 00:02:58,888
sambil membayangkan masa hadapan.

36
00:03:02,308 --> 00:03:05,519
{\an8}<i>Satu saham Dow melonjak naik,</i>
<i>dan ia saham yang kita kenal.</i>

37
00:03:05,603 --> 00:03:08,814
{\an8}<i>Bulan terbaik bagi pasaran</i>
<i>saham Boeing pada kadar tinggi.</i>

38
00:03:08,898 --> 00:03:10,190
{\an8}TERSENARAI DI BA

39
00:03:10,274 --> 00:03:12,359
MEMBINA MASA DEPAN
SATU ABAD PADA SATU MASA

40
00:03:12,443 --> 00:03:15,237
Saya bercakap
dari kilang Boeing di Everett.

41
00:03:15,321 --> 00:03:18,866
<i>Disebabkan kilang ini,</i>
<i>mereka membina pesawat masa depan.</i>

42
00:03:20,451 --> 00:03:22,870
<i>AMERIKA!</i>

43
00:03:22,953 --> 00:03:24,121
AMERIKA.

44
00:03:24,788 --> 00:03:28,167
<i>Kami peneraju</i>
<i>industri global yang hebat ini.</i>

45
00:03:28,250 --> 00:03:29,877
BOEING MENANG KONTRAK KETENTERAAN

46
00:03:29,960 --> 00:03:32,713
<i>Kami tahu nyawa bergantung</i>
<i>kepada tindakan kami.</i>

47
00:03:32,796 --> 00:03:34,006
REKOD KESELAMATAN TERBAIK

48
00:03:34,089 --> 00:03:37,301
<i>Kami akan terus memimpin</i>
<i>dan berjaya dalam abad kedua kami.</i>

49
00:03:37,384 --> 00:03:39,303
KEBOLEHPERCAYAAN LUAR BIASA 757

50
00:03:45,351 --> 00:03:47,269
<i>Saya percaya kepada misi Boeing.</i>

51
00:03:47,353 --> 00:03:50,731
<i>Saya kagum dengan teknologi</i>
<i>dan kehebatan mereka.</i>

52
00:03:51,440 --> 00:03:52,274
<i>Saya sukakannya.</i>

53
00:03:53,943 --> 00:03:57,321
<i>Ia syarikat yang sangat penting,</i>
<i>dan saya mahu ia berjaya.</i>

54
00:04:00,032 --> 00:04:02,201
<i>Inilah kisah yang kami tulis</i>

55
00:04:02,284 --> 00:04:06,413
<i>yang membuka cerita</i>
<i>di sebalik bencana 737 MAX.</i>

56
00:04:06,497 --> 00:04:10,417
TERDAPAT KESILAPAN DALAM ANALISIS
KESELAMATAN BOEING TERHADAP 737 MAX

57
00:04:10,501 --> 00:04:15,047
<i>Saya masih ingat seseorang bertanya</i>
<i>kenapa saya tak siarkannya lebih awal.</i>

58
00:04:15,130 --> 00:04:17,841
<i>"Mungkin awak boleh halang nahas kedua."</i>

59
00:04:23,180 --> 00:04:29,186
PENERBANGAN/RISIKO

60
00:04:47,871 --> 00:04:51,667
LAUT JAWA, INDONESIA

61
00:04:55,379 --> 00:04:57,131
{\an8}29 OKTOBER 2018

62
00:04:57,214 --> 00:05:01,051
{\an8}<i>Sebuah pesawat penumpang Indonesia</i>
<i>terhempas ke dalam laut</i>

63
00:05:01,135 --> 00:05:03,929
<i>beberapa minit selepas berlepas</i>
<i>dari Jakarta.</i>

64
00:05:04,013 --> 00:05:09,476
<i>Kesemua 189 penumpang dan anak kapal</i>
<i>kini dikhuatiri mati.</i>

65
00:05:16,942 --> 00:05:21,572
<i>Anda sebut ini adalah pesawat Boeing.</i>
<i>Apa lagi yang kita tahu?</i>

66
00:05:21,655 --> 00:05:24,033
<i>Betul, pesawat Boeing ini masih baru.</i>

67
00:05:24,116 --> 00:05:26,285
<i>Penghantarannya dibuat dalam bulan Ogos.</i>

68
00:05:26,368 --> 00:05:27,703
Ia adalah <i>737 MAX.</i>

69
00:05:27,786 --> 00:05:31,957
<i>Ia adalah versi terkini 737.</i>
<i>Ia baru saja dikeluarkan.</i>

70
00:05:32,041 --> 00:05:35,044
<i>Saham telah jatuh,</i>
<i>tapi saya rasa pasaran saham</i>

71
00:05:35,127 --> 00:05:38,464
<i>tidak negatif tentang</i>
<i>Boeing menangani isu ini.</i>

72
00:05:38,547 --> 00:05:40,674
<i>Penganalisis ada harapan yang besar.</i>

73
00:05:40,758 --> 00:05:44,470
<i>Menurut Boeing, nahas itu</i>
<i>tidak menyebabkan risiko bahan.</i>

74
00:05:44,553 --> 00:05:46,805
<i>Mereka ada aliran tunai yang cukup,</i>

75
00:05:46,889 --> 00:05:49,224
<i>dan isu ini sebenarnya digembar-gemburkan.</i>

76
00:05:51,602 --> 00:05:53,604
<i>Pertama, penting bagi kita</i>

77
00:05:53,687 --> 00:05:57,316
<i>bersimpati di atas kehilangan nyawa</i>
<i>Penerbangan 610 Lion Air.</i>

78
00:05:57,399 --> 00:06:00,527
{\an8}Kami telah berhubung
dengan pihak penyiasat…

79
00:06:00,611 --> 00:06:03,447
{\an8}…memberikan semua maklumat yang perlu

80
00:06:03,530 --> 00:06:06,825
{\an8}untuk memastikan kita buat
penilaian penuh situasi ini.

81
00:06:06,909 --> 00:06:10,579
{\an8}Apa yang penting adalah 737 MAX selamat.

82
00:06:16,085 --> 00:06:20,172
LIMA BULAN KEMUDIAN

83
00:06:21,381 --> 00:06:24,051
<i>Kami mengikuti</i>
<i>berita terkini dari Ethiopia,</i>

84
00:06:24,134 --> 00:06:27,638
<i>di mana sebuah pesawat terhempas</i>
<i>dan mengorbankan semua nyawa.</i>

85
00:06:27,721 --> 00:06:29,598
<i>Syarikat penerbangan maklumkan media</i>

86
00:06:29,681 --> 00:06:33,352
<i>nahas itu mengorbankan</i>
<i>nyawa lebih daripada 30 warganegara.</i>

87
00:06:33,894 --> 00:06:36,271
<i>Punca nahas tidak dapat ditentukan.</i>

88
00:06:36,355 --> 00:06:40,150
<i>Tetapi model berkenaan,</i>
<i>sebuah Boeing 737 MAX 8,</i>

89
00:06:40,234 --> 00:06:44,863
<i>adalah model sama yang terlibat</i>
<i>dalam nahas di Indonesia Oktober lepas.</i>

90
00:06:45,447 --> 00:06:47,950
<i>Ini kini ditukar kepada siasatan jenayah.</i>

91
00:06:48,033 --> 00:06:50,828
<i>Jabatan Kehakiman</i>
<i>mengeluarkan pelbagai sepina</i>

92
00:06:50,911 --> 00:06:55,749
<i>sebagai sebahagian penyiasatan yang meluas</i>
<i>tentang pensijilan FAA Boeing.</i>

93
00:07:00,170 --> 00:07:03,966
<i>Berdepan persoalan keselamatan serius</i>
<i>dan tekanan politik kejam,</i>

94
00:07:04,049 --> 00:07:08,554
<i>perkhidmatan Boeing 737 MAX 8</i>
<i>diberhentikan di seluruh dunia.</i>

95
00:07:14,935 --> 00:07:19,148
<i>Pesawat di udara akan terus ke destinasi</i>
<i>dan dihentikan sebaik mendarat.</i>

96
00:07:19,231 --> 00:07:21,900
<i>Adakah ini beri kejutan</i>
<i>kepada ekonomi Amerika?</i>

97
00:07:21,984 --> 00:07:25,988
<i>Sudah tentu, ia melibatkan</i>
<i>puluhan ribu pekerja rantaian bekalan.</i>

98
00:07:26,071 --> 00:07:30,993
<i>Itu tambahan kepada 12,000</i>
<i>kakitangan Boeing yang membina 737.</i>

99
00:07:31,076 --> 00:07:35,247
Itu satu keputusan besar.
Ia juga antara pengeksport terbesar kita.

100
00:07:35,372 --> 00:07:38,333
Antara syarikat besar.
Ia perlu diselesaikan segera.

101
00:07:50,053 --> 00:07:52,556
{\an8}DOMINIC GATES
PEMBERITA AEROSPACE, SEATTLE TIMES

102
00:07:52,639 --> 00:07:55,100
{\an8}<i>Dua pesawat yang terhempas ini masih baru.</i>

103
00:07:55,184 --> 00:07:58,812
<i>Tiada masalah cuaca,</i>
<i>jadi nahas itu tak sepatutnya berlaku.</i>

104
00:07:58,896 --> 00:08:00,063
IA SANGAT LUAR BIASA

105
00:08:00,189 --> 00:08:01,732
KELAJUAN MENEGAK TAK STABIL

106
00:08:01,815 --> 00:08:03,400
<i>Kenapa ia terhempas?</i>

107
00:08:04,359 --> 00:08:05,694
<i>Adakah wujud sebab yang sama?</i>

108
00:08:05,777 --> 00:08:07,029
MAX ETHIOPIA ADALAH BARU

109
00:08:08,447 --> 00:08:10,407
<i>Adakah juruterbang bersalah?</i>

110
00:08:13,035 --> 00:08:14,620
'PERASAAN YANG MENDESAK'

111
00:08:14,703 --> 00:08:17,331
<i>Mungkinkah ada masalah dengan pesawat?</i>

112
00:08:17,414 --> 00:08:20,667
{\an8}'PERASAAN YANG MENDESAK'
SEMASA SIASATAN NAHAS KEDUA BERMULA

113
00:08:21,418 --> 00:08:25,422
{\an8}BUTIRAN DIDEDAHKAN DARI
"KOTAK HITAM" PERAKAM PENERBANGAN

114
00:08:28,008 --> 00:08:29,551
{\an8}<i>Saya pandai.</i>

115
00:08:30,427 --> 00:08:31,553
Saya pandai.

116
00:08:31,637 --> 00:08:33,680
Saya bijak.

117
00:08:33,764 --> 00:08:34,848
Bijak.

118
00:08:34,932 --> 00:08:36,516
Saya baik hati.

119
00:08:36,975 --> 00:08:38,393
Baik hati.

120
00:08:38,477 --> 00:08:40,270
Saya kelakar.

121
00:08:40,354 --> 00:08:41,355
Saya kelakar.

122
00:08:42,231 --> 00:08:44,274
Saya cantik.

123
00:08:44,358 --> 00:08:45,859
Saya cantik.

124
00:08:45,943 --> 00:08:47,611
Awak bagus.

125
00:08:56,119 --> 00:09:00,749
<i>Orang kata anda mula bersedih</i>
<i>setelah mengebumikan orang yang tersayang.</i>

126
00:09:03,335 --> 00:09:07,130
<i>Bila dapat berita mereka telah</i>
<i>mengenal pasti beberapa mayat…</i>

127
00:09:07,214 --> 00:09:10,550
{\an8}Mengetahui anda dapat
30 peratus daripada…

128
00:09:12,052 --> 00:09:13,887
{\an8}…lelaki yang membesarkan anda…

129
00:09:16,181 --> 00:09:20,602
<i>Ada keluarga dapat 70 atau 80 peratus.</i>

130
00:09:21,520 --> 00:09:27,192
<i>Tapi saya</i>
<i>dan ahli keluarga kami yang lain,</i>

131
00:09:27,276 --> 00:09:30,821
<i>kami cuma dapat 30 peratus.</i>

132
00:09:34,825 --> 00:09:39,454
<i>Meneliti senarai jenazah</i>
<i>dan melihat isi kandungan keranda…</i>

133
00:09:41,290 --> 00:09:43,709
Ia sesuatu yang tak dapat digambarkan.

134
00:09:48,463 --> 00:09:50,507
{\an8}KELUARGA
PENTING

135
00:09:50,590 --> 00:09:53,969
{\an8}<i>Beberapa keluarga</i>
<i>157 mangsa yang terkorban,</i>

136
00:09:54,052 --> 00:09:57,889
apabila pesawat Boeing 737 MAX
terhempas di Ethiopia Mac lalu,

137
00:09:57,973 --> 00:10:00,892
telah menuduh Boeing
menafikan peluang mereka

138
00:10:00,976 --> 00:10:04,396
<i>untuk menghadiri majlis memperingati</i>
<i>di lokasi nahas.</i>

139
00:10:04,479 --> 00:10:08,108
<i>Semalam, mayat terakhir</i>
<i>yang tidak dapat dikenal pasti</i>

140
00:10:08,191 --> 00:10:09,651
<i>dikebumikan di lokasi.</i>

141
00:10:10,068 --> 00:10:13,905
Dua hari sebelum pengebumian,
mereka hantar e-mel kepada keluarga

142
00:10:13,989 --> 00:10:18,243
<i>mengatakan mereka akan mengebumikan</i>
<i>mangsa dalam tempoh 48 jam akan datang.</i>

143
00:10:19,953 --> 00:10:23,498
<i>Mereka dikebumikan seperti orang</i>
<i>yang bukan ahli keluarga sesiapa</i>

144
00:10:23,582 --> 00:10:25,208
<i>atau tak disayangi sesiapa.</i>

145
00:10:27,794 --> 00:10:30,255
Ayah saya dikebumikan semalam.

146
00:10:30,339 --> 00:10:31,840
Tapi saya terlepas.

147
00:10:43,518 --> 00:10:46,772
<i>Adakah Boeing telus dalam proses itu?</i>

148
00:10:46,855 --> 00:10:50,275
{\an8}Kami mungkin buat litigasi
terhadap Boeing kerana kemelut ini.

149
00:10:50,359 --> 00:10:53,111
{\an8}Saya tak mahu tuduh Boeing
sehingga tahu lebih lanjut.

150
00:10:54,946 --> 00:10:58,450
<i>Boeing ada peguam penerbangan,</i>
<i>peguamcara terbaik.</i>

151
00:10:58,533 --> 00:11:01,119
<i>Sumber mereka tidak terhad.</i>

152
00:11:02,579 --> 00:11:06,541
<i>Tapi keluarga mangsa pada asasnya</i>
<i>cuma ada kami.</i>

153
00:11:13,548 --> 00:11:17,302
{\an8}JUSTIN GREEN
RAKAN KONGSI, KREINDLER & KREINDLER

154
00:11:17,386 --> 00:11:19,388
{\an8}<i>Saya bekas juruterbang Kor Marin.</i>

155
00:11:20,889 --> 00:11:22,891
<i>Saya terlibat dalam dua nahas pesawat.</i>

156
00:11:23,517 --> 00:11:25,519
<i>Yang pertama adalah pesawat DC-9.</i>

157
00:11:26,311 --> 00:11:28,939
<i>Ia terbelah dua</i>
<i>semasa mendarat di Pensacola.</i>

158
00:11:30,148 --> 00:11:34,277
Yang kedua, tiub silangnya pecah,
bilah pemutar terkena tanah dan

159
00:11:34,361 --> 00:11:35,904
ia membalikkan helikopter.

160
00:11:38,907 --> 00:11:42,953
<i>Nahas yang saya alami tak dapat</i>
<i>dibandingkan dengan dua nahas MAX.</i>

161
00:11:43,870 --> 00:11:46,123
<i>Penumpangnya langsung tiada peluang.</i>

162
00:11:47,374 --> 00:11:49,292
Jadi, pada 6hb…

163
00:11:49,376 --> 00:11:52,671
Dan kemudian Lynette,
dia ada dua jam untuk jumpa awak.

164
00:11:52,754 --> 00:11:56,800
<i>Terdapat dua sisi kes itu,</i>
<i>dan kedua-duanya sama penting.</i>

165
00:11:57,217 --> 00:11:59,344
<i>Perkara pertama ialah kes liabiliti.</i>

166
00:11:59,428 --> 00:12:02,264
-Dia mungkin tak datang, bekerja.
-Saya nampak e-mel.

167
00:12:02,347 --> 00:12:05,809
<i>Pada asasnya, kita perlu buktikan</i>
<i>Boeing buat salah</i>

168
00:12:05,892 --> 00:12:08,019
<i>supaya Boeing akan bertanggungjawab.</i>

169
00:12:08,103 --> 00:12:11,731
Dia meninggalkan suami dan dua anak kecil.

170
00:12:11,815 --> 00:12:14,276
Tetapi mereka belum beri tarikh.

171
00:12:14,359 --> 00:12:16,778
<i>Perkara kedua ialah pampasan.</i>

172
00:12:17,612 --> 00:12:19,322
<i>Walaupun nyawa amat berharga,</i>

173
00:12:19,406 --> 00:12:22,325
<i>dan tidak boleh diukur dari segi wang,</i>

174
00:12:22,409 --> 00:12:24,327
<i>begitulah undang-undang mengukurnya.</i>

175
00:12:25,412 --> 00:12:28,248
<i>Pampasan yang kami minta daripada Boeing</i>

176
00:12:28,331 --> 00:12:32,377
<i>perlu setimpal dengan kerugian</i>
<i>amat serius yang dialami pelanggan kami.</i>

177
00:12:48,727 --> 00:12:51,980
<i>Boeing akan letak mereka</i>
<i>dalam lembaran hamparan.</i>

178
00:12:53,440 --> 00:12:56,026
<i>Nama, umur, saudara mara.</i>

179
00:12:57,777 --> 00:13:00,864
<i>Mereka mungkin cakap, "Dia bujang,</i>

180
00:13:00,947 --> 00:13:03,241
<i>"tidak ada pasangan, tiada anak.</i>

181
00:13:03,325 --> 00:13:05,660
<i>"Kes itu tidak melibatkan nilai besar."</i>

182
00:13:06,745 --> 00:13:10,207
<i>Kami keluarkan mereka daripada carta itu.</i>

183
00:13:11,666 --> 00:13:13,960
<i>"Ya, orang itu tidak berkahwin,</i>

184
00:13:14,044 --> 00:13:17,547
<i>"tetapi tahukah anda orang itu</i>
<i>menampung seluruh keluarganya?"</i>

185
00:13:20,258 --> 00:13:21,384
JURUTEKNIK TOYOTA

186
00:13:21,468 --> 00:13:24,638
{\an8}Dia tamatkan latihan selama enam tahun.

187
00:13:24,721 --> 00:13:27,766
Kemudian dia jadi
tenaga pengajar utama Afrika.

188
00:13:28,391 --> 00:13:33,104
<i>Pelanggan kami ini seorang lelaki muda,</i>
<i>di mana di seluruh negara Ethiopia,</i>

189
00:13:33,188 --> 00:13:39,152
<i>hanya dia boleh beri arahan</i>
<i>juruteknik induk kenderaan Toyota.</i>

190
00:13:39,236 --> 00:13:43,240
{\an8}Dia menang pertandingan kebangsaan
pada tahun 2011.

191
00:13:43,698 --> 00:13:45,867
{\an8}Dan juga tahun 2012.

192
00:13:49,788 --> 00:13:52,707
<i>Segala-galanya di sini</i>
<i>adalah kenangan Sintayehu.</i>

193
00:13:52,791 --> 00:13:53,833
<i>Segalanya.</i>

194
00:13:55,252 --> 00:13:59,506
<i>Ibu saya masih berharap, setiap malam,</i>

195
00:13:59,798 --> 00:14:03,218
membuka pintu untuknya dan menyapa dia.

196
00:14:04,553 --> 00:14:07,472
Dia bangun awal untuk memasak untuknya.

197
00:14:08,932 --> 00:14:11,518
Sangat sukar untuk terima kenyataan.

198
00:14:19,192 --> 00:14:23,196
<i>Manusia bukan nombor.</i>
<i>Kami jadikan mereka manusia semula.</i>

199
00:14:27,909 --> 00:14:31,496
<i>Jadi, kami perlu cuba</i>
<i>dapatkan intipati orang itu.</i>

200
00:14:31,580 --> 00:14:34,499
Ini semasa dia tamat belajar di Amherst.

201
00:14:34,583 --> 00:14:35,959
-Ethiopian Airlines.
-Ya.

202
00:14:36,835 --> 00:14:41,214
-Dia adalah kru kabin.
-Ini sayap yang mereka pakai.

203
00:14:41,298 --> 00:14:44,217
Ini sayap untuk anak kapal.

204
00:14:44,301 --> 00:14:46,553
Dia ingin mulakan perniagaan sendiri.

205
00:14:46,636 --> 00:14:47,596
-Saya faham.
-Ya.

206
00:14:47,679 --> 00:14:50,640
Dia melakukannya
sambil membesarkan anak-anak,

207
00:14:50,724 --> 00:14:53,101
dan bekerja sepenuh masa
sebagai pramugari.

208
00:14:53,184 --> 00:14:55,478
-Ya.
-Dia sangat bertenaga.

209
00:14:55,770 --> 00:14:57,897
-Ya.
-Ini semasa balik dari Jepun.

210
00:15:00,108 --> 00:15:05,488
Isteri saya biasanya minum arak
semasa makan spageti.

211
00:15:05,572 --> 00:15:07,824
Jadi, ini minuman terakhirnya.

212
00:15:08,658 --> 00:15:11,661
Ini minuman terakhirnya.
Tiada siapa menyentuhnya.

213
00:15:16,916 --> 00:15:20,128
Kami mahukan keadilan.

214
00:15:25,884 --> 00:15:28,470
Boleh awak beritahu nama penuh?

215
00:15:28,553 --> 00:15:30,263
Saya John Quindus.

216
00:15:31,097 --> 00:15:36,269
Boleh saya tanya tentang nahas itu
dan kehilangan isteri,

217
00:15:36,353 --> 00:15:38,897
anak perempuan dan tiga cucu awak?

218
00:15:41,066 --> 00:15:42,984
<i>Susah saya nak jelaskan.</i>

219
00:15:43,985 --> 00:15:45,612
Setiap hari awak bangun,

220
00:15:46,279 --> 00:15:48,031
awak tiada tempat untuk dituju.

221
00:15:48,657 --> 00:15:50,450
Awak terfikir,

222
00:15:50,825 --> 00:15:54,871
"Tuhan, kenapa buat begini?"

223
00:15:59,042 --> 00:16:01,795
<i>Kami minta mereka kumpul gambar,</i>

224
00:16:01,878 --> 00:16:04,714
<i>dan isi soal selidik untuk kami.</i>

225
00:16:05,507 --> 00:16:07,467
<i>Kami buat mereka rasa sedih.</i>

226
00:16:09,260 --> 00:16:13,807
Boleh awak beritahu apa yang paling
awak rindu tentang ibu awak?

227
00:16:34,703 --> 00:16:36,663
<i>Ia buat emosi kita sangat terkesan.</i>

228
00:16:38,373 --> 00:16:41,459
<i>Dan memburukkan lagi keadaan.</i>

229
00:16:41,543 --> 00:16:45,130
<i>Anda boleh ada kes</i>
<i>di mana seseorang dari AS</i>

230
00:16:45,213 --> 00:16:48,967
<i>terima sepuluh kali ganda</i>
<i>daripada seseorang dari luar AS.</i>

231
00:16:49,551 --> 00:16:52,387
<i>Sudah lama kami memperjuangkannya.</i>

232
00:16:52,470 --> 00:16:53,638
Saya amat simpati.

233
00:16:53,722 --> 00:16:55,849
Terima kasih jumpa kami.

234
00:16:56,433 --> 00:17:00,478
<i>Salah satu keluarga berkata,</i>
<i>"Jika awak beri saya satu bilion dolar</i>

235
00:17:00,562 --> 00:17:03,022
<i>"dan cakap saya boleh ambil</i>
<i>duit sebanyak ini</i>

236
00:17:03,106 --> 00:17:06,901
"atau dapat adik saya balik,
saya akan pilih adik saya."

237
00:17:07,652 --> 00:17:09,988
Adakah mendapat wang satu keadilan?

238
00:17:11,781 --> 00:17:13,283
Maksud saya...

239
00:17:13,366 --> 00:17:17,245
Saya tak akan faham apa yang mereka lalui.

240
00:17:17,328 --> 00:17:20,290
Baru sebentar tadi mereka bersama anda.

241
00:17:20,665 --> 00:17:25,545
{\an8}Tapi 20 minit kemudian,
anda diberitahu yang

242
00:17:25,628 --> 00:17:28,006
{\an8}mereka terkorban dalam nahas pesawat.

243
00:17:28,089 --> 00:17:29,174
{\an8}ELYAB TILAHUN
PEGUAM

244
00:17:29,549 --> 00:17:31,468
Bagaimana anda terima kenyataan?

245
00:17:39,893 --> 00:17:44,564
MASA DEPAN PENERBANGAN

246
00:17:44,647 --> 00:17:46,149
-Selamat pagi.
-Hai.

247
00:17:46,232 --> 00:17:47,442
Helo, selamat pagi.

248
00:17:47,525 --> 00:17:48,693
SELAMAT DATANG

249
00:17:48,777 --> 00:17:50,737
{\an8}-Silakan masuk.
-Ada yang datang lewat.

250
00:17:50,820 --> 00:17:52,113
{\an8}Mereka perlu cari tempat.

251
00:17:52,197 --> 00:17:53,198
{\an8}TAKLIMAT MEDIA 777X
EVERETT, WA

252
00:17:53,281 --> 00:17:55,074
Dominic, awak sampai juga.

253
00:17:57,076 --> 00:18:02,123
19 daripada 20 syarikat penerbangan
terbesar dunia menerbangkan 777.

254
00:18:02,207 --> 00:18:05,293
Ini tentang 10% kos lebih baik
bagi setiap tempat duduk

255
00:18:05,376 --> 00:18:08,254
berbanding pesaing terdekat kami
di pasaran hari ini.

256
00:18:08,338 --> 00:18:11,382
Kami juga ada peningkatan dua angka
dalam kecekapan.

257
00:18:11,466 --> 00:18:13,051
Ini akan kurangkan kos mereka.

258
00:18:13,134 --> 00:18:14,969
Ada soalan? Ya?

259
00:18:15,053 --> 00:18:17,055
Boleh kami temubual tentang MAX?

260
00:18:18,223 --> 00:18:20,809
Kami tak boleh jawab apa-apa tentang MAX.

261
00:18:20,892 --> 00:18:22,894
Wendy di bahagian pemasaran.

262
00:18:22,977 --> 00:18:26,815
Dia tak layak jawab soalan
yang rumit tentang MAX.

263
00:18:26,898 --> 00:18:28,191
Saya bukan jurutera.

264
00:18:28,274 --> 00:18:29,734
Dia bukan jurutera.

265
00:18:29,818 --> 00:18:31,778
Kami akan teruskan di luar.

266
00:18:31,861 --> 00:18:35,198
Keluar dari sini dan balik.

267
00:18:35,281 --> 00:18:39,077
<i>Saya selalu beritahu Boeing</i>
<i>supaya bekerjasama dengan saya.</i>

268
00:18:40,036 --> 00:18:41,913
<i>Tapi jika mereka enggan,</i>

269
00:18:41,996 --> 00:18:45,750
dan cuba ketepikan saya,
saya akan tulis tanpa mereka.

270
00:18:50,672 --> 00:18:53,967
<i>Sudah 17 tahun saya buat liputan</i>
<i>tentang kisah Boeing.</i>

271
00:18:54,050 --> 00:18:57,762
<i>Ini Dominic Gates,</i>
<i>wartawan aeroangkasa</i> The Seattle Times.

272
00:18:57,846 --> 00:19:02,141
Di belakang saya adalah
pemasangan sistem fiuslaj 737.

273
00:19:02,225 --> 00:19:05,770
<i>Ini cerita paling mencabar</i>
<i>dari segi kewartawanan</i>

274
00:19:05,854 --> 00:19:07,480
<i>pernah saya tulis.</i>

275
00:19:07,564 --> 00:19:09,607
Maaf semua, saya terlambat.

276
00:19:09,691 --> 00:19:11,568
<i>Setiap mesyuarat kami…</i>

277
00:19:11,651 --> 00:19:13,778
Ramai yang akan membacanya.

278
00:19:13,862 --> 00:19:18,700
<i>…penyunting akan menggesa supaya</i>
<i>kami terbitkan apa saja cerita yang ada.</i>

279
00:19:23,621 --> 00:19:27,667
<i>Ada dua pusat pengeluaran pesawat</i>
<i>yang hebat di dunia.</i>

280
00:19:27,750 --> 00:19:30,253
<i>Toulouse di Eropah untuk pesawat Airbus.</i>

281
00:19:32,213 --> 00:19:34,132
<i>Dan di Seattle untuk Boeing.</i>

282
00:19:37,010 --> 00:19:40,722
<i>Dulu anda memang bayar harga mahal</i>
<i>untuk pesawat Boeing.</i>

283
00:19:42,265 --> 00:19:45,560
<i>Itu kerana ia dibina dengan lebih baik.</i>

284
00:19:47,979 --> 00:19:50,023
<i>Tapi, keadaan dah berubah.</i>

285
00:19:50,523 --> 00:19:54,319
Ia bermula dengan penggabungan
McDonnell Douglas pada tahun 1997.

286
00:19:56,905 --> 00:20:01,284
{\an8}Penggabungan Boeing dan McDonnell Douglas
kini telah selesai.

287
00:20:01,367 --> 00:20:03,453
{\an8}BOEING DALAM GABUNGAN LAPAN BILION POUND

288
00:20:05,079 --> 00:20:10,293
Nahas MAX, secara tidak langsung,
mengakhirinya.

289
00:20:12,879 --> 00:20:16,257
{\an8}<i>Mereka di McDonnell Douglas</i>
<i>ada pemikiran yang berbeza.</i>

290
00:20:17,216 --> 00:20:19,636
<i>Mereka enggan mereka bentuk pesawat baru,</i>

291
00:20:19,719 --> 00:20:22,805
<i>dan hanya mengaut keuntungan</i>
<i>daripada model lama ini.</i>

292
00:20:24,515 --> 00:20:27,894
<i>Pengurusan baru menjual visi</i>
<i>kepada Wall Street</i>

293
00:20:27,977 --> 00:20:30,521
<i>tentang perkembangan pesat Boeing</i>

294
00:20:31,314 --> 00:20:33,107
<i>dan Wall Street percaya.</i>

295
00:20:34,192 --> 00:20:37,612
Mereka juga berada di bawah
tekanan persaingan sengit dari Airbus.

296
00:20:37,695 --> 00:20:38,738
Betul.

297
00:20:40,448 --> 00:20:42,742
<i>Airbus asyik membina pesawat baru,</i>

298
00:20:42,825 --> 00:20:47,664
<i>dan tiba-tiba American Airlines</i>
<i>buat pesanan yang banyak</i>

299
00:20:47,747 --> 00:20:50,792
<i>untuk 200 A-320neos,</i>

300
00:20:50,875 --> 00:20:53,711
<i>iaitu pesaing Boeing 737.</i>

301
00:20:54,337 --> 00:20:56,047
<i>Adakah Boeing dalam masalah?</i>

302
00:20:56,130 --> 00:20:58,091
Ia menunjukkan yang syarikat ini

303
00:20:58,174 --> 00:21:00,969
menghadapi masalah persaingan
dengan Airbus.

304
00:21:03,930 --> 00:21:07,183
{\an8}American Airlines adalah
pelanggan setia Boeing

305
00:21:07,266 --> 00:21:09,936
yang hanya menerbangkan
pesawat Boeing ketika itu.

306
00:21:10,311 --> 00:21:15,525
Kemungkinan hilang bahagian pasaran
kepada Airbus bukan perkara kecil.

307
00:21:15,608 --> 00:21:18,486
<i>Apakah Boeing akan buat</i>
<i>untuk menjawab Airbus?</i>

308
00:21:18,569 --> 00:21:22,323
Mereka akan mereka bentuk
pesawat baru sepenuhnya,

309
00:21:22,407 --> 00:21:24,575
kemudian batalkan rancangan itu,

310
00:21:24,659 --> 00:21:28,204
dan buat keputusan mengubahsuai 737
dalam perlumbaan itu.

311
00:21:28,287 --> 00:21:31,791
-Baik.
-Adakah faktor ketika itu masa atau wang?

312
00:21:31,874 --> 00:21:32,709
Masa.

313
00:21:32,792 --> 00:21:36,671
Lebih mudah dapat versi baru
pesawat yang telah diiktiraf,

314
00:21:36,754 --> 00:21:38,423
diiktiraf oleh FAA.

315
00:21:38,506 --> 00:21:42,427
Matlamat utama Boeing
menghasilkan pesawat itu adalah

316
00:21:42,510 --> 00:21:46,139
supaya ia boleh jual kepada pelanggan
yang menerbangkan 737

317
00:21:46,222 --> 00:21:50,101
yang mungkin ingin membeli pesawat Airbus,

318
00:21:50,184 --> 00:21:52,645
dan perlu melatih semula juruterbang,

319
00:21:52,729 --> 00:21:56,899
atau beli pesawat 737 MAX
yang ada juruterbang bertauliah…

320
00:21:56,983 --> 00:21:59,110
Itu kelebihan daya saing yang besar.

321
00:21:59,193 --> 00:22:02,321
Ia sebenarnya tentang jangkaan

322
00:22:02,405 --> 00:22:04,449
dalam masyarakat kapitalis, bukan?

323
00:22:04,532 --> 00:22:07,493
Pemegang saham
sentiasa mahu pulangan besar.

324
00:22:07,577 --> 00:22:11,581
Penumpang pula mahu harga rendah.

325
00:22:11,664 --> 00:22:14,500
Itulah yang mendorong semua ini berlaku.

326
00:22:15,626 --> 00:22:20,131
Cuba selidiki perkara sebenar
yang berlaku dalam syarikat ini.

327
00:22:20,214 --> 00:22:22,592
Barulah anda faham
mengapa pesawat ini terhempas.

328
00:22:39,317 --> 00:22:43,696
Ini bukan tempat letak pesawat 737,

329
00:22:43,780 --> 00:22:47,408
tapi terpaksa sebab semua
pesawat ini tak boleh berlepas.

330
00:22:48,159 --> 00:22:50,953
Ia sangat menyedihkan.

331
00:23:07,929 --> 00:23:10,473
{\an8}ED PIERSON
BEKAS PENGURUS KANAN

332
00:23:10,556 --> 00:23:13,059
{\an8}<i>Kilang pesawat 737 sangat besar.</i>

333
00:23:14,060 --> 00:23:16,771
<i>Pasukan saya bekerja di tingkat bawah.</i>

334
00:23:17,230 --> 00:23:20,274
<i>Kami dapati ada banyak isu</i>
<i>berkaitan kualiti.</i>

335
00:23:21,609 --> 00:23:25,446
<i>Jadi, saya suarakan kebimbangan</i>
<i>kepada pengurus besar.</i>

336
00:23:28,407 --> 00:23:29,951
ISU ELEKTRIK

337
00:23:30,034 --> 00:23:34,413
<i>Masalah bermula apabila eksekutif kanan</i>
<i>cuba tingkatkan pengeluaran MAX.</i>

338
00:23:38,417 --> 00:23:42,296
<i>Kami rancang bina pesawat ini</i>
<i>dengan cara yang sangat teratur.</i>

339
00:23:42,380 --> 00:23:46,509
<i>Memandangkan ia produk yang rumit,</i>
<i>kami perlu buat dengan betul.</i>

340
00:23:46,843 --> 00:23:50,388
<i>Tapi disebabkan tekanan berterusan</i>
<i>untuk hasilkan pesawat</i>

341
00:23:50,471 --> 00:23:52,890
dan bersaing dengan Airbus, kami gagal.

342
00:23:53,766 --> 00:23:56,018
<i>Ada permintaan tinggi bagi pesawat sempit,</i>

343
00:23:56,102 --> 00:23:58,771
{\an8}jadi minggu ini kami tonjolkan
keluarga MAX.

344
00:23:58,855 --> 00:24:02,024
<i>Boeing terima permintaan</i>
<i>dan komitmen yang tinggi.</i>

345
00:24:02,108 --> 00:24:06,904
<i>Singapore Airlines beri komitmen untuk 30</i>
<i>manakala United Airlines untuk 20 buah.</i>

346
00:24:06,988 --> 00:24:08,656
<i>MAX sangat berjaya.</i>

347
00:24:08,739 --> 00:24:11,117
Ia jet Boeing yang paling laris terjual.

348
00:24:11,200 --> 00:24:14,829
{\an8}Kami terima kira-kira
4,000 tempahan untuk 737.

349
00:24:15,538 --> 00:24:16,789
<i>Kami terlebih jual.</i>

350
00:24:16,873 --> 00:24:20,877
<i>Kami akan bina 52 pesawat sebulan</i>
<i>berbanding 47 sebelum ini.</i>

351
00:24:21,627 --> 00:24:23,171
Itu jumlah yang besar.

352
00:24:23,254 --> 00:24:28,050
Bagi setiap satu setengah saat,
sebuah 737 berlepas di suatu tempat.

353
00:24:28,134 --> 00:24:30,595
-Itu sebuah lagi.
-Betul.

354
00:24:31,262 --> 00:24:34,348
Kami mulai gagal
untuk menunaikan permintaan.

355
00:24:34,515 --> 00:24:38,394
<i>AerCap umum pesanan</i>
<i>untuk 100 pesawat 737 MAX 8s.</i>

356
00:24:38,477 --> 00:24:42,064
<i>Ia nampak bagus,</i>
<i>setahun lagi pencapaian cemerlang.</i>

357
00:24:42,148 --> 00:24:45,735
<i>Tapi kami perlu bekerja tanpa ikut turutan</i>
<i>dan ia meningkatkan risiko.</i>

358
00:24:45,818 --> 00:24:47,320
<i>Lihatlah saham Boeing.</i>

359
00:24:47,403 --> 00:24:50,948
{\an8}Dalam tempoh 20 tahun lagi,
41,000 pesawat baru diperlukan.

360
00:24:51,032 --> 00:24:52,575
<i>Saya sedia bergerak semula.</i>

361
00:24:52,658 --> 00:24:55,369
Saya gerakkan pad. Saya perlu pantas.

362
00:24:55,453 --> 00:24:58,539
<i>Saya tak pernah lihat mereka</i>
<i>beri tekanan begitu.</i>

363
00:24:58,623 --> 00:25:02,335
Mereka dimarahi kerana tidak tepati janji
menyiapkan kerja.

364
00:25:02,418 --> 00:25:03,794
"Kenapa belum habis?"

365
00:25:03,878 --> 00:25:05,296
Ada orang buat silap,

366
00:25:05,379 --> 00:25:08,049
kesilapan yang sama, cuma hari berbeza.

367
00:25:08,132 --> 00:25:11,510
Anda tak mahu orang fikir begitu
semasa bina pesawat.

368
00:25:11,594 --> 00:25:15,014
TANDA-TANDA TERTEKAN

369
00:25:15,097 --> 00:25:17,183
"IA RIBUT SEMPURNA.
"TAK MAMPU TUNAIKAN"

370
00:25:17,266 --> 00:25:20,811
<i>Saya beritahu CEO</i>
<i>yang kita boleh buat perkara yang betul,</i>

371
00:25:20,895 --> 00:25:24,148
<i>tapi kita perlu berhenti</i>
<i>supaya pekerja sempat menyiapkannya.</i>

372
00:25:24,273 --> 00:25:27,902
{\an8}<i>Saya minta bantuan Lembaga Pengarah</i>
<i>secara bertulis.</i>

373
00:25:27,985 --> 00:25:31,197
<i>Mereka janji akan hubungi saya semula,</i>
<i>tapi tiada.</i>

374
00:25:31,530 --> 00:25:34,784
Kami akan penuhi permintaan
dan sentiasa meningkatkan tahap

375
00:25:34,867 --> 00:25:38,829
keselamatan, kualiti dan integriti.

376
00:25:56,639 --> 00:26:00,851
<i>Saya tahu ada orang</i>
<i>akan cuba memburukkan saya</i>

377
00:26:00,935 --> 00:26:02,979
<i>atau cabar apa yang saya cakap.</i>

378
00:26:03,062 --> 00:26:04,814
<i>Respons saya adalah…</i>

379
00:26:06,232 --> 00:26:07,483
<i>"Saya perlu melakukannya."</i>

380
00:26:11,070 --> 00:26:13,155
LAPORAN SIASATAN NAHAS PESAWAT

381
00:26:13,239 --> 00:26:16,659
<i>Saya perlu jelaskan, syarikat besar</i>
<i>dan hebat seperti Boeing</i>

382
00:26:16,742 --> 00:26:18,411
<i>juga ada masalah.</i>

383
00:26:23,874 --> 00:26:27,712
<i>Ia melibatkan situasi tidak menyenangkan</i>
<i>dan ramai pemberi maklumat.</i>

384
00:26:27,962 --> 00:26:30,840
<i>Edward Snowden, sekarang tinggal di Rusia.</i>

385
00:26:31,507 --> 00:26:34,343
<i>Chelsea Manning, dipenjarakan.</i>

386
00:26:35,845 --> 00:26:39,265
-Ini memang sukar.
-Betul, memang sukar.

387
00:26:40,224 --> 00:26:42,601
{\an8}<i>Itu adalah nama yang anda dengar.</i>

388
00:26:43,602 --> 00:26:48,316
{\an8}<i>Tapi ada ramai lagi pemberi maklumat</i>
<i>cuba bercakap dan buat perubahan.</i>

389
00:26:50,901 --> 00:26:52,528
Awak okey, sayang?

390
00:26:52,778 --> 00:26:54,322
Ya, saya okey.

391
00:26:56,157 --> 00:26:57,867
<i>Ed nak menentang Boeing,</i>

392
00:26:57,950 --> 00:27:00,828
<i>salah satu majikan terbesar di Seattle.</i>

393
00:27:00,911 --> 00:27:04,081
<i>Ada contoh yang didokumentasi dengan baik</i>

394
00:27:04,165 --> 00:27:06,876
<i>tentang Boeing bertindak balas</i>
<i>terhadap mereka</i>

395
00:27:06,959 --> 00:27:08,753
<i>yang menentang syarikat itu.</i>

396
00:27:08,836 --> 00:27:10,379
-Terima kasih.
-Sama-sama.

397
00:27:17,136 --> 00:27:19,597
-Kita ikut sini.
-Ke sini?

398
00:27:19,680 --> 00:27:22,808
-Apa khabar, Cynthia?
-Terima kasih datang ke sini.

399
00:27:22,892 --> 00:27:24,894
Terima kasih jemput. Saya hargainya.

400
00:27:24,977 --> 00:27:28,939
Baiklah, kita minta
pasukan dokumentari mulakan.

401
00:27:34,820 --> 00:27:36,906
<i>Wall Street Journal</i> dapat maklumat.

402
00:27:36,989 --> 00:27:37,823
Begitu.

403
00:27:37,907 --> 00:27:39,909
<i>Ada orang beritahu identiti Ed.</i>

404
00:27:39,992 --> 00:27:45,164
<i>Sekarang pihak akhbar hubungi Boeing</i>
<i>dan ia bersedia untuk cakap sesuatu.</i>

405
00:27:45,247 --> 00:27:46,999
Saya tak boleh jawab soalan itu,

406
00:27:47,083 --> 00:27:49,919
bagi pihak klien,
jika mereka setuju atau tidak.

407
00:27:50,002 --> 00:27:52,004
Orang nak lindungi syarikat ini.

408
00:27:52,088 --> 00:27:55,633
Mereka rasa bertanggungjawab
untuk buat Boeing memulakannya

409
00:27:55,716 --> 00:27:57,760
sebelum kisah Ed diceritakan.

410
00:27:57,843 --> 00:27:59,887
Saya tahu awak tak nak buat begitu.

411
00:27:59,970 --> 00:28:01,889
<i>Untuk halang ia berlaku,</i>

412
00:28:01,972 --> 00:28:05,351
<i>rasanya kisah itu akan keluar hari ini,</i>
<i>bukannya esok.</i>

413
00:28:05,434 --> 00:28:06,560
Kami dah cuba.

414
00:28:07,144 --> 00:28:08,354
Ia tak pernah membosankan.

415
00:28:11,649 --> 00:28:15,736
{\an8}<i>Setelah berkhidmat 30 tahun dalam tentera</i>
<i>sebagai juruterbangnya,</i>

416
00:28:15,820 --> 00:28:19,240
{\an8}<i>Ed Pierson seorang yang amat beretika.</i>

417
00:28:19,323 --> 00:28:23,202
{\an8}Anda risau tentang keselamatan
penumpang pesawat Boeing.

418
00:28:23,285 --> 00:28:24,286
{\an8}Sudah tentu.

419
00:28:24,370 --> 00:28:29,667
{\an8}<i>Menurut Ed Pierson, di akhir 2017,</i>
<i>dia mula nampak perkara membimbangkan.</i>

420
00:28:30,334 --> 00:28:34,088
<i>Bagaimanakah keadaan kilang ketika itu?</i>

421
00:28:34,171 --> 00:28:35,297
<i>Berbahaya</i>.

422
00:28:36,757 --> 00:28:41,512
<i>Berisiko, kelam-kabut dan berselerak.</i>

423
00:28:41,595 --> 00:28:45,766
{\an8}<i>Empat bulan kemudian,</i>
<i>pesawat 737 MAX Lion Air terhempas,</i>

424
00:28:45,850 --> 00:28:49,228
<i>meragut nyawa semua</i>
<i>189 penumpang dan anak kapal.</i>

425
00:28:49,311 --> 00:28:53,899
<i>Apakah pesanan kepada rakyat Amerika</i>
<i>yang ingin menaiki pesawat 737?</i>

426
00:28:54,275 --> 00:28:56,402
{\an8}Saya akan mendesak FAA

427
00:28:56,485 --> 00:29:01,574
{\an8}selaku pengawal selia untuk menyiasat
secara menyeluruh kilang itu.

428
00:29:02,074 --> 00:29:04,827
{\an8}<i>Cynthia, apakah reaksi Boeing?</i>

429
00:29:04,910 --> 00:29:08,247
{\an8}<i>Lester, walaupun semua</i>
<i>kumpulan pesawat 737 MAX dihentikan,</i>

430
00:29:08,330 --> 00:29:12,626
{\an8}masih ada lebih 6,800 pesawat 737 lain
yang beroperasi.

431
00:29:12,710 --> 00:29:15,087
{\an8}Boeing menolak dan menafikan dengan keras,

432
00:29:15,171 --> 00:29:18,757
{\an8}mengatakan bahawa 737
antara pesawat paling selamat

433
00:29:18,841 --> 00:29:22,553
<i>dan mengatakan bahawa</i>
<i>"Cadangan En. Pierson tentang kaitan</i>

434
00:29:22,636 --> 00:29:25,973
<i>antara kebimbangannya</i>
<i>dan nahas MAX baru-baru ini</i>

435
00:29:26,056 --> 00:29:27,600
<i>langsung tidak berasas."</i>

436
00:29:27,683 --> 00:29:32,771
<i>Mereka membalas bahawa "Setakat ini,</i>
<i>tiada penyiasat fikir keadaan pengeluaran</i>

437
00:29:32,855 --> 00:29:37,109
<i>di dalam kilang itu</i>
<i>mengakibatkan nahas itu." Lester.</i>

438
00:29:40,946 --> 00:29:44,366
{\an8}<i>Boeing maklumkan bahawa</i>
<i>nahas itu tidak akan berulang.</i>

439
00:29:45,075 --> 00:29:47,411
<i>Tetapi, laporan awal nahas kedua</i>

440
00:29:47,495 --> 00:29:50,873
<i>hampir serupa seperti yang berlaku</i>
<i>dalam nahas pertama.</i>

441
00:29:50,956 --> 00:29:54,793
{\an8}Itu buat saya risau.
Saya perlu buat sesuatu.

442
00:29:55,211 --> 00:29:57,630
{\an8}Saya rasa ada sesuatu yang tak kena.

443
00:29:57,713 --> 00:29:59,131
JAWATANKUASA PENGANGKUTAN

444
00:29:59,215 --> 00:30:01,675
<i>Ketika itulah kami mulakan siasatan.</i>

445
00:30:03,469 --> 00:30:06,639
Seperti prosiding mahkamah,
anda perlu membongkarnya.

446
00:30:06,722 --> 00:30:08,474
Anda perlukan dokumen.

447
00:30:08,557 --> 00:30:10,017
Sebaik saja dapat dokumen,

448
00:30:10,100 --> 00:30:15,606
<i>anda kenal pasti individu penting</i>
<i>yang perlu ditemuramah.</i>

449
00:30:16,106 --> 00:30:17,358
{\an8}CEO, SYARIKAT BOEING

450
00:30:17,441 --> 00:30:18,859
{\an8}<i>-Pagi.</i>
<i>-Selamat pagi.</i>

451
00:30:18,943 --> 00:30:20,528
{\an8}<i>Saya gembira ada di sini.</i>

452
00:30:20,611 --> 00:30:23,697
{\an8}<i>Terima kasih.</i>
<i>Saya tak sabar tunggu perbicaraan.</i>

453
00:30:23,781 --> 00:30:26,242
<i>Mereka akan tanya anda tentang pengurus</i>

454
00:30:26,325 --> 00:30:29,370
yang minta pengeluaran 737 MAX dihentikan.

455
00:30:29,912 --> 00:30:32,289
Anda tahu tentang itu?

456
00:30:32,373 --> 00:30:34,333
Apakah respons anda sekarang?

457
00:30:34,416 --> 00:30:35,501
Saya maklum.

458
00:30:35,584 --> 00:30:38,879
Kami maklum tentang kebimbangan itu
dan telah menanganinya.

459
00:30:39,463 --> 00:30:40,839
Terima kasih.

460
00:30:44,343 --> 00:30:49,056
Saya ingin bincang tekanan pasaran
yang akibatkan anda mereka bentuk pesawat

461
00:30:49,139 --> 00:30:52,726
yang lebih menjimatkan
tanpa memerlukan latihan juruterbang.

462
00:30:53,352 --> 00:30:56,772
<i>Saya berurusan dengan</i>
<i>syarikat yang sangat berkuasa.</i>

463
00:30:56,855 --> 00:30:59,400
{\an8}Kami akan buat
tindakan susulan maklumat itu.

464
00:30:59,483 --> 00:31:00,859
<i>Mereka tidak terjejas.</i>

465
00:31:00,943 --> 00:31:03,821
{\an8}Ada pekerja Boeing kerja secara percuma

466
00:31:03,904 --> 00:31:05,489
{\an8}untuk atasi masalah ini?

467
00:31:05,573 --> 00:31:08,158
{\an8}Ahli lembaga akan buat
semakan menyeluruh…

468
00:31:08,242 --> 00:31:10,828
{\an8}Anda tak akan pulangkan sebarang pampasan?

469
00:31:10,911 --> 00:31:14,331
{\an8}Anda akan terus bekerja
dan dibayar 30 milion dolar setahun.

470
00:31:14,415 --> 00:31:15,541
{\an8}EN. DENNIS MUILENBURG

471
00:31:15,624 --> 00:31:18,669
{\an8}<i>Kami akan teruskan siasatan</i>
<i>sehingga selesai.</i>

472
00:31:18,752 --> 00:31:21,297
{\an8}Kami rasa sistem ini akan berjaya.

473
00:31:21,380 --> 00:31:22,715
SENAT AMERIKA SYARIKAT

474
00:31:22,798 --> 00:31:27,052
<i>Dennis Muilenburg, CEO Boeing,</i>
<i>beri keterangan kepada Jawatankuasa Senat.</i>

475
00:31:27,136 --> 00:31:30,431
Wakil Boeing berjumpa saya
tak lama selepas nahas

476
00:31:30,514 --> 00:31:33,183
dan cakap ia berpunca
dari kesilapan juruterbang.

477
00:31:33,642 --> 00:31:35,561
Juruterbang tak dapat membela diri.

478
00:31:37,229 --> 00:31:38,981
<i>Semasa mereka bentuk sistem,</i>

479
00:31:39,064 --> 00:31:42,359
kami faham keselamatan pesawat
dalam tangan juruterbang.

480
00:31:42,443 --> 00:31:44,695
Adakalanya analisis keselamatan sistem

481
00:31:44,778 --> 00:31:46,947
melibatkan rekabentuk kejuruteraan

482
00:31:47,031 --> 00:31:51,785
dan juga tindakan juruterbang
sebagai sebahagian senario kecemasan.

483
00:31:54,288 --> 00:31:55,873
<i>Salahkan juruterbang.</i>

484
00:31:55,956 --> 00:31:57,625
SISTEM KAWALAN BOEING 737 MAX

485
00:31:57,708 --> 00:32:01,253
<i>Saya tak percaya Boeing tak mahu berubah.</i>

486
00:32:02,046 --> 00:32:04,006
<i>Terutamanya apabila saya mula cari</i>

487
00:32:04,089 --> 00:32:06,925
<i>maklumat sistem kawalan</i>
<i>penerbangan MAX yang baru.</i>

488
00:32:07,551 --> 00:32:09,178
<i>Ia dikenali sebagai MCAS.</i>

489
00:32:10,346 --> 00:32:13,474
<i>Sistem Augmentasi Ciri-ciri Manuver.</i>

490
00:32:16,685 --> 00:32:19,521
{\an8}Saya Dominic. Boleh kita cakap sekejap?

491
00:32:19,605 --> 00:32:23,025
<i>Singkatan nama teruk</i>
<i>yang langsung tak bermakna.</i>

492
00:32:23,651 --> 00:32:26,654
Saya pelik yang awak tak tahu tentangnya.

493
00:32:26,737 --> 00:32:28,656
<i>Sepanjang pengetahuan kami,</i>

494
00:32:28,739 --> 00:32:32,868
<i>MCAS adalah perisian kawalan penerbangan</i>
<i>baru yang ditambah kepada MAX.</i>

495
00:32:32,951 --> 00:32:35,746
<i>Nahas itu berlaku</i>
<i>kerana kelemahan perisian.</i>

496
00:32:41,460 --> 00:32:44,797
<i>Ada persoalan besar</i>
<i>tentang cara pesawat ini direka.</i>

497
00:32:45,881 --> 00:32:48,175
<i>Sejarah perkara ini amat menakutkan.</i>

498
00:32:48,467 --> 00:32:51,679
Ia bermula sejak tahun 1960-an.

499
00:32:51,762 --> 00:32:54,640
<i>Sebagai ketibaan terbaru</i>
<i>keluarga pesawat Boeing,</i>

500
00:32:54,723 --> 00:32:56,892
<i>pesawat 737 menjadi perhatian ramai.</i>

501
00:32:57,267 --> 00:32:58,769
<i>Mereka mahu jet pendek.</i>

502
00:32:59,353 --> 00:33:03,774
<i>Mereka mahu jet yang boleh dinaiki</i>
<i>dan dituruni menggunakan tangga.</i>

503
00:33:03,857 --> 00:33:07,069
<i>Jadi, mereka bina 737 rendah ke tanah.</i>

504
00:33:09,363 --> 00:33:13,659
<i>Kemudian pada tahun 2011,</i>

505
00:33:16,537 --> 00:33:19,415
<i>mereka pasang dua enjin baru.</i>

506
00:33:19,498 --> 00:33:23,752
<i>Saiz enjin dan ketinggian pesawat</i>
<i>yang tidak sesuai buat ia terseret.</i>

507
00:33:23,836 --> 00:33:25,796
<i>Mereka alihkan ke atas, di depan.</i>

508
00:33:27,047 --> 00:33:30,300
Enjin baru itu sangat besar
dan udara masuk di bawah.

509
00:33:30,384 --> 00:33:32,428
<i>Ia buat pesawat terangkat sedikit.</i>

510
00:33:32,511 --> 00:33:35,639
<i>Jadi perisian itu secara automatik</i>
<i>membetulkannya.</i>

511
00:33:35,723 --> 00:33:38,600
<i>Pengesan memaklumkan</i>
<i>komputer kawalan penerbangan</i>

512
00:33:38,684 --> 00:33:41,186
<i>dan MCAS memusingkan ekor jet,</i>

513
00:33:41,562 --> 00:33:43,230
<i>dan menolak muncungnya ke bawah.</i>

514
00:33:50,154 --> 00:33:52,948
<i>Tapi sistem itu terlalu berkuasa.</i>

515
00:33:54,825 --> 00:33:58,245
<i>Sebelum nahas pertama, juruterbang melawan</i>

516
00:33:58,328 --> 00:34:00,956
<i>sistem yang dia tak faham.</i>

517
00:34:01,039 --> 00:34:03,917
<i>Dia naikkan muncungnya ke atas</i>
<i>sebanyak 26 kali.</i>

518
00:34:04,001 --> 00:34:07,254
<i>Itu menyebabkan pesawat berpusing.</i>

519
00:34:15,012 --> 00:34:17,139
<i>Saya bercakap dengan juruterbang.</i>

520
00:34:17,639 --> 00:34:19,850
<i>Cerita yang mereka kongsi amat berbeza.</i>

521
00:34:21,226 --> 00:34:22,686
<i>Sebelum nahas kedua,</i>

522
00:34:22,770 --> 00:34:26,565
Boeing hantar timbalan presiden kanan
ke American Airlines

523
00:34:26,648 --> 00:34:29,026
<i>untuk beri taklimat</i>
<i>kepada kesatuan juruterbang.</i>

524
00:34:30,110 --> 00:34:33,322
<i>Ia bertukar menjadi</i>
<i>perjumpaan yang tegang.</i>

525
00:34:34,114 --> 00:34:36,658
<i>Saya tak bercadang</i>
<i>untuk hadiri mesyuarat itu.</i>

526
00:34:36,742 --> 00:34:39,953
Itu kali pertama Boeing melawat
ibu pejabat APA.

527
00:34:40,037 --> 00:34:42,831
{\an8}Apabila kami nampak
senarai kakitangan Boeing,

528
00:34:42,915 --> 00:34:47,252
{\an8}kami perasan yang mereka
bawa peguam bersama mereka.

529
00:34:47,586 --> 00:34:51,256
{\an8}Kenapa bawa peguam
ke mesyuarat keselamatan, bukan?

530
00:34:51,340 --> 00:34:56,553
{\an8}Saya rasa mereka tak telus.

531
00:34:56,637 --> 00:34:58,472
{\an8}DENNIS TAJER
JURUCAKAP

532
00:34:58,555 --> 00:35:01,850
{\an8}Tapi saya rakam mesyuarat itu.
Ia mungkin berguna.

533
00:35:05,229 --> 00:35:08,899
{\an8}<i>Jadi saya mulakan</i>
<i>dengan undang-undang kawalan</i>

534
00:35:08,982 --> 00:35:11,443
{\an8}<i>yang kini dirujuk dalam media</i>
<i>sebagai MCAS.</i>

535
00:35:11,527 --> 00:35:14,863
{\an8}<i>Ia perisian kecil</i>
<i>dalam sistem kawalan penerbangan.</i>

536
00:35:14,947 --> 00:35:18,325
{\an8}<i>Jelas sekali dalam nahas</i>
<i>beberapa minggu lalu,</i>

537
00:35:18,408 --> 00:35:20,869
{\an8}<i>laporan dibuat</i>
<i>mengatakan sistem itu buat perangai.</i>

538
00:35:20,953 --> 00:35:24,081
Saya asyik dengar perkataan "kecil"
dan "buat perangai."

539
00:35:24,164 --> 00:35:26,166
Seolah mereka gambarkan budak kecil.

540
00:35:26,250 --> 00:35:28,836
{\an8}<i>Anda akan terbangkan pesawat ini</i>
<i>berjuta batu,</i>

541
00:35:28,919 --> 00:35:30,838
{\an8}<i>tapi perkara ini jarang berlaku.</i>

542
00:35:30,921 --> 00:35:34,424
{\an8}<i>Kami cuba tidak bebani kru</i>
<i>dengan maklumat yang tak perlu.</i>

543
00:35:34,508 --> 00:35:37,928
{\an8}<i>Saya tak tahu bahawa</i>
<i>dengan memahami sistem ini</i>

544
00:35:38,011 --> 00:35:40,806
{\an8}<i>akan mengubah kesannya.</i>

545
00:35:40,889 --> 00:35:42,474
Mereka tak maklumkan bahawa,

546
00:35:42,558 --> 00:35:45,602
"Anda cuma ada beberapa saat
untuk betulkannya.

547
00:35:45,686 --> 00:35:47,729
"Kami minta maaf tak beritahu anda.

548
00:35:47,813 --> 00:35:52,609
"Di masa depan,
jika anda bertindak pantas,

549
00:35:52,693 --> 00:35:54,027
"ia boleh diatasi."

550
00:35:54,528 --> 00:35:57,531
Mereka tak cakap begitu
dan anggap juruterbang tahu.

551
00:35:58,031 --> 00:36:01,410
{\an8}<i>Penggubal undang-undang Capitol Hill</i>
<i>akan mendengar daripada</i>

552
00:36:01,493 --> 00:36:05,831
{\an8}<i>juruterbang yang mengkritik Boeing</i>
<i>berikutan dua kemalangan maut ini.</i>

553
00:36:05,914 --> 00:36:09,626
{\an8}<i>Sully adalah bintang filem,</i>
<i>tapi cari Dan Carey,</i>

554
00:36:09,710 --> 00:36:12,045
<i>Ketua Persatuan Juruterbang Bersekutu.</i>

555
00:36:12,129 --> 00:36:15,883
Seperti yang juruterbang maklum,
penambahbaikan penerbangan biasanya

556
00:36:15,966 --> 00:36:18,719
mengakibatkan kehilangan nyawa mangsa

557
00:36:18,802 --> 00:36:20,262
dalam nahas pesawat ini.

558
00:36:20,345 --> 00:36:22,598
Saya terima sepina dari Kongres.

559
00:36:22,890 --> 00:36:24,975
Jadi, saya edarkan pita itu.

560
00:36:25,058 --> 00:36:27,728
Saya tahu pasti akan ada
beberapa akibat yang berat.

561
00:36:27,811 --> 00:36:30,230
{\an8}<i>Rakaman audio ini, lebih dari segalanya,</i>

562
00:36:30,314 --> 00:36:35,193
{\an8}telah menimbulkan keraguan
tentang syarikat dan pesawat ini.

563
00:36:35,277 --> 00:36:39,114
{\an8}Ini adalah kali pertama
kami dengar daripada Boeing.

564
00:36:39,197 --> 00:36:41,700
<i>Adalah penting untuk saya</i>
<i>mengedarkan pita itu.</i>

565
00:36:41,783 --> 00:36:45,412
Saya segera menyerahkannya
kepada Pengerusi DeFazio.

566
00:36:45,495 --> 00:36:48,874
Ada banyak kesalahan
dan amaran pada masa yang sama?

567
00:36:48,957 --> 00:36:51,627
Ya. Satu kesalahan, satu kegagalan,

568
00:36:51,710 --> 00:36:56,673
kini boleh ada kesan
melata cepat melalui pelbagai sistem.

569
00:36:56,757 --> 00:36:57,591
{\an8}KAPTEN CAREY

570
00:36:57,674 --> 00:36:59,801
{\an8}Anda rasa juruterbang lebih terlatih

571
00:36:59,885 --> 00:37:02,554
{\an8}sepatutnya boleh tangani kerosakan?

572
00:37:02,638 --> 00:37:05,265
{\an8}Anda harus ingat, tuan, ahli panel,

573
00:37:05,349 --> 00:37:08,268
{\an8}kejadian ini berlaku tiba-tiba
dan ia menakutkan.

574
00:37:08,352 --> 00:37:11,480
{\an8}Pesawat ini naik turun
dengan cepat dan ganas.

575
00:37:11,563 --> 00:37:15,484
{\an8}Ada bunyi loceng, amaran
dan bunyi berkeletak.

576
00:37:15,567 --> 00:37:19,363
{\an8}Kegagalannya adalah mereka
tidak beritahu kami sistem itu wujud.

577
00:37:19,446 --> 00:37:22,074
{\an8}Oleh itu, kami tidak ada
latihan yang mantap.

578
00:37:27,996 --> 00:37:30,624
<i>Saya mahu ahli keluarga yang ada,</i>

579
00:37:30,707 --> 00:37:33,335
{\an8}<i>untuk nyahsenyap dan perkenalkan diri,</i>

580
00:37:33,418 --> 00:37:37,047
{\an8}<i>supaya media tahu siapa yang ada.</i>

581
00:37:37,130 --> 00:37:38,632
<i>Suzzanne Camp.</i>

582
00:37:38,715 --> 00:37:40,759
<i>Saya ibu Mike Kemmesat.</i>

583
00:37:40,842 --> 00:37:43,387
<i>Saya Matthieu Willm. Kakak saya terkorban.</i>

584
00:37:43,470 --> 00:37:46,640
<i>Saya Tom Kabau.</i>
<i>Kami kehilangan adik lelaki kami.</i>

585
00:37:46,723 --> 00:37:48,850
<i>Nama saya Paul Njoroge.</i>

586
00:37:48,934 --> 00:37:52,270
<i>Saya kehilangan isteri, tiga orang anak</i>
<i>dan ibu mentua saya</i>

587
00:37:52,354 --> 00:37:54,147
<i>dalam nahas Ethiopian Airlines.</i>

588
00:37:54,231 --> 00:37:56,233
<i>Dia dalam perjalanan ke Kenya.</i>

589
00:37:56,316 --> 00:37:59,987
Mereka sepatutnya
berhenti sekejap saja di Nairobi.

590
00:38:00,779 --> 00:38:02,447
Tapi dia tak sampai-sampai.

591
00:38:02,531 --> 00:38:07,035
Nama saya Zipporah Kuria,
dan saya kehilangan ayah saya.

592
00:38:19,756 --> 00:38:22,175
{\an8}PENGHORMATAN UNTUK MANGSA
PENERBANGAN ETHIOPIA 302

593
00:38:22,259 --> 00:38:23,677
{\an8}Ke atas.

594
00:38:23,760 --> 00:38:27,055
{\an8}Di situ. Berhenti di situ.

595
00:38:27,347 --> 00:38:29,474
Ya, kalau kita boleh sunting ini,

596
00:38:29,558 --> 00:38:32,644
dan letak enam minit pertama,

597
00:38:32,728 --> 00:38:38,233
juruterbang itu bergelut
untuk mengawal 737 MAX 8 sebelum…

598
00:38:38,316 --> 00:38:39,651
Ia akhirnya terhempas.

599
00:38:39,735 --> 00:38:42,738
<i>Saya agak muda</i>
<i>berbanding kebanyakan ahli keluarga.</i>

600
00:38:42,821 --> 00:38:47,242
<i>Kami guna kemahiran yang berbeza.</i>

601
00:38:48,160 --> 00:38:52,122
<i>Saya tahu cara bekerja</i>
<i>dengan media sosial dan laman web.</i>

602
00:38:54,875 --> 00:38:58,378
{\an8}Ciri kegemaran saya
adalah halaman "Kisah kami".

603
00:39:01,506 --> 00:39:04,342
<i>Kami sekeluarga.</i>
<i>Kami keluarga besar ET302,</i>

604
00:39:04,426 --> 00:39:07,846
<i>sama ada kami mahu atau tidak.</i>

605
00:39:12,476 --> 00:39:16,146
<i>Dari satu segi, ia bagaikan</i>
<i>ada darah yang dikongsi.</i>

606
00:39:26,490 --> 00:39:29,576
{\an8}Hai, selamat pagi semua.
Ia permulaan awal hari ini.

607
00:39:29,659 --> 00:39:33,163
{\an8}Saya singgah sekejap di Washington, DC.

608
00:39:33,246 --> 00:39:36,666
<i>Saya akan ke Perhimpunan Alam Sekitar</i>
<i>Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu.</i>

609
00:39:36,750 --> 00:39:38,919
<i>Jadi, saya akan mendaftar masuk semula.</i>

610
00:39:39,961 --> 00:39:42,589
Saya tak tahu di mana, mungkin Ethiopia,

611
00:39:42,672 --> 00:39:44,800
mungkin destinasi terakhir saya, Kenya.

612
00:39:45,342 --> 00:39:48,720
<i>Tetapi saya akan beritahu</i>
<i>dalam perjalanan.</i>

613
00:39:49,596 --> 00:39:55,352
<i>Anda boleh baca kisah ayah saya,</i>
<i>Joseph Kuria Waithaka, 55 tahun.</i>

614
00:39:55,435 --> 00:39:58,939
<i>Anda boleh baca serba sedikit tentang dia.</i>

615
00:39:59,022 --> 00:39:59,856
<i>Hai, semua.</i>

616
00:39:59,940 --> 00:40:03,860
Ini diari saya dan Olivia,
"Jangan bawa keluarga anda ke gim."

617
00:40:04,152 --> 00:40:06,196
Berapa banyak kalori ayah bakar?

618
00:40:06,279 --> 00:40:07,948
-31.
-31?

619
00:40:08,031 --> 00:40:10,158
<i>Itu saja? Sudah berapa lama ayah buat?</i>

620
00:40:10,242 --> 00:40:13,495
<i>Dia tak suka.</i>
<i>Sudah berapa lama ayah buat</i>?

621
00:40:18,500 --> 00:40:21,962
<i>Saya masih ingat bermimpi</i>
<i>ayah saya menjerit memanggil saya.</i>

622
00:40:22,045 --> 00:40:24,172
<i>Duduk di sebelahnya di dalam pesawat,</i>

623
00:40:24,256 --> 00:40:29,761
<i>tetapi kerusinya jatuh,</i>
<i>dan saya cuba menjangkau dan menangkapnya.</i>

624
00:40:35,767 --> 00:40:39,855
<i>Saya hairan bagaimana mereka</i>
<i>yang terlibat dalam membuat keputusan</i>

625
00:40:39,938 --> 00:40:41,565
<i>boleh hidup dengan tenang.</i>

626
00:40:42,524 --> 00:40:48,155
Saya tak dapat tidur nyenyak

627
00:40:48,238 --> 00:40:52,033
tanpa terbayang apa yang berlaku

628
00:40:52,117 --> 00:40:55,453
<i>dalam enam minit terakhir hidup ayah saya.</i>

629
00:40:56,746 --> 00:41:01,251
<i>Ia seperti melihat tanah</i>
<i>datang ke arah anda, begitu dekat.</i>

630
00:41:28,403 --> 00:41:30,947
<i>Pengakuan yang telus tentang kesalahan</i>

631
00:41:31,031 --> 00:41:33,533
<i>oleh pembuat pesawat terbesar di dunia.</i>

632
00:41:33,617 --> 00:41:35,243
<i>Kami di Boeing memohon maaf</i>

633
00:41:35,327 --> 00:41:38,830
{\an8}untuk nyawa yang terkorban
dalam nahas 737 MAX.

634
00:41:39,372 --> 00:41:40,999
{\an8}<i>Hujah Boeing adalah,</i>

635
00:41:41,082 --> 00:41:44,002
{\an8}<i>"Kami telah maklumkan semua</i>
<i>cara mengendalikannya.</i>

636
00:41:44,085 --> 00:41:48,506
{\an8}<i>"Dan kami berusaha membetulkan perisian,</i>
<i>yang akan dibetulkan tidak lama lagi."</i>

637
00:41:48,590 --> 00:41:52,928
<i>Menurut Boeing, juruterbang MAX</i>
<i>belajar sistem baru hanya dalam 30 minit.</i>

638
00:41:53,470 --> 00:41:55,180
Itu memang mengarut.

639
00:41:55,263 --> 00:41:58,975
Kami ambil pendekatan
yang komprehensif dan teratur.

640
00:41:59,059 --> 00:42:02,979
Perlukan masa juga untuk kemas kini
perisian dengan betul.

641
00:42:03,563 --> 00:42:05,023
Ia hampir selesai

642
00:42:05,106 --> 00:42:08,068
dan menjangka pensijilan dan pelaksanaan

643
00:42:08,151 --> 00:42:12,197
terhadap armada 737 MAX di seluruh dunia
beberapa minggu akan datang.

644
00:42:12,614 --> 00:42:17,035
Kami tetap yakin
tentang keselamatan asas 737 MAX.

645
00:42:29,005 --> 00:42:31,800
<i>Orang ramai fikir</i>
<i>masalahnya cuma perisian.</i>

646
00:42:32,968 --> 00:42:35,887
<i>Tetapi Boeing mengawal</i>
<i>cerita yang sebenar.</i>

647
00:42:35,971 --> 00:42:38,848
<i>"Lihat di sini. Jangan lihat di situ."</i>

648
00:42:39,641 --> 00:42:42,602
<i>Lebih mudah bagi mereka</i>
<i>bercakap mengenai latihan juruterbang</i>

649
00:42:42,686 --> 00:42:45,772
<i>kerana mereka boleh salahkan</i>
<i>manusia dan perisian,</i>

650
00:42:45,855 --> 00:42:49,359
<i>kerana kami akan betulkan perisian,</i>
<i>dan menghantarnya keluar.</i>

651
00:42:49,442 --> 00:42:51,569
<i>Tapi ada beberapa isu lain.</i>

652
00:42:51,653 --> 00:42:54,030
<i>Soalan yang tidak dijawab tidak ditangani.</i>

653
00:42:54,114 --> 00:42:55,323
INSIDEN KESELAMATAN 737 MAX

654
00:42:55,407 --> 00:42:57,367
<i>Kenapa pesawat itu terhempas?</i>

655
00:42:57,450 --> 00:43:00,036
<i>Ia terhempas kerana juruterbang</i>
<i>hilang kawalan.</i>

656
00:43:00,120 --> 00:43:02,038
<i>Mengapa juruterbang hilang kawalan?</i>

657
00:43:03,206 --> 00:43:07,085
<i>Kerana perisian MCAS</i>
<i>menurunkan pesawat berulang kali.</i>

658
00:43:07,168 --> 00:43:08,503
<i>Mengapa itu berlaku?</i>

659
00:43:10,672 --> 00:43:13,091
<i>Kerana sudut sensor serangan</i>
<i>gagal berfungsi.</i>

660
00:43:17,137 --> 00:43:18,805
<i>Tetapi kenapa sensor itu gagal?</i>

661
00:43:23,184 --> 00:43:26,396
<i>Orang fikir ia masalah perisian,</i>
<i>tetapi sebenarnya perkakasan.</i>

662
00:43:27,188 --> 00:43:29,274
<i>Ini bahagian fizikal seberat tiga paun</i>

663
00:43:29,357 --> 00:43:33,695
<i>yang telah dipasang pada ratusan</i>
<i>jika bukan ribuan pesawat.</i>

664
00:43:34,738 --> 00:43:37,157
<i>Sudut serangan adalah sudut, pada asasnya,</i>

665
00:43:37,240 --> 00:43:39,909
<i>antara sayap dan aliran udara masuk.</i>

666
00:43:39,993 --> 00:43:43,872
<i>Dan sudut sensor serangan</i>
<i>memberi isyarat yang salah.</i>

667
00:43:43,955 --> 00:43:46,541
<i>Malah ia beri isyarat yang mustahil.</i>

668
00:43:46,875 --> 00:43:48,626
74 setengah darjah, muncung ke atas.

669
00:43:48,710 --> 00:43:50,795
Bukankah 74 darjah

670
00:43:50,879 --> 00:43:53,673
-melebihi batasan biasa…
-Awak betul.

671
00:43:53,757 --> 00:43:57,010
Pesawat tidak boleh terbang begitu.
Ia perlu jadi roket.

672
00:43:57,093 --> 00:44:00,472
Walaupun pesawat itu terbang
pada sudut serangan selamat,

673
00:44:00,555 --> 00:44:01,931
tapi kerana sensor teruk ini,

674
00:44:02,015 --> 00:44:04,601
sistem MCAS fikir
ia lebih tinggi seperti itu

675
00:44:04,684 --> 00:44:06,811
dan memprogram muncung untuk turun.

676
00:44:06,895 --> 00:44:08,772
Jika ini adalah sudut serangan,

677
00:44:08,855 --> 00:44:11,274
-ada masalah lebih besar.
-Masalah lebih besar.

678
00:44:12,859 --> 00:44:15,987
<i>MAX bukan satu-satunya pesawat</i>
<i>yang dibina di kilang itu.</i>

679
00:44:17,030 --> 00:44:21,076
<i>Adakah wujud sensor lain</i>
<i>dengan kecacatan yang sama?</i>

680
00:44:24,079 --> 00:44:29,834
<i>Jika itu saja mereka akan buat,</i>
<i>betulkan perisian dan latihan juruterbang,</i>

681
00:44:29,918 --> 00:44:32,796
<i>maka saya fikir orang awam</i>
<i>perlu bertanya mengapa.</i>

682
00:44:35,882 --> 00:44:38,802
<i>Pemberi maklumat dari dalam Boeing</i>

683
00:44:38,885 --> 00:44:41,763
<i>sentiasa menjadi</i>
<i>sumber maklumat terbaik saya.</i>

684
00:44:44,391 --> 00:44:45,350
<i>Selama ini,</i>

685
00:44:45,433 --> 00:44:49,437
<i>begitulah cara saya belajar</i>
<i>kesilapan sebenar dalam syarikat.</i>

686
00:44:51,231 --> 00:44:52,607
{\an8}Saya sokong orang biasa.

687
00:44:52,690 --> 00:44:56,319
{\an8}Saya tak sokong
syarikat besar dan berkuasa…

688
00:44:57,237 --> 00:45:00,281
{\an8}yang saya tahu
ada masalah dalaman yang teruk.

689
00:45:00,949 --> 00:45:05,787
{\an8}<i>Gerry Eastman hubungi saya</i>
<i>pada tahun 2003,</i>

690
00:45:06,371 --> 00:45:08,581
{\an8}<i>bertahun-tahun sebelum nahas MAX.</i>

691
00:45:09,249 --> 00:45:13,461
{\an8}<i>Dia marah tentang pengurusan</i>
<i>menghancurkan masa depan syarikat itu.</i>

692
00:45:13,795 --> 00:45:15,713
{\an8}<i>Juga tentang isu keselamatan.</i>

693
00:45:15,797 --> 00:45:18,550
{\an8}Saya diarahkan
supaya tidak buat kerja saya.

694
00:45:18,633 --> 00:45:20,301
{\an8}Hanya tandatangani kertas kerja.

695
00:45:20,385 --> 00:45:22,345
{\an8}<i>Saya tahu itu satu penipuan.</i>

696
00:45:22,429 --> 00:45:24,889
{\an8}<i>Dia boleh mengakses dokumen</i>

697
00:45:24,973 --> 00:45:28,351
{\an8}yang sepatutnya dia tidak boleh akses.

698
00:45:29,060 --> 00:45:33,398
{\an8}<i>Ini adalah kontraktor pertahanan</i>
<i>kedua terbesar di Amerika Syarikat,</i>

699
00:45:33,481 --> 00:45:35,483
dengan kemampuan siber yang besar.

700
00:45:36,317 --> 00:45:37,610
Jurumesin ini

701
00:45:38,278 --> 00:45:43,867
<i>telah melog masuk pembentangan CEO.</i>

702
00:45:44,451 --> 00:45:45,869
Dia memberikannya kepada saya.

703
00:45:46,744 --> 00:45:48,955
APABILA KILAT MENYABUNG

704
00:45:49,038 --> 00:45:52,125
<i>Berulang-kali saya beritahu Gerry</i>
<i>supaya "Berhati-hati."</i>

705
00:45:52,208 --> 00:45:53,960
SEMAKAN DALAMAN
PUNCA PERCIKAN API

706
00:45:54,043 --> 00:45:55,879
<i>Dia langsung tidak hiraukan saya.</i>

707
00:45:56,463 --> 00:46:00,425
<i>Eastman bekerja selama 18 tahun</i>
<i>untuk Boeing dan ditahan di pejabatnya.</i>

708
00:46:00,508 --> 00:46:02,844
<i>Dia didakwa atas pencerobohan komputer.</i>

709
00:46:02,927 --> 00:46:05,930
<i>Jika disabitkan kesalahan, dia boleh</i>
<i>dihukum penjara empat tahun.</i>

710
00:46:06,014 --> 00:46:09,267
<i>Sesiapa yang bekerja di Boeing,</i>
<i>yang bercakap dengan saya,</i>

711
00:46:09,350 --> 00:46:11,269
<i>melanggar peraturan syarikat.</i>

712
00:46:12,270 --> 00:46:14,314
<i>Dan dalam masalah besar.</i>

713
00:46:14,397 --> 00:46:17,734
{\an8}<i>Gerald Eastman berada di Mahkamah</i>
<i>Daerah King untuk perbicaraannya,</i>

714
00:46:17,817 --> 00:46:19,527
{\an8}<i>dan dia mengaku tidak bersalah.</i>

715
00:46:19,611 --> 00:46:23,239
{\an8}<i>Dia berkata Boeing tidak pedulikan</i>
<i>kerisauannya tentang keselamatan.</i>

716
00:46:23,323 --> 00:46:25,992
{\an8}<i>Itulah sebabnya dia dedahkan kepada umum.</i>

717
00:46:26,075 --> 00:46:28,912
{\an8}Saya beritahu isteri saya…

718
00:46:31,164 --> 00:46:35,668
{\an8}"Saya perlu dedahkan kepada orang ramai.
Tanpa mengira ancaman kepada saya."

719
00:46:36,628 --> 00:46:40,381
{\an8}<i>Selepas ditahan,</i>
<i>dia menyelesaikannya dengan Boeing,</i>

720
00:46:40,924 --> 00:46:43,259
{\an8}<i>tetapi bersara dari bidang aeroangkasa.</i>

721
00:46:45,303 --> 00:46:49,516
<i>Saya terputus hubungan dengannya</i>
<i>dan ingin tahu keadaannya.</i>

722
00:46:50,350 --> 00:46:51,768
<i>Saya risau.</i>

723
00:46:52,519 --> 00:46:58,358
<i>Saya mendapat tahu dari kawannya</i>
<i>yang dia telah membunuh diri.</i>

724
00:46:59,651 --> 00:47:03,905
{\an8}Pernahkah anda menyesal
kerana buat pendedahan itu?

725
00:47:03,988 --> 00:47:05,031
{\an8}Tidak.

726
00:47:05,114 --> 00:47:09,327
{\an8}Beribu-ribu orang di Boeing
buat begitu setiap hari.

727
00:47:09,410 --> 00:47:11,621
{\an8}Kami perlu mendedahkannya.

728
00:47:43,861 --> 00:47:45,655
<i>Saya resah.</i>

729
00:47:47,115 --> 00:47:51,619
<i>Kami ada kawan dan keluarga yang</i>
<i>bekerja atau pernah bekerja di Boeing.</i>

730
00:47:51,703 --> 00:47:55,748
<i>Bapa saya juga bekerja di Boeing,</i>
<i>selepas dia bersara dari Tentera Laut.</i>

731
00:47:56,499 --> 00:47:59,752
<i>Kami bangga jadi sebahagian daripadanya.</i>

732
00:48:01,170 --> 00:48:05,133
<i>Jadi, ini sukar sebab anda rasa</i>
<i>seperti berpaling tadah.</i>

733
00:48:05,216 --> 00:48:07,010
<i>Saya tahu dia tidak begitu.</i>

734
00:48:07,093 --> 00:48:11,472
<i>Dia cuba jelaskan sesuatu yang</i>
<i>boleh diperbaiki dan dibuat lebih selamat.</i>

735
00:48:13,725 --> 00:48:19,480
{\an8}<i>Saya harap orang ramai faham</i>
<i>kenapa dia buat begini.</i>

736
00:48:30,783 --> 00:48:34,203
<i>Ia berbeza jika anda tahu</i>
<i>ini berlaku sekali sahaja.</i>

737
00:48:34,287 --> 00:48:36,831
<i>Ini kali terakhir ia berlaku.</i>

738
00:48:38,666 --> 00:48:42,587
<i>Tetapi ada kebimbangan dan jangkaan</i>
<i>untuk satu lagi nahas berlaku.</i>

739
00:48:47,091 --> 00:48:51,596
<i>Enam minit pertama setiap penerbangan</i>
<i>adalah amat sukar.</i>

740
00:48:53,097 --> 00:48:55,558
<i>Bukan hanya untuk saya,</i>
<i>tetapi semua keluarga.</i>

741
00:48:58,061 --> 00:49:03,024
<i>Setiap kali ada gelora,</i>
<i>kami terfikir adakah kami akan selamat?</i>

742
00:49:04,067 --> 00:49:05,193
<i>Seperti…</i>

743
00:49:06,069 --> 00:49:07,445
<i>Adakah saya akan mati?</i>

744
00:49:11,783 --> 00:49:14,494
<i>Tapi ayah saya</i>
<i>sanggup ke mana-mana untuk saya.</i>

745
00:49:15,411 --> 00:49:17,246
<i>Sebab itulah saya perlu buat.</i>

746
00:49:20,583 --> 00:49:22,627
<i>Supaya seluruh dunia tahu.</i>

747
00:49:23,086 --> 00:49:26,339
<i>Pesawat tidak selamat</i>
<i>seperti yang kita fikir.</i>

748
00:49:39,977 --> 00:49:43,272
<i>Kami ingin mengalu-alukan kedatangan anda</i>
<i>ke Washington, DC.</i>

749
00:49:50,154 --> 00:49:52,699
-Gembira awak di sini.
-Gembira jumpa awak.

750
00:49:52,782 --> 00:49:54,117
-Kita berjaya, semua.
-Ya.

751
00:49:54,200 --> 00:49:55,243
-Ya.
-Kita berjaya.

752
00:49:56,494 --> 00:50:00,081
<i>Kami jumpa ramai keluarga</i>
<i>dari 35 negara berbeza.</i>

753
00:50:01,124 --> 00:50:04,544
<i>Kami faham kesengsaraan yang dihadapi.</i>

754
00:50:07,630 --> 00:50:10,133
{\an8}<i>Sementara hidup anda diteruskan…</i>

755
00:50:10,425 --> 00:50:13,094
{\an8}<i>…selama enam bulan yang lalu,</i>
<i>hidup kami,</i>

756
00:50:13,177 --> 00:50:17,223
kehidupan keluarga mangsa
tetap tak berubah.

757
00:50:19,142 --> 00:50:20,768
<i>Kehibaan, kehilangan dan kesakitan</i>

758
00:50:20,852 --> 00:50:23,646
<i>adalah sesuatu yang semua orang faham.</i>

759
00:50:25,189 --> 00:50:27,442
<i>Kesedihannya sangat dalam,</i>

760
00:50:27,525 --> 00:50:31,487
<i>dan saya rasa lebih baik</i>
<i>apabila berada di luar.</i>

761
00:50:31,571 --> 00:50:34,490
Anak perempuan saya ahli pemuliharaan.

762
00:50:36,909 --> 00:50:40,204
Saya tahu dia bahagia di situ.

763
00:50:41,581 --> 00:50:46,210
<i>Saya rasa cara kami</i>
<i>boleh memperjuangkan legasi mereka</i>

764
00:50:47,754 --> 00:50:51,758
<i>adalah memastikan tiada keluarga lain</i>
<i>alami perkara sama seperti kami.</i>

765
00:50:54,844 --> 00:50:57,013
<i>Keluarga itu, mereka kritikal.</i>

766
00:50:57,847 --> 00:51:00,683
{\an8}<i>Mengenal pasti mangsa nahas.</i>

767
00:51:03,394 --> 00:51:07,440
{\an8}<i>Oleh kerana pesawat dibina</i>
<i>dan diakui di sini,</i>

768
00:51:07,523 --> 00:51:09,859
{\an8}<i>mereka tahu mereka perlu tumpukan</i>

769
00:51:09,942 --> 00:51:15,281
<i>pada Kerajaan AS dan Boeing</i>
<i>untuk menyelesaikan masalah ini.</i>

770
00:51:16,574 --> 00:51:19,035
{\an8}Ia cukup jelas bahawa ia tergesa-gesa.

771
00:51:19,118 --> 00:51:23,206
{\an8}Pembinaan pesawat tetap diteruskan
walaupun selepas nahas kedua.

772
00:51:23,289 --> 00:51:26,918
<i>Itu tamparan paling besar</i>
<i>kepada setiap keluarga.</i>

773
00:51:27,335 --> 00:51:33,257
<i>Misi saya adalah untuk memastikan</i>
<i>bahawa apabila orang naik penerbangan,</i>

774
00:51:34,133 --> 00:51:36,260
{\an8}<i>mereka akan selamat.</i>

775
00:51:36,344 --> 00:51:40,431
JANGAN BENARKAN MAX TERBANG
NYAWA AKAN TERKORBAN

776
00:51:44,977 --> 00:51:49,440
Ada banyak perkara
yang bermain dalam fikiran saya…

777
00:51:55,738 --> 00:51:59,325
Saya taasub dengannya.

778
00:51:59,408 --> 00:52:02,245
Saya tak berniat.
Saya tak anggap diri saya…

779
00:52:02,328 --> 00:52:06,040
-Pertama kali awak cakap begitu.
-Saya tahu saya taasub dengan…

780
00:52:06,123 --> 00:52:10,086
Saya mahu pastikan ia tak berulang lagi.

781
00:52:11,379 --> 00:52:12,505
Jadi…

782
00:52:25,017 --> 00:52:26,477
<i>Saya masih ada mimpi buruk.</i>

783
00:52:26,561 --> 00:52:30,648
<i>Tapi menentangnya</i>
<i>menjadi pendorong yang kuat.</i>

784
00:52:30,940 --> 00:52:33,860
<i>-Kami akhirnya dapat, tapi…</i>
<i>-Satu langkah saja lagi.</i>

785
00:52:34,277 --> 00:52:36,195
Ya, lebih kurang.

786
00:52:38,197 --> 00:52:40,575
<i>Saya ingin keluarga itu tahu bahawa</i>

787
00:52:40,658 --> 00:52:44,412
<i>ada orang di luar sana</i>
<i>masih cuba mencari kebenaran.</i>

788
00:52:50,626 --> 00:52:53,421
{\an8}<i>Hadir di hadapan</i>
<i>Jawatankuasa Pengangkutan Dewan…</i>

789
00:52:53,504 --> 00:52:54,797
{\an8}PERBICARAAN KESELAMATAN PENERBANGAN

790
00:52:54,881 --> 00:52:57,174
{\an8}<i>...adalah pemberi maklumat,</i>
<i>Edward Pierson.</i>

791
00:52:57,258 --> 00:53:01,846
<i>Pierson rasa masalah pengeluaran</i>
<i>menyumbang kepada nahas MAX.</i>

792
00:53:01,929 --> 00:53:03,848
<i>Kami perlukan jawapan.</i>

793
00:53:03,931 --> 00:53:05,683
<i>Kami mahu kebertanggungjawapan.</i>

794
00:53:06,225 --> 00:53:08,853
<i>Kami perlu seseorang</i>
<i>memikul tanggungjawab.</i>

795
00:53:13,900 --> 00:53:16,527
<i>Wartawan akan cuba menyoal awak.</i>

796
00:53:16,611 --> 00:53:19,947
<i>Mereka akan melaungkan soalan</i>
<i>yang akan timbulkan provokasi.</i>

797
00:53:20,031 --> 00:53:21,365
<i>Jangan cakap apa-apa.</i>

798
00:53:26,954 --> 00:53:28,915
Kita akan buat ini sekarang?

799
00:53:28,998 --> 00:53:31,250
Tolong berikan dia ruang.

800
00:53:31,959 --> 00:53:33,628
Boleh kita berehat sebentar?

801
00:53:33,711 --> 00:53:34,629
Ya.

802
00:53:36,923 --> 00:53:39,342
Mengapa FAA tidak mendengar…

803
00:53:39,425 --> 00:53:42,386
-Faham. Saya nak masuk.
-Anda perlu jawab sendiri.

804
00:53:47,016 --> 00:53:48,559
<i>Nama saya Ed Pierson.</i>

805
00:53:49,101 --> 00:53:51,520
Saya ingin ucap takziah

806
00:53:51,604 --> 00:53:54,190
kepada semua yang kehilangan
orang tersayang

807
00:53:54,273 --> 00:53:58,611
dalam nahas Penerbangan 610 Lion Air
dan Ethiopian Airlines 302.

808
00:53:58,694 --> 00:54:01,322
Kehilangan dan kesedihan
tidak dapat dibayangkan.

809
00:54:02,239 --> 00:54:05,409
Saya percaya masalah pengeluaran
di kilang Renton,

810
00:54:05,493 --> 00:54:08,496
mungkin telah menyumbang
kepada dua nahas tragis ini.

811
00:54:08,955 --> 00:54:13,209
Saya telah beri amaran secara rasmi
kepada kepimpinan Boeing secara bertulis,

812
00:54:13,292 --> 00:54:16,128
secara khusus sekali sebelum
nahas udara Lion,

813
00:54:16,212 --> 00:54:18,589
dan sebelum nahas Ethiopian Airlines,

814
00:54:18,673 --> 00:54:20,716
tentang potensi risiko pesawat.

815
00:54:20,800 --> 00:54:22,468
Amaran itu tidak diendahkan.

816
00:54:23,386 --> 00:54:25,096
Pada 9 Jun 2018,

817
00:54:25,179 --> 00:54:27,598
sementara pesawat Lion Air dihasilkan,

818
00:54:27,682 --> 00:54:29,475
empat bulan sebelum ia terhempas,

819
00:54:29,558 --> 00:54:32,520
saya hantar e-mel
kepada pengurus besar 737,

820
00:54:32,603 --> 00:54:35,564
menasihatinya untuk menutup
barisan pengeluaran.

821
00:54:35,648 --> 00:54:39,026
Apabila saya beritahu
operasi dalam tentera

822
00:54:39,110 --> 00:54:42,238
ditutup untuk faktor keselamatan
yang lebih rendah,

823
00:54:42,321 --> 00:54:45,199
saya tidak akan lupa jawapannya.

824
00:54:45,282 --> 00:54:48,202
"Angkatan tentera
tidak mengaut keuntungan."

825
00:54:50,162 --> 00:54:53,582
Tidak sampai sebulan selepas itu,
pada 10 Mac 2019,

826
00:54:53,666 --> 00:54:57,962
Penerbangan 302 Ethiopian Airlines
terhempas, mengorbankan 157 nyawa.

827
00:54:59,714 --> 00:55:03,050
Siasatan pengawal selia AS
adalah mengecewakan sama seperti

828
00:55:03,134 --> 00:55:07,221
desakan Boeing bahawa tiada isu kualiti
atau keselamatan sistemik terlibat.

829
00:55:08,264 --> 00:55:10,474
{\an8}Terima kasih beri saya peluang ini.

830
00:55:10,558 --> 00:55:12,309
{\an8}Saya sedia jawab soalan anda.

831
00:55:12,685 --> 00:55:15,312
{\an8}Saya benarkan Wakil Norton.

832
00:55:16,313 --> 00:55:18,315
{\an8}Adakah anda suka FAA pergi lebih jauh

833
00:55:18,399 --> 00:55:22,194
{\an8}dan menyiasat kilang Boeing AS?

834
00:55:22,903 --> 00:55:25,823
{\an8}Saya sokong sepenuhnya.
Saya di sana tiga tahun.

835
00:55:25,906 --> 00:55:29,618
{\an8}Saya tidak pernah jumpa
pekerja FAA semasa tiga tahun di sana.

836
00:55:29,702 --> 00:55:30,578
{\an8}CIK NORTON

837
00:55:30,661 --> 00:55:34,999
{\an8}Saya tidak ingat ada pekerja beritahu
mereka bercakap dengan FAA.

838
00:55:35,082 --> 00:55:38,335
Mereka mungkin ke sana,
tetapi kami tak nampak mereka.

839
00:55:38,419 --> 00:55:41,422
{\an8}Saya rasa itu perlu.

840
00:55:41,505 --> 00:55:45,009
{\an8}Saya akan cadangkan itu
selepas perbicaraan ini.

841
00:55:45,092 --> 00:55:47,928
{\an8}Kita bertanggungjawab

842
00:55:48,012 --> 00:55:51,807
{\an8}jika tidak pantau kilang Boeing
secara sistematik

843
00:55:51,891 --> 00:55:53,225
{\an8}di seluruh Amerika.

844
00:55:53,309 --> 00:55:54,518
{\an8}Terima kasih, Pengerusi.

845
00:56:00,608 --> 00:56:04,236
{\an8}STEPHEN DICKSON
PENTADBIR FAA

846
00:56:04,320 --> 00:56:06,989
{\an8}<i>Pentadbiran Penerbangan Persekutuan.</i>

847
00:56:07,073 --> 00:56:11,160
<i>Mereka diberi tugas</i>
<i>menjaga keselamatan orang ramai</i>

848
00:56:11,243 --> 00:56:15,581
<i>dan memastikan benda</i>
<i>yang kami akui untuk terbang</i>

849
00:56:16,082 --> 00:56:18,292
akan terbang dan tidak terhempas.

850
00:56:19,043 --> 00:56:21,253
Pentadbir Dickson, andalah harapan kami,

851
00:56:21,337 --> 00:56:22,755
anda harapan kami.

852
00:56:23,047 --> 00:56:26,884
<i>Pelajaran sukar penerbangan dan</i>
<i>respon yang gigih terhadap pelajaran itu</i>

853
00:56:26,967 --> 00:56:29,887
<i>telah memberi ruang kepada penciptaan</i>
<i>sistem penerbangan global</i>

854
00:56:29,970 --> 00:56:31,931
<i>dengan rekod keselamatan yang baik.</i>

855
00:56:32,014 --> 00:56:36,185
{\an8}Tetapi kami sedari keselamatan
adalah perjalanan, bukan destinasi.

856
00:56:36,268 --> 00:56:39,855
{\an8}Kami mesti ambil pengajaran
dan tidak biarkan diri kami

857
00:56:39,939 --> 00:56:41,607
menjadi leka.

858
00:56:41,690 --> 00:56:44,443
Saya berbesar hati menjawab soalan anda.

859
00:56:44,527 --> 00:56:48,197
{\an8}Encik Dickson. Anda kenal Ed Pierson?

860
00:56:49,281 --> 00:56:52,284
Saya tidak pernah berjumpa,
tetapi saya tahu tentang dia.

861
00:56:52,368 --> 00:56:54,161
{\an8}Dia duduk di situ.

862
00:56:54,245 --> 00:56:57,039
Adakah anda sedar,
empat bulan sebelum nahas pertama,

863
00:56:57,123 --> 00:57:00,584
dia maklumkan Boeing tentang masalah ini.
Anda sedar?

864
00:57:00,668 --> 00:57:04,713
-Empat bulan sebelum nahas pertama.
-Saya tahu kebimbangan disuarakan.

865
00:57:04,797 --> 00:57:07,174
Betul. Anda tahu apa mereka buat?

866
00:57:07,258 --> 00:57:10,511
{\an8}Mereka berdiam diri
sehingga nahas kedua berlaku.

867
00:57:11,428 --> 00:57:14,390
{\an8}Itulah yang berlaku.
Lebih ramai terkorban.

868
00:57:14,473 --> 00:57:16,600
{\an8}Jadi, soalan saya adalah,

869
00:57:16,684 --> 00:57:20,479
{\an8}adakah anda akan siasat
masalah pengeluaran di kilang Renton?

870
00:57:20,563 --> 00:57:24,692
{\an8}Saya tahu ada aktiviti yang
sedang berlaku melalui penyeliaan kami.

871
00:57:24,775 --> 00:57:26,527
{\an8}Tuan, itu tak cukup bagus.

872
00:57:26,610 --> 00:57:30,072
{\an8}Adakah kita akan menemu bual
pekerja pengeluaran di kilang Renton?

873
00:57:30,156 --> 00:57:31,448
{\an8}Bolehkah ia berlaku?

874
00:57:31,532 --> 00:57:34,535
Saya berjanji,
kami sedang meneliti masalah itu.

875
00:57:34,618 --> 00:57:36,120
Kami akan meneruskannya.

876
00:57:36,203 --> 00:57:39,123
{\an8}Adakah anda akan
menemu bual Encik Pierson?

877
00:57:39,206 --> 00:57:40,166
{\an8}Sudah tentu.

878
00:57:40,249 --> 00:57:42,751
Adakah anda akan siasat
masalah pengeluaran

879
00:57:42,835 --> 00:57:44,503
-di kilang Renton?
-Ya.

880
00:57:45,588 --> 00:57:48,799
{\an8}Jawatankuasa ditangguhkan.

881
00:57:58,767 --> 00:57:59,768
Terima kasih.

882
00:57:59,977 --> 00:58:01,187
Itu perlukan keberanian.

883
00:58:02,855 --> 00:58:04,940
Lakukan yang betul supaya ia diperbaiki

884
00:58:05,024 --> 00:58:06,942
dan tiada keluarga lain melalui ini.

885
00:58:07,026 --> 00:58:08,152
Terima kasih.

886
00:58:08,235 --> 00:58:10,571
-Terima kasih.
-Terima kasih.

887
00:58:10,654 --> 00:58:11,614
Maafkan saya.

888
00:58:14,658 --> 00:58:16,535
Tolong beri dia ruang.

889
00:58:17,203 --> 00:58:20,372
Jika ada pertanyaan,
saya berbesar hati menjawabnya.

890
00:58:20,456 --> 00:58:21,707
Dia dah penat.

891
00:58:26,837 --> 00:58:28,047
<i>Tiada yang mahukan denda.</i>

892
00:58:28,130 --> 00:58:29,548
Itu sungguh menakjubkan.

893
00:58:29,632 --> 00:58:33,719
<i>FAA baru sahaja diarahkan</i>
<i>untuk menyiasat kilang.</i>

894
00:58:35,763 --> 00:58:37,514
<i>Ya, ini kemenangan besar.</i>

895
00:58:41,227 --> 00:58:43,562
{\an8}SYARIKAT BOEING
100 NORTH RIVERSIDE

896
00:58:43,646 --> 00:58:45,648
{\an8}<i>Kisah yang kita ikuti malam ini,</i>

897
00:58:45,731 --> 00:58:48,484
<i>Boeing telah memecat CEOnya,</i>
<i>Dennis Muilenburg.</i>

898
00:58:48,567 --> 00:58:52,238
<i>Muilenburg mempengerusikan</i>
<i>tahun paling teruk dalam sejarah Boeing.</i>

899
00:58:52,321 --> 00:58:55,115
346 orang terkorban.
Boleh jawab beberapa soalan?

900
00:58:55,950 --> 00:59:00,371
{\an8}<i>Berapa banyak yang dia dapat? $62.2 juta.</i>

901
00:59:00,704 --> 00:59:04,166
{\an8}<i>Ia mungkin banyak,</i>
<i>tapi dia tidak ambil bonus tahun 2019.</i>

902
00:59:04,250 --> 00:59:06,502
<i>CEO baru, David Calhoun,</i>

903
00:59:06,585 --> 00:59:08,587
<i>akan dibayar sebanyak 1.4 juta</i>

904
00:59:08,671 --> 00:59:12,758
{\an8}<i>dengan faedah tambahan</i>
<i>menjana berjuta-juta lagi dalam bonus</i>

905
00:59:12,841 --> 00:59:17,221
<i>termasuk tujuh juta jika dia berjaya</i>
<i>bawa MAX kembali ke udara.</i>

906
00:59:17,304 --> 00:59:19,306
<i>Memandangkan kita bercakap tentang…</i>

907
00:59:19,390 --> 00:59:22,268
<i>Boeing langsung tak menyesal.</i>

908
00:59:23,185 --> 00:59:25,271
<i>Mereka hanya pentingkan kewangan.</i>

909
00:59:25,854 --> 00:59:27,523
<i>Bagi saya…</i>

910
00:59:27,606 --> 00:59:28,524
RINDU AWAK

911
00:59:28,607 --> 00:59:31,735
<i>…memikirkan Muilenburg dan ayah saya…</i>

912
00:59:32,861 --> 00:59:36,824
<i>Mengetahui mereka dua lelaki</i>
<i>yang lahir pada tahun yang sama…</i>

913
00:59:37,324 --> 00:59:41,996
<i>Seorang hidup mewah,</i>
<i>dengan berjuta-juta dolar,</i>

914
00:59:43,038 --> 00:59:45,708
<i>dan seorang lagi membayar dengan darahnya.</i>

915
00:59:55,718 --> 00:59:58,387
FAA diserang. Saya rasa itu memang wajar.

916
00:59:58,470 --> 01:00:02,349
Tapi ia tak masuk akal
sebab alasan utama Boeing

917
01:00:02,433 --> 01:00:07,062
adalah ia tidak boleh bertanggungjawab
kerana pesawat itu diperakui oleh FAA.

918
01:00:07,521 --> 01:00:10,482
Setiap pesawat yang terhempas
telah diperakui.

919
01:00:10,566 --> 01:00:15,070
Itu menjawab soalan.
Tidak, pensijilan bukan keselamatan.

920
01:00:15,154 --> 01:00:19,325
FAA berpendapat bahawa
piawaian pensijilan hendaklah menyediakan

921
01:00:19,408 --> 01:00:21,535
kekebalan kepada pengilang,

922
01:00:21,618 --> 01:00:25,497
tetapi FAA juga berpendapat
bahawa pengilang,

923
01:00:25,581 --> 01:00:30,461
bertanggungjawab untuk buat lebih
daripada memenuhi piawaian pensijilan.

924
01:00:30,544 --> 01:00:35,299
Jika satu-satunya tekanan pada margin
keuntungan adalah liabiliti undang-undang,

925
01:00:35,382 --> 01:00:38,135
jika anda hapuskan
risiko liabiliti undang-undang kerana

926
01:00:38,218 --> 01:00:42,056
setelah diperakui, anda tidak
boleh disaman oleh mereka

927
01:00:42,139 --> 01:00:44,475
yang terbunuh atau cedera
kerana pesawat anda,

928
01:00:44,558 --> 01:00:47,519
maka tiada lagi motivasi
untuk syarikat pesawat,

929
01:00:47,603 --> 01:00:50,939
untuk pereka, pengilang,
untuk mereka bentuk dengan selamat.

930
01:00:51,023 --> 01:00:54,109
Motivasinya cuma mereka bentuk
sesuatu yang boleh diperakui.

931
01:00:54,193 --> 01:00:55,361
Ia tidak masuk akal.

932
01:00:55,444 --> 01:00:58,238
Jadi, mereka yang terbang tidak selamat.

933
01:01:09,124 --> 01:01:14,046
2 BULAN SELEPAS PERBICARAAN PENERBANGAN

934
01:01:14,713 --> 01:01:15,714
Kami perlu pergi.

935
01:01:15,798 --> 01:01:17,299
-Kami perlu pergi.
-Okey.

936
01:01:17,383 --> 01:01:20,969
Saya akan hubungi awak
semasa dalam perjalanan.

937
01:01:21,053 --> 01:01:22,805
-Semoga berjaya.
-Sayang awak.

938
01:01:28,268 --> 01:01:32,272
Saya fikir dia akan buat bahagiannya
semasa perbicaraan,

939
01:01:32,356 --> 01:01:35,651
dan kemudian ia akan berakhir.

940
01:01:36,610 --> 01:01:38,237
Saya silap.

941
01:01:38,320 --> 01:01:41,198
Ia benar-benar menyedarkan saya
pada masa itu,

942
01:01:41,281 --> 01:01:43,700
bahawa ini bukan penghujung. Kami cuma…

943
01:01:43,784 --> 01:01:46,453
Ini cuma sebahagian kecil daripadanya.

944
01:01:52,376 --> 01:01:54,711
<i>Akhirnya dapat temu bual bersama FAA.</i>

945
01:01:55,629 --> 01:01:59,133
<i>Saya akan beritahu apa</i>
<i>yang sebenarnya berlaku di kilang.</i>

946
01:01:59,466 --> 01:02:02,594
Saya rasa isunya adalah kilang besar itu.

947
01:02:02,678 --> 01:02:04,179
-Ya.
-Saya percaya.

948
01:02:27,536 --> 01:02:29,121
Itu sumber saya.

949
01:02:37,337 --> 01:02:38,297
Jumpa lagi.

950
01:02:42,718 --> 01:02:45,721
<i>Sumber ini hubungi saya pada tahun 2007.</i>

951
01:02:47,222 --> 01:02:51,935
<i>Pada masa itu, saya jumpa</i>
<i>setengah dozen jurutera keselamatan FAA.</i>

952
01:02:53,896 --> 01:02:56,023
<i>Saya tak bawa kereta harian saya.</i>

953
01:02:56,106 --> 01:02:59,776
<i>Ada sumber yang bekerjasama</i>
<i>dengan saya telah dijejaki.</i>

954
01:03:05,991 --> 01:03:09,786
<i>Saya beri mereka</i>
<i>telefon prabayar yang dibeli tunai.</i>

955
01:03:10,245 --> 01:03:12,247
<i>Supaya telefon tidak boleh dijejaki.</i>

956
01:03:21,507 --> 01:03:22,841
Tiada sesiapa di sini.

957
01:03:44,530 --> 01:03:49,284
<i>Perkara yang sangat menarik</i>
<i>perhatian saya adalah semasa ditemubual,</i>

958
01:03:49,368 --> 01:03:51,912
<i>saya beri mereka contoh</i>
<i>masalah pengeluaran</i>

959
01:03:51,995 --> 01:03:53,622
<i>yang saya nampak di kilang.</i>

960
01:03:53,705 --> 01:03:56,875
Salah seorang daripada mereka
tahu apa yang saya fikir.

961
01:03:56,959 --> 01:04:01,421
Saya cakap, "Dan ini menyebabkan…"
Dia akan lengkapkan ayat saya.

962
01:04:01,505 --> 01:04:05,884
Jadi, sama ada FAA tahu,
tapi tidak berbuat apa-apa,

963
01:04:05,968 --> 01:04:07,302
atau mereka tidak tahu.

964
01:04:07,386 --> 01:04:09,596
Tak boleh dimaafkan jika mereka tak tahu.

965
01:04:09,680 --> 01:04:13,433
Apa yang saya tidak faham adalah,

966
01:04:13,517 --> 01:04:16,019
ada 45,000 kakitangan FAA,

967
01:04:16,103 --> 01:04:20,732
dan 1,600 daripadanya
ada di bangunan kami.

968
01:04:21,608 --> 01:04:25,279
Tapi mereka boleh tugaskan
hanya lima orang,

969
01:04:25,362 --> 01:04:28,574
di kilang paling sibuk di dunia.
Tolonglah.

970
01:04:28,657 --> 01:04:31,618
Saya harap mereka akan
kotakan janji mereka.

971
01:04:31,702 --> 01:04:34,288
Balik dan buat
siasatan lebih mendalam dan…

972
01:04:34,371 --> 01:04:37,791
Saya rasa seseorang perlu paksa mereka.

973
01:05:05,819 --> 01:05:06,903
Terima kasih datang.

974
01:05:07,321 --> 01:05:08,196
Ya.

975
01:05:10,866 --> 01:05:13,368
Dari segi perubahan di FAA,

976
01:05:14,077 --> 01:05:17,956
wujudkah peralihan budaya akibat
apa yang berlaku kepada MAX?

977
01:05:18,040 --> 01:05:19,958
Adakah sikap orang ramai berubah?

978
01:05:20,584 --> 01:05:23,503
Salah seorang jurutera kami
serahkan laporan keselamatan

979
01:05:23,920 --> 01:05:25,881
dan pengurus itu marah.

980
01:05:25,964 --> 01:05:28,592
Kerana sekarang ada
kelewatan dalam program

981
01:05:28,675 --> 01:05:31,720
dan itu akan beri kesan
kepada jadual program

982
01:05:31,803 --> 01:05:33,347
dan pengurus membalas dendam.

983
01:05:33,680 --> 01:05:36,308
Jadi, orang yang saya jumpa

984
01:05:36,391 --> 01:05:38,101
beritahu yang mereka tidak nampak

985
01:05:38,393 --> 01:05:39,436
sebarang perubahan.

986
01:05:41,813 --> 01:05:44,608
Ada masalah sebenar
dengan organisasi tersebut.

987
01:05:45,651 --> 01:05:48,278
Sejujurnya, kami ada sepuluh tahun

988
01:05:48,362 --> 01:05:51,657
tahap keselamatan yang sangat menakjubkan.

989
01:05:52,449 --> 01:05:57,412
Kemudian, wujud rasa berpuas hati,
baik dalam industri mahupun di agensi.

990
01:05:57,829 --> 01:06:01,625
Boeing pula ada pengaruh besar
dari segi politik.

991
01:06:02,167 --> 01:06:05,379
Banyak wang dihabiskan
untuk melobi ahli Kongres.

992
01:06:06,129 --> 01:06:09,174
Ia juga menunjukkan penerimaan Boeing…

993
01:06:09,925 --> 01:06:11,927
pendapat Boeing mengenai sesuatu,

994
01:06:12,219 --> 01:06:15,097
kerana Agensi dan Kongres,

995
01:06:15,347 --> 01:06:17,974
menumpukan kepada
industri yang membolehkan.

996
01:06:18,892 --> 01:06:22,437
Saya rasa mereka percaya
itu sudah cukup selamat.

997
01:06:26,733 --> 01:06:29,027
{\an8}BOEING
HARTA PERSENDIRIAN

998
01:06:29,111 --> 01:06:33,824
{\an8}<i>Pemisah antara FAA dan industri</i>
<i>tidak menghalang penglibatan keduanya.</i>

999
01:06:33,907 --> 01:06:36,660
<i>Wujud banyak penglibatan dua hala.</i>

1000
01:06:36,743 --> 01:06:39,121
<i>Biasanya ia hubungan berterusan.</i>

1001
01:06:39,996 --> 01:06:41,873
<i>Mereka yang bekerja untuk Boeing,</i>

1002
01:06:41,957 --> 01:06:44,501
kemudiannya bekerja di FAA.

1003
01:06:44,584 --> 01:06:48,880
Ada juga orang di FAA
yang ingin menyertai Boeing.

1004
01:06:50,507 --> 01:06:52,175
<i>Apa yang akhirnya berlaku,</i>

1005
01:06:52,259 --> 01:06:56,346
adalah FAA benar-benar menjadi
sebahagian daripada pasukan Boeing.

1006
01:07:00,767 --> 01:07:03,729
<i>Saya sangat kecewa dengan FAA.</i>

1007
01:07:04,521 --> 01:07:07,774
<i>Mereka kurang beri kerjasama</i>
<i>berbanding Boeing.</i>

1008
01:07:07,858 --> 01:07:12,195
Mereka anggap entiti yang dikawal selia
sebagai pelanggan mereka.

1009
01:07:12,279 --> 01:07:14,197
Bukan, mereka bukan pelanggan anda.

1010
01:07:14,740 --> 01:07:19,327
<i>Mereka adalah kepentingan peribadi</i>
<i>yang kadang-kadang ambil jalan pintas</i>

1011
01:07:19,411 --> 01:07:21,955
<i>supaya lebih berdaya saing.</i>

1012
01:07:22,038 --> 01:07:25,000
<i>Kadang-kadang,</i>
<i>jalan pintas itu meragut nyawa.</i>

1013
01:07:27,461 --> 01:07:29,045
<i>Semasa siasatan ini dibuat,</i>

1014
01:07:29,129 --> 01:07:32,758
<i>kami temui sesuatu</i>
<i>yang telah mengubah segalanya.</i>

1015
01:07:34,009 --> 01:07:35,635
PENTADBIRAN PENERBANGAN PERSEKUTUAN

1016
01:07:35,719 --> 01:07:37,012
<i>Selepas nahas pertama</i>

1017
01:07:37,095 --> 01:07:41,433
<i>ada laporan yang dikeluarkan FAA</i>
<i>berkenaan sistem MCAS.</i>

1018
01:07:41,516 --> 01:07:42,934
JUMLAH RISIKO ARMADA TIDAK DIBAIKI

1019
01:07:43,018 --> 01:07:46,146
<i>Laporan itu mengatakan bahawa</i>
<i>melainkan MCAS diubah suai,</i>

1020
01:07:46,229 --> 01:07:49,775
<i>15 daripada pesawat ini akan terhempas</i>
<i>semasa jangka hayat armada.</i>

1021
01:07:50,692 --> 01:07:54,946
Kami tidak pernah benarkan
perkara seperti itu terbang sebelum ini.

1022
01:07:55,030 --> 01:07:56,072
Anda tak buat begitu.

1023
01:07:56,156 --> 01:07:57,365
PENTADBIRAN PENERBANGAN PERSEKUTUAN

1024
01:07:57,449 --> 01:08:00,118
<i>Siapa lihat laporan itu?</i>
<i>Bagaimana ia disebarkan?</i>

1025
01:08:00,202 --> 01:08:03,914
Kenapa mereka tidak bertindak
untuk hentikan operasi pesawat

1026
01:08:03,997 --> 01:08:08,001
dan tunggu pesawat lain
yang penuh dengan manusia terhempas?

1027
01:08:16,802 --> 01:08:21,389
ULANG TAHUN NAHAS ET302

1028
01:08:31,775 --> 01:08:37,072
<i>Selepas nahas pertama, mereka anggarkan</i>
<i>15 nahas dalam jangka hayat pesawat.</i>

1029
01:08:38,240 --> 01:08:41,076
<i>Kepimpinan FAA, kepimpinan Boeing,</i>

1030
01:08:41,827 --> 01:08:45,372
<i>mereka sedia maklum perkara ini</i>
<i>sebelum pesawat dibuat,</i>

1031
01:08:45,455 --> 01:08:48,041
<i>sebelum ia dibina.</i>

1032
01:08:48,124 --> 01:08:50,335
<i>Tapi mereka berdiam diri.</i>

1033
01:08:53,755 --> 01:08:56,550
<i>Itu yang buat ia sangat mendukacitakan.</i>

1034
01:08:58,009 --> 01:09:00,846
<i>Sebab anda tahu ia boleh dihalang.</i>

1035
01:10:01,031 --> 01:10:02,991
{\an8}KAPTEN YARED GETACHEW
1989 - 2019

1036
01:10:16,171 --> 01:10:17,797
{\an8}SELAMAT DATANG
KE RUMAH KAMI

1037
01:10:17,881 --> 01:10:20,592
{\an8}Ini akan jadi perbicaraan yang menarik.

1038
01:10:20,675 --> 01:10:22,427
{\an8}Saya baru dapatkannya di sini…

1039
01:10:23,428 --> 01:10:26,097
{\an8}<i>…nahas Penerbangan 302</i>
<i>Ethiopian Airlines.</i>

1040
01:10:26,181 --> 01:10:27,015
{\an8}Dah mula.

1041
01:10:27,098 --> 01:10:28,725
{\an8}PERBICARAAN PERSIJILAN KESELAMATAN FAA

1042
01:10:28,808 --> 01:10:33,647
{\an8}<i>Pesawat yang terlibat dalam</i>
<i>kedua-dua nahas adalah Boeing 737 MAX.</i>

1043
01:10:34,439 --> 01:10:38,026
<i>Sukar untuk tidak buat kesimpulan</i>
<i>bahawa pasukan anda di FAA</i>

1044
01:10:38,109 --> 01:10:41,029
<i>cuba menyembunyikannya daripada kami.</i>

1045
01:10:41,112 --> 01:10:44,324
{\an8}<i>Pentadbir Dickson,</i>
<i>anda bertanggungjawab ke atasnya.</i>

1046
01:10:44,824 --> 01:10:47,744
<i>Saya mahu penjelasan hari ini</i>
<i>semasa perbicaraan ini</i>

1047
01:10:47,827 --> 01:10:49,287
<i>atas kegagalan untuk mematuhi…</i>

1048
01:10:49,371 --> 01:10:51,748
Ya, mari kita berdalih.

1049
01:10:51,831 --> 01:10:55,085
<i>Saya sentiasa hargai</i>
<i>peluang untuk berdialog.</i>

1050
01:10:55,210 --> 01:10:57,629
{\an8}Siasatan pesawat ini tidak akan dihentikan

1051
01:10:57,712 --> 01:11:01,675
{\an8}sehingga semua ulasan teknikal FAA
telah lengkap.

1052
01:11:01,758 --> 01:11:04,469
<i>Saya juga akan menerbangkan sendiri</i>
<i>pesawat itu</i>

1053
01:11:04,552 --> 01:11:07,389
<i>sebelum FAA buat keputusan</i>
<i>yang tidak berasas.</i>

1054
01:11:07,472 --> 01:11:08,348
Saya suka begitu.

1055
01:11:09,432 --> 01:11:10,475
Keberanian dia…

1056
01:11:10,558 --> 01:11:13,937
Anda ada juruterbang ujian,
tidak perlu menerbangkannya sendiri.

1057
01:11:14,020 --> 01:11:15,814
Mereka tidak akan hiraukannya.

1058
01:11:15,897 --> 01:11:17,440
<i>Senator Markey.</i>

1059
01:11:17,524 --> 01:11:22,654
{\an8}<i>Boeing berhujah semasa perbicaraan</i>
<i>bahawa pensijilan FAA untuk 737 MAX</i>

1060
01:11:22,737 --> 01:11:24,906
{\an8}<i>patut melindunginya daripada liabiliti.</i>

1061
01:11:24,990 --> 01:11:27,200
{\an8}<i>Adakah anda menyokong pendirian Boeing,</i>

1062
01:11:27,283 --> 01:11:31,454
{\an8}<i>atau bolehkah keluarga mangsa</i>
<i>menyalahkan Boeing?</i>

1063
01:11:31,538 --> 01:11:34,582
{\an8}Senator, saya tak boleh ulas perkara itu.

1064
01:11:34,666 --> 01:11:38,878
{\an8}<i>Tapi saya bersedia buat susulan</i>
<i>dengan anda tentang hal itu.</i>

1065
01:11:38,962 --> 01:11:40,005
{\an8}<i>Senator Cruz.</i>

1066
01:11:40,088 --> 01:11:41,631
{\an8}<i>Terima kasih, Tuan Pengerusi.</i>

1067
01:11:42,966 --> 01:11:45,093
{\an8}Adakah Boeing berbohong kepada FAA?

1068
01:11:48,972 --> 01:11:51,307
{\an8}Saya tidak boleh cakap. Saya…

1069
01:11:51,391 --> 01:11:54,644
{\an8}Sudah pasti ada maklumat tidak lengkap,

1070
01:11:54,728 --> 01:11:56,896
{\an8}dan maklumat tidak lengkap diberikan.

1071
01:11:56,980 --> 01:11:58,815
-Karut.
-<i>Adakah FAA tersilap</i>

1072
01:11:58,898 --> 01:12:01,151
{\an8}dalam memperakui 737 MAX?

1073
01:12:01,234 --> 01:12:04,487
{\an8}Saya ada kerisauan.
Saya mengaku ada kesilapan dibuat.

1074
01:12:04,571 --> 01:12:05,488
{\an8}Sudahlah, Senator.

1075
01:12:05,572 --> 01:12:07,490
{\an8}Di Washington, suara pasif

1076
01:12:07,574 --> 01:12:10,577
<i>adalah cara terbaik</i>
<i>mengelak daripada tanggungjawab.</i>

1077
01:12:10,660 --> 01:12:13,621
<i>Siapa yang buat silap dan kenapa?</i>

1078
01:12:14,247 --> 01:12:18,251
Kedua-dua pengeluar dan FAA buat silap.

1079
01:12:18,334 --> 01:12:20,712
Ia adalah penyeliaan pengeluar.

1080
01:12:20,795 --> 01:12:22,964
{\an8}Apakah kesilapan itu? Mengapa ia terjadi?

1081
01:12:23,048 --> 01:12:28,720
{\an8}Implikasi penuh
sistem kawalan penerbangan tidak difahami

1082
01:12:28,803 --> 01:12:31,556
{\an8}-semasa perubahan reka bentuk dibuat.
-Sudahlah.

1083
01:12:31,639 --> 01:12:33,808
{\an8}<i>Ada sesiapa di FAA telah dipecat?</i>

1084
01:12:33,892 --> 01:12:37,729
{\an8}Tiada siapa yang dipecat
kerana perkara ini sehingga ini.

1085
01:12:37,812 --> 01:12:40,440
{\an8}Adakah sesiapa
dikenakan tindakan disiplin?

1086
01:12:41,107 --> 01:12:43,109
{\an8}Tidak ada secara khusus.

1087
01:12:43,193 --> 01:12:47,238
{\an8}Jadi, orang yang tidak dikenali
buat kesilapan yang tidak dinyatakan,

1088
01:12:47,322 --> 01:12:49,824
{\an8}-tidak ada kesan.
-Tiada akauntabiliti.

1089
01:12:49,908 --> 01:12:52,202
{\an8}Anda bukan bekerja untuk Boeing,

1090
01:12:52,285 --> 01:12:54,245
{\an8}tapi untuk rakyat Amerika.

1091
01:12:55,038 --> 01:12:57,499
{\an8}Dengan ini, perbicaraan ditangguhkan.

1092
01:12:58,541 --> 01:13:01,169
Ada yang dipecat? Tiada.

1093
01:13:01,252 --> 01:13:02,837
Ada diturunkan pangkat? Tiada.

1094
01:13:02,921 --> 01:13:06,257
Inilah kerajaan kita
cuba untuk campur tangan.

1095
01:13:06,341 --> 01:13:08,009
Mengarut.

1096
01:13:08,093 --> 01:13:10,303
Cepatlah, George. Jom jalan-jalan.

1097
01:13:10,386 --> 01:13:13,389
Sekurang-kurangnya
awak tak kerja untuk kerajaan.

1098
01:13:15,809 --> 01:13:16,768
Ini mengarut.

1099
01:13:25,985 --> 01:13:31,116
<i>Saya rasa dia rasa bertanggungjawab</i>
<i>dan rasa sangat bersalah.</i>

1100
01:13:31,199 --> 01:13:34,828
<i>Mungkin rasa bersalah</i>
<i>atas kematian mereka.</i>

1101
01:13:34,911 --> 01:13:38,164
<i>Sukar untuk perhatikan dia</i>
<i>kerana dia tidak diperhatikan.</i>

1102
01:13:43,795 --> 01:13:44,796
PERBAHARUI
OGOS 2018

1103
01:13:44,879 --> 01:13:46,214
LIPUTAN MEDIA
SIARAN BERITA

1104
01:13:47,674 --> 01:13:51,886
Saya ingat dia buat garis masa
bagi kebanyakan perkara yang dia buat.

1105
01:13:52,762 --> 01:13:54,973
Tetapi ini segalanya.

1106
01:14:01,980 --> 01:14:03,731
<i>Saya sangat marah.</i>

1107
01:14:05,108 --> 01:14:09,028
<i>Sepatutnya tak susah bagi FAA</i>
<i>untuk buat kerja mereka.</i>

1108
01:14:10,738 --> 01:14:11,948
<i>Tapi kita masih ada</i>

1109
01:14:12,031 --> 01:14:14,742
<i>siasatan Jabatan Kehakiman</i>
<i>sedang berjalan.</i>

1110
01:14:14,826 --> 01:14:16,327
<i>Jadi, ia belum berakhir.</i>

1111
01:14:24,460 --> 01:14:27,589
<i>Sebagai sebahagian daripada</i>
<i>siasatan Jabatan Kehakiman,</i>

1112
01:14:28,298 --> 01:14:30,884
<i>Boeing dipaksa mendedahkan</i>
<i>beberapa dokumen.</i>

1113
01:14:31,718 --> 01:14:35,054
<i>Mesej segera dan e-mel</i>
<i>antara beberapa juruterbang Boeing.</i>

1114
01:14:35,138 --> 01:14:36,598
<i>Ia langsung tak dirancang.</i>

1115
01:14:36,681 --> 01:14:40,268
Mereka bercakap perkara
yang Boeing tidak mahu dedahkan.

1116
01:14:40,351 --> 01:14:43,021
Membacanya sebagai seorang wartawan,
anda sedar

1117
01:14:43,104 --> 01:14:46,316
bahawa itu akan menimbulkan
kemarahan pembaca.

1118
01:14:48,359 --> 01:14:52,280
<i>Ketua juruterbang teknikal Boeing,</i>
<i>Mark Forkner,</i>

1119
01:14:52,363 --> 01:14:57,744
<i>rasa dia patut halang syarikat penerbangan</i>
<i>dan pengawal selia seluruh dunia</i>

1120
01:14:57,827 --> 01:15:00,788
<i>daripada berhasrat menambah</i>
<i>latihan untuk juruterbang.</i>

1121
01:15:02,081 --> 01:15:06,586
<i>Forkner buat begitu kerana</i>
<i>pengurusan tertinggi di syarikat</i>

1122
01:15:06,669 --> 01:15:11,883
memutuskan matlamat utama program
adalah tidak perlukan latihan juruterbang.

1123
01:15:13,218 --> 01:15:18,806
{\an8}<i>Ini adalah kelebihan persaingan perniagaan</i>
<i>dan sangat penting kepada Boeing.</i>

1124
01:15:18,890 --> 01:15:20,975
{\an8}<i>Boeing telah berjanji bahawa</i>

1125
01:15:21,059 --> 01:15:25,980
juruterbang yang menerbangkan model lama
iaitu 737 boleh beralih kepada model MAX

1126
01:15:26,064 --> 01:15:29,108
dengan latihan minimum,
dua jam menggunakan iPad.

1127
01:15:29,192 --> 01:15:30,276
Cuma guna iPad?

1128
01:15:30,360 --> 01:15:33,446
Boeing telah masukkan dalam kontrak,
yang menjamin,

1129
01:15:33,529 --> 01:15:36,241
"Anda tidak perlu latih juruterbang
guna simulator.

1130
01:15:36,324 --> 01:15:39,202
"Jika tak, kami bayar sejuta dolar
bagi setiap pesawat."

1131
01:15:39,285 --> 01:15:41,287
Kami pandang serius perkara ini.

1132
01:15:41,913 --> 01:15:45,875
{\an8}<i>Saya sangat terkejut apabila sampai</i>
<i>di bahagian tengah dokumen.</i>

1133
01:15:45,959 --> 01:15:49,837
Saya nampak perbualan ini dan saya sedar

1134
01:15:49,921 --> 01:15:53,967
yang Forkner beritahu timbalannya,
Patrik Gustavsson,

1135
01:15:54,050 --> 01:15:58,888
bahawa dia berjaya menghalang
Lion Air pada hari itu,

1136
01:16:00,807 --> 01:16:04,185
<i>supaya tidak buat</i>
<i>latihan simulator untuk juruterbangnya.</i>

1137
01:16:05,520 --> 01:16:08,690
<i>Tapi Lion Air minta lebih banyak latihan.</i>

1138
01:16:08,773 --> 01:16:12,443
<i>Boeing buat segalanya untuk halang mereka</i>
<i>daripada mendapatkannya.</i>

1139
01:16:15,238 --> 01:16:17,532
<i>Mark Forkner beritahu timbalannya,</i>

1140
01:16:17,615 --> 01:16:21,494
<i>"saya baru memperdayakan orang bodoh ini."</i>

1141
01:16:25,081 --> 01:16:26,958
<i>Selain itu, kami juga dapati bahawa</i>

1142
01:16:27,041 --> 01:16:31,504
<i>perubahan ke atas MCAS</i>
<i>menimbulkan masalah besar.</i>

1143
01:16:31,587 --> 01:16:33,089
<i>Jika FAA tahu mengenainya,</i>

1144
01:16:33,172 --> 01:16:36,009
<i>mereka akan ubah keperluan latihan.</i>

1145
01:16:36,092 --> 01:16:38,011
<i>Kedua-dua lelaki ini, pada ketika itu,</i>

1146
01:16:38,094 --> 01:16:41,306
<i>tunduk di bawah tekanan pengurus kanan,</i>

1147
01:16:41,389 --> 01:16:44,100
<i>dan buat keputusan tidak memaklumkan FAA.</i>

1148
01:16:45,727 --> 01:16:49,230
<i>Pesawat itu, iaitu MAX, "direka oleh badut</i>

1149
01:16:49,314 --> 01:16:51,691
<i>"yang diawasi pula oleh monyet."</i>

1150
01:16:52,817 --> 01:16:54,986
ini satu gurauan
pesawat ini mengarut

1151
01:16:55,069 --> 01:16:58,197
<i>Ini kejuruteraan yang buruk</i>
<i>dan keselamatan yang teruk.</i>

1152
01:16:58,281 --> 01:17:00,491
<i>Ia adalah akibat yang dahsyat.</i>

1153
01:17:00,575 --> 01:17:02,869
Saya akan terkejut jika FAA meluluskannya

1154
01:17:02,952 --> 01:17:04,912
<i>Selepas MAX dihentikan,</i>

1155
01:17:05,246 --> 01:17:08,666
<i>mereka diberi anugerah oleh Boeing</i>

1156
01:17:08,750 --> 01:17:13,546
kerana benar-benar
mengikut arahan ketua mereka.

1157
01:17:13,629 --> 01:17:19,594
Saya selamatkan sejumlah $$$$
untuk syarikat ini

1158
01:17:21,804 --> 01:17:24,265
<i>Apakah tindakan Boeing</i>
<i>bagi menjawab kesilapan?</i>

1159
01:17:25,558 --> 01:17:29,812
<i>Kita tak tahu,</i>
<i>tapi saya rasa tuduhan jenayah.</i>

1160
01:17:30,188 --> 01:17:32,690
Boeing pohon maaf
apabila memo dalaman mendedahkan

1161
01:17:32,774 --> 01:17:35,943
bagaimana pengawal selia menipu,
syarikat penerbangan

1162
01:17:37,487 --> 01:17:41,407
MAC 2020

1163
01:17:41,866 --> 01:17:45,536
<i>AS kini ada kes pertama koronavirus baru</i>
<i>yang disahkan bawa maut.</i>

1164
01:17:45,620 --> 01:17:46,788
SETAHUN SELEPAS HENTI OPERASI

1165
01:17:46,871 --> 01:17:49,040
<i>Saham Dow jatuh melebihi 2,300 mata.</i>

1166
01:17:49,123 --> 01:17:51,084
<i>Lapangan terbang</i>
<i>dan syarikat penerbangan musnah.</i>

1167
01:17:51,167 --> 01:17:53,961
<i>Lapangan terbang kosong,</i>
<i>begitu juga tempat letak kereta.</i>

1168
01:17:54,045 --> 01:17:56,005
KEMBALI LAGI NANTI!

1169
01:18:00,510 --> 01:18:03,137
<i>Disebabkan krisis COVID-19,</i>

1170
01:18:03,221 --> 01:18:08,101
<i>kita ada syarikat yang terkesan</i>
<i>dari segi perniagaan.</i>

1171
01:18:08,184 --> 01:18:12,146
<i>Boeing, komponen nombor satu</i>
<i>dalam Purata Perindustrian Dow Jones</i>

1172
01:18:12,230 --> 01:18:14,023
<i>sedang merudum ketika ini.</i>

1173
01:18:15,358 --> 01:18:19,153
<i>Jadi, mereka amat berharap</i>
<i>737 MAX akan beroperasi semula</i>

1174
01:18:19,237 --> 01:18:21,906
<i>supaya mendapat semula aliran tunai.</i>

1175
01:18:21,989 --> 01:18:25,243
<i>Kita perlu bantu Boeing</i>
<i>dan industri penerbangan.</i>

1176
01:18:25,326 --> 01:18:27,412
Adakah itu salah mereka? Tidak.

1177
01:18:28,204 --> 01:18:29,747
<i>Ia perlu berhasil.</i>

1178
01:18:30,540 --> 01:18:33,000
<i>Jika tidak, Boeing akan hancur.</i>

1179
01:18:55,648 --> 01:18:56,482
Ya.

1180
01:18:59,193 --> 01:19:01,446
Tunggu, bagaimana dengan…

1181
01:19:02,780 --> 01:19:03,781
Awak pasti?

1182
01:19:17,879 --> 01:19:20,298
PELAWAT - TEMPAT LETAK KERETA PEKERJA
BOEING

1183
01:19:22,758 --> 01:19:24,302
<i>Hari ini kita akan lihat</i>

1184
01:19:24,385 --> 01:19:27,638
<i>pentadbir FAA menerbangkan MAX</i>
<i>dalam penerbangan ujian.</i>

1185
01:19:28,890 --> 01:19:33,269
<i>Ini antara langkah terakhir</i>
<i>sebelum pesawat diberi pensijilan semula.</i>

1186
01:19:40,109 --> 01:19:43,279
Kenapa dia sentuh pesawat seperti…

1187
01:19:44,447 --> 01:19:48,159
<i>Dia memperbodohkan diri sendiri.</i>

1188
01:19:52,872 --> 01:19:54,540
<i>Dia bercakap besar mengatakan</i>

1189
01:19:54,624 --> 01:19:58,461
<i>dia hanya akan luluskan pesawat itu</i>
<i>setelah menerbangkangnya sendiri.</i>

1190
01:19:59,045 --> 01:20:02,381
<i>Apa yang dia nak uji dengan duduk di situ?</i>
<i>Sudahlah.</i>

1191
01:20:07,470 --> 01:20:09,805
Jadi, di mana pesawat itu sekarang?

1192
01:20:09,889 --> 01:20:11,807
-Adakah ia di situ?
-Ya.

1193
01:20:15,353 --> 01:20:16,812
Ia dah berlepas.

1194
01:21:03,401 --> 01:21:04,819
Awak nampak sesuatu?

1195
01:21:25,464 --> 01:21:26,549
Itu dia.

1196
01:21:26,632 --> 01:21:27,466
Ya.

1197
01:21:31,679 --> 01:21:34,473
<i>Selamat pagi, terima kasih</i>
<i>kerana datang hari ini.</i>

1198
01:21:35,474 --> 01:21:37,059
<i>Kita di bahagian terakhir.</i>

1199
01:21:37,143 --> 01:21:40,187
<i>Kami tak akan ambil jalan pintas</i>
<i>untuk menyelesaikannya.</i>

1200
01:21:40,646 --> 01:21:43,065
{\an8}Saham Boeing
meningkat tiga dolar sekarang.

1201
01:21:43,149 --> 01:21:47,069
Itu dua kali ganda sebelum
sidang akhbar Dickson bermula.

1202
01:21:47,153 --> 01:21:49,530
<i>…pesawat untuk kembali</i>
<i>ke khidmat penumpang.</i>

1203
01:21:49,614 --> 01:21:51,449
Steve, saya ada soalan.

1204
01:21:51,532 --> 01:21:54,118
Soalan ini daripada
seorang keluarga mangsa

1205
01:21:54,201 --> 01:21:55,661
dan dihantar melalui e-mel.

1206
01:21:55,745 --> 01:21:58,664
<i>Ia sesuatu yang mereka kerap ulang.</i>

1207
01:21:58,748 --> 01:22:01,417
Penerbangan seolah-olah
aksi perhubungan awam.

1208
01:22:01,500 --> 01:22:02,793
Hadiah untuk Boeing.

1209
01:22:03,544 --> 01:22:05,171
<i>Ini bukan aksi publisiti.</i>

1210
01:22:05,254 --> 01:22:08,507
Secara ringkasnya,
ini untuk memenuhi komitmen.

1211
01:22:08,591 --> 01:22:13,012
<i>Janji yang saya buat semasa</i>
<i>beberapa minggu pertama di FAA.</i>

1212
01:22:13,804 --> 01:22:18,601
Secara statistik, pesawat 737 mungkin
pesawat paling selamat pernah dibina.

1213
01:22:18,684 --> 01:22:21,687
Seperti yang saya sebut,
keselamatan adalah perjalanan.

1214
01:22:21,771 --> 01:22:23,230
Ia sesuatu yang kami perlu…

1215
01:22:23,314 --> 01:22:27,610
FAA sepatutnya menjadi pemerhati,
penjaga dan pelindung kami.

1216
01:22:27,693 --> 01:22:33,074
Tak masuk akal.
Bagi saya, langsung tak masuk akal.

1217
01:22:55,596 --> 01:23:00,184
<i>Ini adalah penyelesaian sebagai hasil</i>
<i>siasatan jemaah juri Jabatan Kehakiman.</i>

1218
01:23:02,687 --> 01:23:07,733
<i>Boeing mengelak pendakwaan jenayah</i>
<i>atas salah laku jenayah pada hari ini</i>

1219
01:23:07,817 --> 01:23:11,320
{\an8}kerana beri maklumat palsu
tentang 737 MAX kepada FAA.

1220
01:23:11,404 --> 01:23:12,947
<i>Sebagai sebahagian perjanjian</i>

1221
01:23:13,030 --> 01:23:16,575
<i>yang ramai orang</i>
<i>di Wall Street jangkakan,</i>

1222
01:23:16,659 --> 01:23:21,247
<i>Boeing bersetuju membayar</i>
<i>lebih dua setengah bilion dolar…</i>

1223
01:23:21,330 --> 01:23:23,374
<i>Itu cuma hukuman kecil</i>

1224
01:23:23,457 --> 01:23:26,168
<i>jika dibandingkan dengan dakwaannya.</i>

1225
01:23:26,711 --> 01:23:29,088
AMERIKA SYARIKAT MELAWAN
SYARIKAT BOEING

1226
01:23:29,171 --> 01:23:30,423
<i>Boeing ada masalah.</i>

1227
01:23:31,006 --> 01:23:34,009
<i>Mereka menangani masalah</i>
<i>bekerja dengan kerajaan.</i>

1228
01:23:34,093 --> 01:23:35,845
MEROSAKKAN, MENGHALANG, MENGALAHKAN,

1229
01:23:35,928 --> 01:23:39,849
<i>Mereka bersama-sama buat pengumuman</i>
<i>yang bermaksud, "Tengok,</i>

1230
01:23:39,932 --> 01:23:41,559
<i>"kami bertanggungjawab,</i>

1231
01:23:42,893 --> 01:23:46,230
<i>"hanya kerana kami ada</i>
<i>beberapa pekerja yang teruk.</i>

1232
01:23:46,313 --> 01:23:48,733
"Pekerja teruk itu
tak ada pengurusan kanan."

1233
01:23:48,816 --> 01:23:49,984
Mereka inilah orang itu.

1234
01:23:50,067 --> 01:23:51,777
Kedua-dua lelaki ini bersalah.

1235
01:23:52,111 --> 01:23:54,447
<i> Berdasarkan e-mel dalaman Boeing,</i>

1236
01:23:54,530 --> 01:23:57,867
<i>Mark Forkner dan timbalannya,</i>
<i>Patrik Gustavsson,</i>

1237
01:23:57,950 --> 01:24:01,162
mereka perlu tolong diri sendiri.

1238
01:24:01,245 --> 01:24:02,496
KENYATAAN MENGELIRUKAN

1239
01:24:02,580 --> 01:24:04,039
Forkner mengikut arahan.

1240
01:24:04,123 --> 01:24:05,499
SEPARUH BENAR DAN KETINGGALAN

1241
01:24:05,583 --> 01:24:09,253
Dia dijadikan kambing hitam
untuk kesalahan Boeing.

1242
01:24:09,420 --> 01:24:12,757
Jabatan Kehakiman
berusaha bersungguh-sungguh.

1243
01:24:12,840 --> 01:24:14,592
Ini tidak normal.

1244
01:24:14,675 --> 01:24:18,053
Mereka mengatakan dengan jelas

1245
01:24:18,137 --> 01:24:20,806
bahawa pengurusan kanan
hanya berdiam diri.

1246
01:24:20,890 --> 01:24:22,975
salah laku tidak

1247
01:24:23,058 --> 01:24:24,769
berleluasa di seluruh organisasi,

1248
01:24:24,852 --> 01:24:27,855
<i>Semua pengurusan kanan Boeing</i>
<i>bebas daripada hukuman.</i>

1249
01:24:27,938 --> 01:24:32,610
Mereka bukan saja bebas
malah masih dibayar gaji berjuta dolar

1250
01:24:32,693 --> 01:24:35,863
dan tidak ada ancaman sama sekali.

1251
01:24:39,158 --> 01:24:42,578
<i>-Boleh saya telefon nanti?</i>
-Ya, singgah apabila selesai.

1252
01:24:42,661 --> 01:24:43,496
<i>Baiklah.</i>

1253
01:24:44,371 --> 01:24:45,873
<i>Ia amat menyakitkan hati</i>

1254
01:24:45,956 --> 01:24:50,419
<i>bahawa Boeing boleh bayar wang</i>
<i>untuk elak tanggungjawab jenayah.</i>

1255
01:24:50,878 --> 01:24:55,257
<i>Tapi ia bagus untuk kes itu</i>
<i>kerana kami buat dakwaan yang sama</i>

1256
01:24:55,341 --> 01:24:58,594
<i>bahawa kerajaan</i>
<i>telah menyelesaikan isu Boeing.</i>

1257
01:24:58,677 --> 01:25:02,181
<i>Maksudnya, Boeing menipu FAA.</i>

1258
01:25:03,057 --> 01:25:07,728
Kedua-dua Forkner dan Gustavsson,
iaitu juruterbang teknikal,

1259
01:25:07,812 --> 01:25:11,398
bertindak begitu
berdasarkan arahan pihak atasan.

1260
01:25:11,482 --> 01:25:15,069
Tapi pihak atasan itu
iaitu pegawai eksekutif,

1261
01:25:15,152 --> 01:25:16,779
terlepas daripada hukuman.

1262
01:25:16,862 --> 01:25:21,200
Itu berbalik kepada pemberi maklumat
yang telah kita bincangkan.

1263
01:25:21,283 --> 01:25:22,284
Ed Pierson.

1264
01:25:26,121 --> 01:25:30,167
<i>Selepas nahas pertama, saya maklumkan CEO.</i>

1265
01:25:31,126 --> 01:25:34,004
<i>Kita perlu berhenti dan buat dengan betul.</i>

1266
01:25:34,088 --> 01:25:35,089
buat yang betul

1267
01:25:36,298 --> 01:25:39,301
<i>Selepas itu,</i>
<i>saya maklumkan lembaga pengarah.</i>

1268
01:25:39,885 --> 01:25:44,515
<i>Surat itu diperakui</i>
<i>supaya ia boleh didokumentasi.</i>

1269
01:25:44,598 --> 01:25:46,934
<i>Saya merayu mereka supaya bertindak.</i>

1270
01:25:47,017 --> 01:25:50,563
<i>Beberapa minggu kemudian,</i>
<i>pesawat Ethiopia terhempas.</i>

1271
01:25:51,605 --> 01:25:55,609
Pierson beritahu saya bahawa
bukan dua orang itu saja yang terlibat.

1272
01:25:55,693 --> 01:26:00,155
Menurut Pierson, dia temui masalah sebenar
di barisan pemasangan Muilenburg

1273
01:26:00,239 --> 01:26:02,283
iaitu semasa proses pengeluaran.

1274
01:26:02,408 --> 01:26:08,163
Jadi, anda mulai nampak
sikap sebenar syarikat

1275
01:26:08,247 --> 01:26:13,419
yang mengutamakan wang
dan keuntungan berbanding keselamatan.

1276
01:26:13,502 --> 01:26:17,798
Semua orang di Boeing mengamalkan
moto bahawa keselamatan diutamakan.

1277
01:26:17,882 --> 01:26:18,966
Benarkah begitu?

1278
01:26:19,049 --> 01:26:22,553
Atau adakah ia cuma
khabar angin atau perkara karut?

1279
01:26:22,636 --> 01:26:28,017
Buat masa ini, saya ingin dapatkan Pierson
supaya beri keterangan terhadap Boeing.

1280
01:26:28,392 --> 01:26:29,476
Baiklah.

1281
01:26:29,560 --> 01:26:33,272
Sudah pasti Boeing
tidak mahu Pierson beri keterangan,

1282
01:26:33,355 --> 01:26:36,901
jadi kita bertindak balas
dengan minta dia beri keterangan.

1283
01:26:46,952 --> 01:26:48,954
Sekejap, Boeing di talian.

1284
01:26:52,333 --> 01:26:54,501
Hai, Bernard. Apa khabar?

1285
01:26:57,004 --> 01:27:00,257
Tiada masalah.
Jadi, apa yang awak nak beritahu?

1286
01:27:06,680 --> 01:27:08,682
Tidak, tapi kenapa…

1287
01:27:11,560 --> 01:27:13,103
Saya faham.

1288
01:27:20,861 --> 01:27:24,573
Bernard, terima kasih hubungi saya.
Nanti kita berbual lagi.

1289
01:27:25,741 --> 01:27:26,742
Selamat tinggal.

1290
01:27:34,333 --> 01:27:37,711
<i>Kita dapat maklumat awal.</i>

1291
01:27:40,089 --> 01:27:45,010
<i>FAA akan beri kelulusan kepada MAX</i>
<i>untuk terbang semula pada hari Rabu.</i>

1292
01:27:47,012 --> 01:27:52,726
<i>Itu berita baik untuk Boeing</i>
<i>pada waktu yang mendesak ini.</i>

1293
01:28:00,359 --> 01:28:01,402
Helo.

1294
01:28:01,485 --> 01:28:04,029
<i>-Hei.</i>
-Awak dah tengok berita?

1295
01:28:04,113 --> 01:28:06,949
<i>Saya pergi ke Costco.</i>
<i>Belum sempat tengok berita.</i>

1296
01:28:07,032 --> 01:28:09,994
FAA luluskan
pesawat Boeing MAX untuk terbang.

1297
01:28:12,121 --> 01:28:14,206
<i>Kita dah agak itu akan berlaku.</i>

1298
01:28:19,545 --> 01:28:21,380
American Airlines ada pesawat itu.

1299
01:28:21,463 --> 01:28:24,842
Sebagai syarikat,
ia pasti nak terbangkan pesawat itu.

1300
01:28:28,053 --> 01:28:30,514
Pesawat 737 itu sebuah Airbus.

1301
01:28:32,266 --> 01:28:33,100
Ini dia.

1302
01:28:34,101 --> 01:28:36,228
Pesawat MAX 8. Pukul 2.30 petang.

1303
01:28:38,063 --> 01:28:39,189
Tengoklah kosnya.

1304
01:28:40,232 --> 01:28:44,278
Tiket pukul 1.40 petang berharga 516 dolar
untuk pesawat Embraer.

1305
01:28:44,361 --> 01:28:45,362
TIKET PERGI-BALIK $516

1306
01:28:45,446 --> 01:28:49,283
Tiket pukul 2.30 berharga 181 dolar
untuk pesawat MAX.

1307
01:28:49,366 --> 01:28:51,952
TIKET PERGI-BALIK $181

1308
01:28:52,036 --> 01:28:56,081
Mereka yang cari tawaran untuk ke Miami
akan berakhir dengan MAX,

1309
01:28:56,165 --> 01:28:57,791
jika mereka tak berhati-hati.

1310
01:28:57,875 --> 01:29:00,127
Itu kerja gila. Saya…

1311
01:29:00,961 --> 01:29:02,838
Beritahu pegawai perhubungan awam.

1312
01:29:09,261 --> 01:29:12,973
<i>Entahlah, saya perlu cakap.</i>
<i>Saya rasa memang akan berlaku</i>

1313
01:29:13,057 --> 01:29:17,269
apabila mereka yang cari tiket
akan ambil penerbangan MAX.

1314
01:29:25,778 --> 01:29:29,156
737 MAX KEMBALI BERKHIDMAT

1315
01:29:29,239 --> 01:29:30,908
<i>Selamat pagi semua penumpang.</i>

1316
01:29:30,991 --> 01:29:36,955
<i>Ini pengumuman sebelum penerbangan</i>
<i>718 syarikat American Airlines ke Miami.</i>

1317
01:29:37,039 --> 01:29:38,916
{\an8}<i>Berlepas mengikut jadual.</i>

1318
01:29:38,999 --> 01:29:41,126
{\an8}<i>Menaiki pesawat dalam 20 minit.</i>

1319
01:29:41,210 --> 01:29:42,252
<i>Terima kasih.</i>

1320
01:29:53,347 --> 01:29:56,600
<i>Sambutan hari lahir dan ulang tahun</i>
<i>biasanya sangat sukar.</i>

1321
01:29:56,683 --> 01:30:00,646
Jadi kami tak boleh bersedih,

1322
01:30:00,729 --> 01:30:06,443
sebaliknya meraikan ayah.
Meraikan gelak-tawa dan hidupnya.

1323
01:30:06,527 --> 01:30:10,906
<i>Saya rasa itu perlu sebab</i>

1324
01:30:10,989 --> 01:30:14,284
<i>pesawat MAX 737 akan beroperasi semula.</i>

1325
01:30:14,368 --> 01:30:19,623
<i>Itu sangat menyakitkan hati,</i>
<i>jadi untuk rasa seperti kami menang…</i>

1326
01:30:19,706 --> 01:30:21,291
Terima kasih.

1327
01:30:21,375 --> 01:30:22,292
SELAMAT HARI LAHIR

1328
01:30:22,376 --> 01:30:24,336
-Cantik kek ini.
-Sama-sama.

1329
01:30:29,007 --> 01:30:30,759
<i>Panggilan terakhir menaiki pesawat</i>

1330
01:30:30,843 --> 01:30:35,806
<i>untuk penumpang Penerbangan 718</i>
<i>American Airlines ke Miami.</i>

1331
01:30:40,602 --> 01:30:44,022
<i>Saya dah berbincang</i>
<i>dengan pihak atasan Boeing</i>

1332
01:30:44,106 --> 01:30:46,567
<i>yang rasa bersalah,</i>

1333
01:30:46,650 --> 01:30:51,864
<i>tapi mereka tak rasa</i>
<i>ia sesuatu yang disengajakan.</i>

1334
01:30:53,949 --> 01:30:56,285
<i>Kesalahannya bukan soal disengajakan.</i>

1335
01:30:57,369 --> 01:31:01,915
<i>Kesalahannya ialah soal</i>
<i>sistem yang bermasalah tidak ditangani</i>

1336
01:31:01,999 --> 01:31:04,293
<i>dan tidak disiasat dengan terperinci.</i>

1337
01:31:07,337 --> 01:31:10,340
<i>Ini sememangnya</i>
<i>kisah tentang Amerika kerana</i>

1338
01:31:10,424 --> 01:31:15,012
<i>nahas ini berlaku kerana</i>
<i>budaya korporat Amerika.</i>

1339
01:31:19,391 --> 01:31:21,268
<i>Apa yang berlaku dalam FAA,</i>

1340
01:31:21,351 --> 01:31:25,981
<i>apabila ia tidak melaksanakan</i>
<i>peranan langsung mengawal selia,</i>

1341
01:31:26,064 --> 01:31:28,025
<i>hanyalah tindakan politik.</i>

1342
01:31:29,651 --> 01:31:32,863
<i>Boeing melobi dan membayar ahli politik,</i>

1343
01:31:33,697 --> 01:31:37,534
<i>meyakinkan mereka yang mereka perlu</i>
<i>menjauhi bidang industri.</i>

1344
01:31:39,077 --> 01:31:42,998
<i>Boeing tidak mahu dikawal selia.</i>
<i>Mereka sendiri akan mengawalnya.</i>

1345
01:31:43,081 --> 01:31:45,918
<i>Mereka rasa mereka cekap</i>
<i>dan ingin buat sendiri.</i>

1346
01:31:46,877 --> 01:31:49,213
<i>Anak kapal, bersedia untuk berlepas.</i>

1347
01:31:50,881 --> 01:31:53,842
<i>Penguasaan dan eksploitasi ekonomi</i>
<i>akan memakan diri.</i>

1348
01:31:54,426 --> 01:31:56,053
<i>Dan juga mengorbankan nyawa.</i>

1349
01:31:56,803 --> 01:32:00,849
Penyakit ini membunuh
banyak syarikat Amerika yang bagus.

1350
01:32:02,142 --> 01:32:04,853
{\an8}<i>Kesan Wall Street terhadap ekonomi sebenar</i>

1351
01:32:04,937 --> 01:32:07,189
{\an8}<i>Amerika Syarikat.</i>

1352
01:32:07,272 --> 01:32:10,192
<i>Empat puluh peratus</i>
<i>ekonomi kita adalah kewangan.</i>

1353
01:32:10,275 --> 01:32:11,526
<i>Sebelum ini, 20 peratus.</i>

1354
01:32:11,610 --> 01:32:14,488
<i>Sebelum ini,</i>
<i>pinjaman diberi untuk hasilkan barang.</i>

1355
01:32:15,113 --> 01:32:18,492
<i>Kini mereka jadikan</i>
<i>syarikat yang berjaya sebagai mangsa,</i>

1356
01:32:18,575 --> 01:32:22,079
<i>mengubah mereka menjadi</i>
<i>diri mereka yang sebelum ini.</i>

1357
01:32:22,162 --> 01:32:26,124
Saya ingin lihat Boeing kembali
seperti dulu dan boleh mengulanginya.

1358
01:32:26,208 --> 01:32:29,628
Iaitu menjadi syarikat
kejuruteraan paling hebat di dunia.

1359
01:32:39,096 --> 01:32:42,140
<i>…tapi kita di sini hari ini</i>

1360
01:32:43,517 --> 01:32:49,273
<i>Tiada penghujung bagi kesakitan ini</i>

1361
01:32:49,356 --> 01:32:53,277
<i>Kita berjaya mengharungi kesedihan itu</i>

1362
01:32:53,360 --> 01:32:55,612
<i>Mengharungi kesedihan itu</i>

1363
01:32:55,696 --> 01:32:58,323
<i>Bersyukur atas perjuangan</i>
<i>yang kita menangi</i>

1364
01:32:59,491 --> 01:33:01,618
<i>Dan juga perjuangan yang kita kalah</i>

1365
01:33:02,035 --> 01:33:03,870
<i>Yang menahanku di tepi</i>

1366
01:33:03,954 --> 01:33:08,834
<i>Pantai</i>

1367
01:33:08,917 --> 01:33:12,004
<i>Bawaku ke pantai</i>

1368
01:33:19,594 --> 01:33:21,471
<i>Ed beritahu penggubal undang-undang,</i>

1369
01:33:21,555 --> 01:33:24,182
<i>tekanan untuk hasilkan pesawat baru</i>
<i>secepat mungkin</i>

1370
01:33:24,266 --> 01:33:25,642
<i>menjejaskan keselamatan.</i>

1371
01:33:25,726 --> 01:33:27,853
-Boeing tak dengar.
-FAA.

1372
01:33:27,936 --> 01:33:31,356
Mereka cuma dengar cakap Kongres.

1373
01:33:31,440 --> 01:33:36,611
Ed Pierson masih bekerjasama
dengan siasatan berterusan.

1374
01:33:36,737 --> 01:33:42,743
Dia menerbitkan laporan yang kaitkan kedua
nahas kepada isu berkaitan pengeluaran

1375
01:33:42,826 --> 01:33:47,622
dan beri bukti kepada FBI
tentang dakwaan salah laku jenayah

1376
01:33:47,706 --> 01:33:49,374
pegawai eksekutif Boeing.

1377
01:33:50,709 --> 01:33:54,087
<i>Hadiah itu diberi kepada Dominic Gates,</i>

1378
01:33:54,171 --> 01:33:57,382
<i>Steve Miletich, Mike Baker dan Lewis Kamb</i>

1379
01:33:57,466 --> 01:33:59,176
<i>dari akhbar </i>The Seattle Times.

1380
01:33:59,968 --> 01:34:02,429
Dominic Gates dan pasukan Seattle Times

1381
01:34:02,512 --> 01:34:06,350
memenangi Hadiah Pulitzer
untuk pelaporan mereka tentang 737 MAX.

1382
01:34:08,226 --> 01:34:12,606
<i>Boeing memikul tanggungjawab sepenuhnya</i>
<i>ke atas nahas maut di Ethiopia.</i>

1383
01:34:12,689 --> 01:34:14,316
<i>Perjanjian yang membuka jalan</i>

1384
01:34:14,399 --> 01:34:17,194
<i>untuk tuntutan pampasan</i>
<i>di bawah undang-undang AS,</i>

1385
01:34:17,277 --> 01:34:20,155
<i>yang memberikan pampasan lebih tinggi.</i>

1386
01:34:21,698 --> 01:34:27,287
Penyelesaian undang-undang dengan
Boeing beri Justin Green dan peguam lain

1387
01:34:27,371 --> 01:34:32,959
pampasan yang sama untuk keluarga
nahas ET302, tanpa mengira kerakyatan.

1388
01:35:02,948 --> 01:35:07,119
<i>Ayah selalu pesan supaya menikmati hidup</i>
<i>dan mati tanpa membawa apa-apa.</i>

1389
01:35:08,036 --> 01:35:11,331
<i>Perjalanan saya masih jauh,</i>
<i>tapi ia telah bermula.</i>

1390
01:35:11,415 --> 01:35:13,917
<i>Itulah hala tuju hidup saya sekarang.</i>

1391
01:35:46,867 --> 01:35:49,619
Didedikasi untuk 346 nyawa yang terkorban

1392
01:35:49,703 --> 01:35:52,706
dalam penerbangan 737 MAX

1393
01:35:52,789 --> 01:35:56,793
Lion Air JT610
dan Ethiopian Airlines ET302.

1394
01:38:27,027 --> 01:38:29,029
Terjemahan sari kata oleh Salwa Mansor

1395
01:38:29,112 --> 01:38:31,114
Penyelia Kreatif 
JuLeeDya