1
00:00:07,341 --> 00:00:09,843
Bumi sangat luar biasa,

2
00:00:10,636 --> 00:00:13,680
mudah untuk terlepas
sesuatu yang kecil dalam kehidupan.

3
00:00:15,766 --> 00:00:17,434
Tapi lihatlah dengan lebih dekat...

4
00:00:18,101 --> 00:00:20,562
dan ada dunia yang belum diterokai.

5
00:00:22,648 --> 00:00:24,983
Dunia tempat wira-wira kecil...

6
00:00:26,485 --> 00:00:27,819
dan raksasa-raksasa kecil...

7
00:00:29,029 --> 00:00:31,406
perlukan kuasa hebat...

8
00:00:34,618 --> 00:00:40,123
untuk membantu berdepan kesukaran.

9
00:00:53,929 --> 00:00:55,973
Hutan-hutan Amerika Latin,

10
00:00:57,607 --> 00:00:59,327
habitat kepada lebih banyak
makhluk kecil...

11
00:00:59,351 --> 00:01:00,352
DICERITAKAN OLEH
PAUL RUDD

12
00:01:00,435 --> 00:01:01,979
...berbanding tempat lain di Bumi.

13
00:01:04,565 --> 00:01:09,152
Di bawah dedaun gugur,
ada permulaan baru untuk sesuatu.

14
00:01:11,655 --> 00:01:15,951
Katak beracun ini menggendong
berudu di belakangnya.

15
00:01:19,288 --> 00:01:22,082
Saiznya seperti sebutir beras.

16
00:01:35,804 --> 00:01:38,432
Hutan di sini
terlalu berbahaya untuk anaknya.

17
00:01:43,228 --> 00:01:45,647
Ia perlu mencari tempat selamat
untuk anaknya membesar.

18
00:01:49,401 --> 00:01:56,283
Di atas sana, pada dahan pokok besar
setinggi 40 meter ini.

19
00:01:59,786 --> 00:02:01,622
Untuk katak bersaiz anggur...

20
00:02:02,998 --> 00:02:05,167
ini Gunung Everest baginya.

21
00:02:19,640 --> 00:02:21,308
Kaki yang melekit untuk mencengkam.

22
00:02:24,311 --> 00:02:26,730
Tapi sekali tergelincir
boleh membawa maut.

23
00:02:35,614 --> 00:02:37,908
Ia ada ramai teman di pokok ini.

24
00:02:40,702 --> 00:02:41,703
Daripada akar...

25
00:02:43,539 --> 00:02:44,540
...ke puncaknya.

26
00:02:47,459 --> 00:02:50,796
Mungkin ada lebih 5,000 jenis
makhluk kecil berbeza

27
00:02:50,879 --> 00:02:52,506
yang hidup pada sebatang pokok.

28
00:03:06,186 --> 00:03:10,190
Akhirnya, di kanopi
dengan sinaran matahari.

29
00:03:16,655 --> 00:03:19,366
Pokok bromeliad sesuai
dijadikan kolam renang emper

30
00:03:19,449 --> 00:03:21,076
untuk berudunya membesar.

31
00:03:29,585 --> 00:03:33,589
Tapi dengan banyak haiwan kecil lain
yang bersaing untuk makanan dan ruang,

32
00:03:34,882 --> 00:03:37,176
hidup di hutan memang sukar dijangka.

33
00:03:39,720 --> 00:03:42,139
Hanya pakar sebenar mampu terselamat.

34
00:03:45,809 --> 00:03:50,397
HUTAN

35
00:03:58,405 --> 00:04:00,616
Ini monyet paling kecil di dunia...

36
00:04:03,660 --> 00:04:05,078
Pigmi marmoset.

37
00:04:09,416 --> 00:04:11,627
Monyet dewasa spesies ini
hanya sebesar tapak tangan.

38
00:04:23,263 --> 00:04:29,811
Disebabkan saiznya yang kecil sukar
untuk tentukan kawan, musuh atau makanan.

39
00:04:37,945 --> 00:04:40,145
Tapi sekurang-kurangnya
ia boleh dapatkan sumber makanan

40
00:04:40,169 --> 00:04:41,378
di bawah kakinya saja.

41
00:04:44,618 --> 00:04:46,703
Dengan gigi yang tajam,
ia mengorek kulit kayu

42
00:04:46,787 --> 00:04:51,250
untuk menghasilkan telaga mini
yang akan dipenuhi sap manis yang enak.

43
00:04:53,168 --> 00:04:56,046
Pada pokok besar,
ada lebih seribu pigmi marmoset.

44
00:05:02,094 --> 00:05:04,054
Cukup mudah untuk membina keluarga.

45
00:05:07,933 --> 00:05:11,812
Mujurlah. Ada tambahan baru
dalam kawanan ini.

46
00:05:15,566 --> 00:05:17,818
Setiap satunya
bersaiz seperti bola ping pong.

47
00:05:30,122 --> 00:05:32,749
Selalunya marmoset lahirkan anak kembar.

48
00:05:35,335 --> 00:05:40,090
Ibu bapanya berkongsi tugas menjaga anak
dan anak yang lebih tua juga membantu...

49
00:05:42,009 --> 00:05:43,218
apabila ia tak bertengkar.

50
00:05:47,264 --> 00:05:50,601
Kerjasama adalah cara kehidupan asas
monyet bersaiz kecil ini.

51
00:05:54,688 --> 00:05:57,316
Jadi ia melepak di tengah-tengah pokok.

52
00:06:00,402 --> 00:06:02,029
Ia terlalu berbahaya di bawah...

53
00:06:08,744 --> 00:06:10,746
dan terlalu sesak di atas.

54
00:06:12,581 --> 00:06:18,212
Dengan saiz 60 kali ganda dari marmoset,
monyet howler mendominasi di atas.

55
00:06:27,679 --> 00:06:31,850
Kanopi merupakan tempat 80 peratus
daripada hidupan di hutan ditemui.

56
00:06:47,950 --> 00:06:51,411
Di lantai hutan, kehidupan lebih sukar.

57
00:06:55,415 --> 00:06:59,044
Tak banyak cahaya matahari menembusi,
jadi, tak banyak tumbuhan yang tumbuh.

58
00:07:10,681 --> 00:07:13,809
Agouti yang sangat kecil bergantung
kepada makanan yang terjatuh dari atas.

59
00:07:27,406 --> 00:07:29,825
Hujan merupakan komponen utama di hutan.

60
00:07:33,662 --> 00:07:35,664
Hujan turun hingga tiga meter
setiap tahun.

61
00:07:39,668 --> 00:07:43,881
Setiap titisan memberikan
kesan besar kepada hidupan kecil.

62
00:07:46,925 --> 00:07:50,179
Hujan memastikan
kolam berudu sentiasa penuh.

63
00:07:53,765 --> 00:07:56,768
Tapi banyak lagi kelebihan daripadanya.

64
00:07:58,353 --> 00:08:04,985
Air yang diserap oleh pokok dan dahan
menambah beban kepada pokok tua.

65
00:08:12,659 --> 00:08:15,454
Hujan lebat menghanyutkan tanah lembut.

66
00:08:20,375 --> 00:08:24,087
Pokok-pokok besar bertahan dengan
ribut yang kuat selama berabad-abad...

67
00:08:28,217 --> 00:08:29,551
sehinggalah suatu hari...

68
00:09:02,876 --> 00:09:05,087
Apabila pokok besar seperti ini tumbng...

69
00:09:06,588 --> 00:09:08,908
ia meninggalkan lubang yang besar
dalam kehidupan di hutan.

70
00:09:15,222 --> 00:09:17,724
Katak beracun terselamat.

71
00:09:20,602 --> 00:09:22,604
Tapi berudunya terdedah.

72
00:09:30,988 --> 00:09:33,824
Ular berperut merah boleh mengesannya.

73
00:09:52,092 --> 00:09:53,927
Tiada apa-apa yang si ibu boleh buat...

74
00:09:58,182 --> 00:09:59,391
kecuali bermula semula.

75
00:10:10,903 --> 00:10:15,574
Malapetaka untuk makhluk lain
merupakan kelebihan untuk yang lain.

76
00:10:18,869 --> 00:10:21,413
Semut pemakan daun
tak perlu lagi memanjat.

77
00:10:27,836 --> 00:10:30,506
Daun-daun ini lebih besar
daripada saiznya.

78
00:10:32,758 --> 00:10:36,345
Tapi setiap semut boleh membawa beban
sepuluh kali lebih berat dari beratnya.

79
00:10:47,940 --> 00:10:51,818
Satu koloni dengan lapan juta semut
boleh menggugurkan daun pokok begini

80
00:10:51,902 --> 00:10:53,779
hanya dalam masa beberapa hari.

81
00:11:04,665 --> 00:11:08,877
Pokok besar yang tumbang ini juga
menarik pemakan daun kecil yang lain.

82
00:11:11,338 --> 00:11:14,216
Malangnya, marmoset tak makan daun.

83
00:11:16,802 --> 00:11:20,222
Kehilangan pokok utama untuk sap
adalah kehilangan besar.

84
00:11:28,230 --> 00:11:32,234
Tapi makhluk kecil ini
ada sisi pemangsa yang mengejutkan.

85
00:11:44,997 --> 00:11:48,625
Kaki seperti spring
boleh membawanya setinggi tiga meter.

86
00:11:52,129 --> 00:11:54,840
Cengkaman kuku melengkung
seperti pencangkuk besi mini.

87
00:12:05,976 --> 00:12:10,063
Gigi pengunyah dahan itu juga
berkesan terhadap serangga.

88
00:12:18,197 --> 00:12:23,410
Memburu di antara dahan yang tumbang
adalah mudah untuk monyet kecil ini.

89
00:12:32,002 --> 00:12:34,046
Ia akan makan
apa-apa saja yang boleh dicapai.

90
00:12:52,773 --> 00:12:55,234
Tapi tak semuanya seperti dijangka.

91
00:12:57,611 --> 00:12:59,905
Penyamaran yang mengagumkan.

92
00:13:00,614 --> 00:13:04,618
Ular berbahaya yang menyamar
seperti beluncas ini sangat meyakinkan.

93
00:13:06,828 --> 00:13:08,080
Ia menakutkan.

94
00:13:21,176 --> 00:13:23,011
Selepas beratus tahun di dalam bayangan,

95
00:13:23,554 --> 00:13:28,684
tiba-tiba lantai hutan ini
dipenuhi cahaya matahai.

96
00:13:36,567 --> 00:13:40,988
Benih yang terbiar
mula tumbuh tapi bercita-cita tinggi.

97
00:13:44,575 --> 00:13:47,995
Persaingan untuk cahaya bermula sekarang.

98
00:13:51,623 --> 00:13:54,042
Pokok pemanjat dan menjalar
mula memanjat dengan pantas...

99
00:13:57,129 --> 00:14:00,757
menutup semua sap
semasa bersaing untuk cahaya matahari.

100
00:14:14,396 --> 00:14:17,816
Tak lama kemudian, pokok tumbang itu
ditumbuhi pokok-pokok baru.

101
00:14:25,574 --> 00:14:30,621
Celahan-celahan itu bertukar
menjadi cerang yang subur.

102
00:14:38,545 --> 00:14:40,214
Tapi ini bukan syurga.

103
00:14:44,259 --> 00:14:46,678
Burung madu ringan seperti sehelai kertas.

104
00:14:48,889 --> 00:14:52,184
Disebabkan kekurangan daripada segi saiz,
ia menebusnya dengan sifat agresif.

105
00:15:02,569 --> 00:15:06,406
Ada burung madu yang mempunyai paruh
seperti belati dan bergigi.

106
00:15:10,702 --> 00:15:12,704
Semuanya bersaing untuk bunga.

107
00:15:17,042 --> 00:15:19,586
Burung madu perlu makan
setiap beberapa minit.

108
00:15:21,296 --> 00:15:25,759
Dengan lidah berbulu,
ia boleh minum nektar 20 kali sesaat.

109
00:15:29,972 --> 00:15:31,348
Ia juga perlu pantas.

110
00:15:35,310 --> 00:15:37,312
Persaingan sentiasa ada.

111
00:15:40,232 --> 00:15:42,150
Tapi tak perlu jadi begini.

112
00:15:47,573 --> 00:15:49,992
Bunga heliconia berbentuk bulan sabit

113
00:15:50,075 --> 00:15:52,703
adalah sukar untuk dinikmati burung madu.

114
00:15:57,124 --> 00:15:59,918
Tapi hermit hijau ada paruh yang panjang
dan melengkung.

115
00:16:03,213 --> 00:16:05,716
Ia membolehkannya menikmati nektar
dengan tenang.

116
00:16:17,644 --> 00:16:19,563
Hampir dalam keadaan tenang.

117
00:16:21,398 --> 00:16:22,816
Lebih kecil daripada peniti,

118
00:16:23,650 --> 00:16:27,279
kutu bunga ini
hampir mengeringkan heliconia.

119
00:16:30,157 --> 00:16:32,993
Untuk sampai ke bunga seterusnya,
ia perlu menumpang hidupan lain.

120
00:16:41,084 --> 00:16:43,921
Untuk saiznya, ia hampir sepantah cheetah.

121
00:16:47,299 --> 00:16:49,134
Bergegas hinggap di paruh burung madu...

122
00:16:51,637 --> 00:16:53,722
untuk bersembunyi di dalam hidungnya...

123
00:16:58,810 --> 00:17:01,355
Sedia dipindahkan ke bunga seterusnya.

124
00:17:13,700 --> 00:17:15,117
Dengan cerang yang semakin besar,

125
00:17:15,202 --> 00:17:18,622
lantai hutan menjadi gelap sekali lagi.

126
00:17:24,211 --> 00:17:26,505
Fungus hidup subur dalam keadaan lembap...

127
00:17:28,674 --> 00:17:31,093
mereputkan sisa pada pokok yang tumbang.

128
00:17:37,057 --> 00:17:40,060
Mencari makanan segar lebih sukar.

129
00:17:52,114 --> 00:17:55,158
Pod kacang Brazil terlalu keras
untuk kebanyakan haiwan lain.

130
00:17:58,120 --> 00:17:59,329
Tapi bukan untuk agouti.

131
00:18:06,879 --> 00:18:09,759
Apa yang ia tak boleh makan sekarang,
ia akan simpan untuk dimakan nanti.

132
00:18:12,718 --> 00:18:14,136
Ia agak gementar.

133
00:18:16,346 --> 00:18:17,764
Memang berasas.

134
00:18:24,897 --> 00:18:27,733
Margay sedikit besar
daripada haiwan peliharaan...

135
00:18:31,361 --> 00:18:33,363
tapi lebih berbahaya.

136
00:18:59,014 --> 00:19:02,309
Tanah hutan yang gelap
penuh dengan pemangsa.

137
00:19:05,062 --> 00:19:08,899
Pada skala lebih kecil,
ia lebih berbahaya.

138
00:19:12,277 --> 00:19:13,737
Dengan 40 kaki kecil,

139
00:19:13,820 --> 00:19:18,033
cacing baldu dengan saiz
sepanjang jari ini mengintai dalam gelap.

140
00:19:19,535 --> 00:19:22,579
Taktik memburunya agak rumit.

141
00:19:28,961 --> 00:19:32,798
Deria getaran pada badannya
mengesan pergerakan mangsanya.

142
00:19:38,470 --> 00:19:40,222
Ia perlu berada lebih dekat...

143
00:19:43,141 --> 00:19:45,018
untuk menggunakan senjata rahsianya...

144
00:19:55,237 --> 00:19:56,655
Sawang.

145
00:20:05,247 --> 00:20:07,875
Tali melekit itu mengeras
dalam beberapa saat.

146
00:20:13,714 --> 00:20:14,954
Tiada cara untuk lepaskan diri.

147
00:20:26,268 --> 00:20:29,688
Makhluk-makhluk kecil
perlu sentiasa berjaga-jaga.

148
00:20:34,401 --> 00:20:38,238
Katak beracun betina baru
menghasilkan telur-telur baru.

149
00:20:41,950 --> 00:20:44,369
Tapi tugas katak beracun jantan
untuk memastikannya selamat.

150
00:20:58,217 --> 00:21:00,844
Warna merah yang terang
merupakan amaran untuk pemangsa.

151
00:21:04,139 --> 00:21:06,558
Kulitnya menyembunyikan toksin berbahaya.

152
00:21:10,062 --> 00:21:11,271
Cuma ada satu masalah...

153
00:21:15,025 --> 00:21:17,027
Ular berperut merah
imun dengan toksin itu.

154
00:21:19,071 --> 00:21:22,115
Ia juga sangat sensitif
terhadap sebarang pergerakan.

155
00:21:26,286 --> 00:21:27,955
Jika tak bergerak...

156
00:21:30,415 --> 00:21:32,084
ia mungkin akan selamat.

157
00:21:45,347 --> 00:21:47,227
Tapi ia tak boleh bersembunyi
daripada semuanya.

158
00:21:54,106 --> 00:21:55,315
Pesaing jantan.

159
00:21:58,610 --> 00:22:00,028
Ia memburu kawasannya.

160
00:22:07,870 --> 00:22:10,873
Jika ia berjaya dapat kawasan itu,
ia akan makan semua telur.

161
00:22:14,793 --> 00:22:17,212
Si ayah kecil ini
perlu risikokan segalanya.

162
00:22:27,055 --> 00:22:31,685
Kedua-duanya sama berat dengan kiub gula,
jadi, ia lawan yang sepadan.

163
00:22:46,617 --> 00:22:49,077
Ia boleh teruskan persaingan ini
selama lebih 30 minit.

164
00:23:00,088 --> 00:23:02,299
Katak kecil ini mula kepenatan.

165
00:23:10,516 --> 00:23:12,351
Tapi si ayah menang persaingan itu.

166
00:23:15,437 --> 00:23:18,857
Buat masa sekarang, pesaingnya beredar.

167
00:23:21,818 --> 00:23:25,447
Telur-telur itu masih perlu dijaga
selama sebulan sebelum ia menetas.

168
00:23:34,915 --> 00:23:38,961
Apabila hutan semakin subur,
lebih banyak hubungan yang rumit.

169
00:23:47,928 --> 00:23:50,556
Lebah orkid ini dalam misi yang hebat.

170
00:23:52,432 --> 00:23:55,143
Ia terbang sejauh 40 km
untuk sampai ke sini.

171
00:23:58,355 --> 00:23:59,481
Ia tak bersendirian.

172
00:24:02,734 --> 00:24:07,656
Semuanya lebah jantan
dan memburu sesuatu yang sama.

173
00:24:10,284 --> 00:24:11,493
Bukan debunga.

174
00:24:12,870 --> 00:24:13,912
Haruman.

175
00:24:16,498 --> 00:24:18,166
Orkid ini menghasilkan haruman

176
00:24:18,250 --> 00:24:20,878
yang akan menarik lebah betina.

177
00:24:23,297 --> 00:24:25,757
Jadi, ia mengumpul haruman
sebanyak yang mungkin.

178
00:24:28,177 --> 00:24:29,595
Tapi jika ia tak berhati-hati...

179
00:24:32,848 --> 00:24:33,888
ia akan lemas di dalamnya.

180
00:24:44,985 --> 00:24:46,403
Cuma ada satu jalan keluar.

181
00:24:54,912 --> 00:24:56,413
Ia agak sempit.

182
00:25:02,127 --> 00:25:04,963
Orkid itu takkan lepaskannya
tanpa balasan.

183
00:25:09,593 --> 00:25:11,803
Debunga tersangkut di belakangnya.

184
00:25:21,396 --> 00:25:23,982
Misi lebah kecil ini
untuk mengawan bersambung,

185
00:25:24,983 --> 00:25:26,401
tapi tugas orkid sudah selesai.

186
00:25:41,875 --> 00:25:46,213
Bagi pigmi marmoset,
nampaknya hidup kembali normal.

187
00:25:50,217 --> 00:25:52,469
Serangga lebih sukar
untuk ditemui sekarang.

188
00:25:56,139 --> 00:25:57,224
Ia bukan masalah.

189
00:25:58,308 --> 00:26:01,562
Ia sibuk mengorek telaga sap baru
pada pokok yang lain.

190
00:26:10,112 --> 00:26:11,989
Jiran-jirannya yang bising juga
sudah kembali.

191
00:26:18,579 --> 00:26:23,000
Membuat bunyi bising,
menyimpan makanan untuk diri sendiri...

192
00:26:32,009 --> 00:26:33,427
dan membuat kotor.

193
00:26:42,394 --> 00:26:43,770
Apabila perlu membuang air,

194
00:26:44,938 --> 00:26:47,274
si kecil ini yang perlu menguruskannya.

195
00:26:54,531 --> 00:26:57,951
Wira kecil ini memastikan kanopi
sentiasa bersih.

196
00:27:04,875 --> 00:27:07,336
Kumbang yang bersaiz
seperti syiling sepuluh sen.

197
00:27:08,504 --> 00:27:09,944
Tapi tiada tugas yang lebih penting.

198
00:27:17,888 --> 00:27:19,056
Dari jarak 20 meter...

199
00:27:21,225 --> 00:27:23,352
ia cuma perlu bertahan.

200
00:27:43,580 --> 00:27:45,749
Kru pembersih yang lain sudah tiba.

201
00:28:00,305 --> 00:28:03,141
Bebola najis dialihkan untuk ditanam.

202
00:28:06,270 --> 00:28:07,479
Makanan untuk kumbang kecil.

203
00:28:10,691 --> 00:28:12,693
Serta baja untuk hutan.

204
00:28:19,199 --> 00:28:23,203
Hutan merupakan dunia rumit
yang penuh dengan haiwan hebat.

205
00:28:24,663 --> 00:28:26,790
Setiap satunya memainkan
peranan yang unik.

206
00:28:32,129 --> 00:28:34,965
Primat-primat kecil ini juga
telah menemui tempatnya.

207
00:28:41,555 --> 00:28:44,391
Kawasan hutannya yang sibuk
dan sentiasa berubah.

208
00:28:48,437 --> 00:28:51,356
Tapi buat masa sekarang,
hidup memang indah.

209
00:28:56,195 --> 00:28:57,237
Di bawah pula...

210
00:28:58,614 --> 00:29:01,408
sebiji kekacang Brazil
yang agouti tinggalkan...

211
00:29:07,206 --> 00:29:09,416
Ia mula tumbuh di sebalik bayang-bayang.

212
00:29:13,086 --> 00:29:14,526
Menggunakan strategi jangka panjang.

213
00:29:17,424 --> 00:29:22,429
Daripada permulaan yang kecil,
pokok yang besar akan muncul.

214
00:29:34,358 --> 00:29:37,238
Hutan ini mungkin nampak seperti
lautan hijau yang tiada penghujungnya...

215
00:29:40,739 --> 00:29:45,577
tapi setiap pokok merupakan habitat
kepada banyak haiwan kecil.

216
00:29:51,166 --> 00:29:52,584
Katak beracun

217
00:29:53,085 --> 00:29:55,921
mencari tempat selamat
untuk berudu kecilnya.

218
00:30:00,300 --> 00:30:01,500
Lebih baik ia mula bergerak...

219
00:30:13,981 --> 00:30:15,983
untuk membesarkan generasi seterusnya.

220
00:30:17,943 --> 00:30:19,611
Ia perjalanan yang jauh...

221
00:30:20,404 --> 00:30:22,155
ke atas.

222
00:31:10,454 --> 00:31:12,456
Terjemahan sari kata oleh Hani Hamid