2
00:00:09,800 --> 00:00:12,500
CHUỘT - BẠN CỦA CON NGƯỜI
3
00:00:14,380 --> 00:00:18,216
Xin chào, tên tôi là Remy,
và đây là anh tôi, Emile.
4
00:00:18,217 --> 00:00:18,649
Xin chào.
5
00:00:18,650 --> 00:00:19,959
Chúng tôi tới đây
là để lên tiếng...
6
00:00:19,960 --> 00:00:22,319
...thay cho toàn thể loài chuột
đang bị đàn áp ở khắp nơi.
7
00:00:22,320 --> 00:00:24,893
Chuột không được xuất hiện
trên phương tiện truyền thông
8
00:00:24,894 --> 00:00:26,429
nên chúng tôi đã
tạo điều kiện cho chính mình.
9
00:00:26,430 --> 00:00:27,969
- Lên tiếng á?!
- Phải. Tụi mình phải làm vậy!
10
00:00:27,970 --> 00:00:29,489
Loài chuột tụi mình
phải tìm lấy chỗ đứng chứ!
11
00:00:29,490 --> 00:00:32,419
Em nói là tụi mình sẽ hát một bài gì đó.
Giỡn mặt với anh hả?
12
00:00:32,420 --> 00:00:34,897
Em đâu có nói
tụi mình sẽ tìm một chỗ đứng?
13
00:00:34,898 --> 00:00:36,083
Việc này rất quan trọng!
14
00:00:36,084 --> 00:00:38,299
Loài người cần phải biết!
Loài người cần phải...
15
00:00:38,300 --> 00:00:39,999
Cho chúng tôi ăn!
Đó là những gì quý vị cần biết.
16
00:00:40,000 --> 00:00:42,579
Hãy để lại cho chúng tôi chút gì đó,
và chúng tôi sẽ không làm phiền quý vị nữa.
17
00:00:42,580 --> 00:00:44,299
Chỉ cần đậy hờ
nắp vung và...
18
00:00:44,300 --> 00:00:46,869
REMY: Được rồi, được rồi,
tiếp tục nào.
19
00:00:46,870 --> 00:00:48,208
Đây là con người.
20
00:00:48,209 --> 00:00:49,318
Chào nha!
21
00:00:49,319 --> 00:00:51,410
Đây là con chó,
bạn thân thiết của con người.
22
00:00:51,411 --> 00:00:53,253
Coi mình thấp hèn
hơn con người.
23
00:00:53,254 --> 00:00:56,999
Còn đây là con mèo,
coi mình cao quý hơn con người.
24
00:00:57,000 --> 00:00:59,999
Loài chuột chúng tôi
tự coi mình ngang hàng với con người,
25
00:01:00,000 --> 00:01:03,399
nhưng con người các vị
lại không nghĩ như vậy.
26
00:01:03,400 --> 00:01:08,000
Thế là chiến tranh nổ ra,
CUỘC CHIẾN KHÔNG CÓ HỒI KẾT!
27
00:01:14,790 --> 00:01:17,104
REMY: Nhưng không phải
lúc nào cũng vậy.
28
00:01:17,105 --> 00:01:17,884
EMILE: Khi nào thì không thế?
29
00:01:17,885 --> 00:01:21,279
REMY: Ở Ấn Độ, chuột được coi là
phương tiện di chuyển
30
00:01:21,280 --> 00:01:25,292
của vị thần trong đạo Hindu, Ganesh,
và dĩ nhiên, là loài linh thiêng.
31
00:01:27,050 --> 00:01:28,751
Vào thời La Mã,
32
00:01:28,752 --> 00:01:30,360
người ta cho rằng
bạn sẽ gặp may mắn
33
00:01:30,370 --> 00:01:33,000
nếu có một chú chuột trắng
chạy ngang qua đường đi của bạn.
34
00:01:36,000 --> 00:01:38,599
Và sẽ không may
nếu đó là một chú chuột đen.
35
00:01:43,090 --> 00:01:47,019
Rattus rattus, loài chuột đen,
xuất hiện đầu tiên ở phương Tây,
36
00:01:47,020 --> 00:01:49,795
khi theo chân những người lính
Thập Tự Chinh.
37
00:01:54,130 --> 00:01:57,939
Ở Châu Âu, chúng đã tìm được rất nhiều
các loại rác bẩn và hạt giống, và...
38
00:01:57,940 --> 00:02:00,999
EMILE: Đừng có mà quên rác bẩn đó.
REMY: Nhờ có rất nhiều rác để ăn,
39
00:02:01,000 --> 00:02:03,192
loài chuột đen nhanh chóng
trở nên thịnh vượng.
40
00:02:06,380 --> 00:02:09,999
Khoan, khoan đã, sai rồi!
Đây đâu phải cái chúng ta đã diễn tập!
41
00:02:10,000 --> 00:02:11,259
ĐẠO DIỄN: Sao, có vấn đề gì à?
42
00:02:11,260 --> 00:02:15,389
REMY: Loài chuột đâu có tượng trưng
cho bóng tối và đầu lâu!
43
00:02:15,390 --> 00:02:17,479
À, ờ, theo kịch bản thì chuột và...
44
00:02:17,480 --> 00:02:19,199
REMY: Ông quên mấy con bọ chét rồi!
45
00:02:19,200 --> 00:02:22,819
Chuột không gây bệnh dịch hạch!
Bọ chét mới là kẻ gây bệnh dịch hạch!
46
00:02:22,820 --> 00:02:24,469
REMY: Bọ chét mới là điểm cốt yếu!
47
00:02:24,470 --> 00:02:25,500
ĐẠO DIỄN: Đưa cho anh ta một con bọ chét đi.
48
00:02:26,500 --> 00:02:28,730
- Tôi là trợ...
REMY: - Không, không phải gã đó.
49
00:02:29,260 --> 00:02:31,458
REMY: Đây rồi.
EMILE: Ồ, đó...
50
00:02:31,459 --> 00:02:34,999
REMY: X enopsylla cheopis,
bọ chét sống kí sinh trên chuột.
51
00:02:35,000 --> 00:02:41,239
Thấy không, gã này truyền bệnh dịch hạch
cho gã này, một con chuột,
52
00:02:41,240 --> 00:02:42,854
và giết chết con chuột.
53
00:02:42,855 --> 00:02:45,268
Nhưng bọ chét lại không thích
một con chuột chết cứng,
54
00:02:45,269 --> 00:02:47,499
nó thích một con chuột
còn sống hơn.
55
00:02:47,500 --> 00:02:51,000
Nhưng bọ chét cũng thích
cơ thể người nữa.
56
00:02:56,500 --> 00:02:59,999
Từ năm 1347 đến 1352,
57
00:03:00,000 --> 00:03:02,079
bệnh dịch hạch,
hay còn gọi là "Tử thần đen",
58
00:03:02,080 --> 00:03:05,529
đã giết một phần ba dân số
của châu Âu vào thế kỉ 14.
59
00:03:05,530 --> 00:03:10,179
Và một số lượng tương tự,
hoặc còn nhiều hơn thế nữa của loài chuột.
60
00:03:10,180 --> 00:03:11,942
EMILE: Vậy thì cái gì
đã ngăn chặn được đại dịch đó?
61
00:03:11,943 --> 00:03:13,599
REMY: Có trời biết.
62
00:03:13,600 --> 00:03:18,719
Có thể là xà phòng, các cống rãnh bị chặn,
sự thay đổi về nhiệt độ.
63
00:03:18,720 --> 00:03:20,440
Và một số người tin rằng...
64
00:03:20,441 --> 00:03:23,499
đó là nhờ anh chàng này,
rattus norvegicus.
65
00:03:23,500 --> 00:03:27,400
Một chú chuột nâu,
hay còn gọi là chuột Na Uy.
66
00:03:28,352 --> 00:03:30,500
EMILE: Chúng ta đấy, đúng không?
REMY: Ờ.
67
00:03:31,520 --> 00:03:33,699
Chuột Na Uy
đến từ Trung Quốc,
68
00:03:33,700 --> 00:03:37,269
và theo thuyền thuyết kể lại, đã tặng
cho con người một món quà, đó chính là gạo.
69
00:03:37,270 --> 00:03:40,409
EMILE: Khoan, khoan, sao chuột Na Uy
lại đến từ Trung Quốc?
70
00:03:40,410 --> 00:03:43,330
Đúng vậy. Thậm chí chuột
còn giữ một vị trí linh thiêng,
71
00:03:43,340 --> 00:03:44,999
đứng đầu trong 12 con giáp
của Trung Quốc.
72
00:03:45,000 --> 00:03:49,849
tượng trưng cho sự may mắn,
giàu sang, thông minh, hấp dẫn, uy tín,
73
00:03:49,850 --> 00:03:53,699
hoài bão, khát vọng, khả năng thích ứng,
sự linh hoạt... Cần thêm nữa không?
74
00:03:53,700 --> 00:03:57,199
EMILE: Nhưng em chưa nói tại sao tụi mình
đến từ Trung Quốc, mà lại gọi là chuột Na Uy?
75
00:03:57,200 --> 00:03:58,489
REMY: Thì em sắp nói đây.
76
00:03:58,590 --> 00:04:02,519
Một nhà tự nhiên học người Anh, John Berkenhour,
đã đặt tên cho tụi mình là chuột Na Uy,
77
00:04:02,520 --> 00:04:05,999
vì nghĩ rằng tụi mình đến Anh
trên tàu của người Na Uy.
78
00:04:06,000 --> 00:04:10,129
Điều ngớ ngẩn là loài chuột nâu
lại không sống ở Na Uy vào thời điểm đó.
79
00:04:10,130 --> 00:04:12,619
Có vẻ tụi mình đến từ
Đan Mạch thì đúng hơn,
80
00:04:12,620 --> 00:04:14,293
nhưng cái tên
thì quan trọng gì.
81
00:04:14,294 --> 00:04:16,133
EMILE: Khoan, giờ tụi mình lại đến
từ Đan Mạch sao?
82
00:04:16,134 --> 00:04:17,756
REMY: Xem này.
83
00:04:18,710 --> 00:04:21,609
Bị đá khỏi châu Âu
bởi những người anh em cơ bắp,
84
00:04:21,610 --> 00:04:27,529
những chú chuột đen đã đi cùng
những nhà thám hiểm đến những vùng đất mới,
85
00:04:27,530 --> 00:04:30,020
xuyên khắp các lục địa.
86
00:04:32,500 --> 00:04:37,259
Đến tận năm 1775, loài chuột Na Uy mới
đặt bước chân đầu tiên lên đất nước Mỹ,
87
00:04:37,260 --> 00:04:40,773
đẩy lùi loài chuột đen.
88
00:04:48,000 --> 00:04:49,923
Loài chuột nâu lực lưỡng
89
00:04:49,924 --> 00:04:51,500
đã đuổi người anh em gầy nhẳng,
loài chuột đen, qua nước Mỹ...
90
00:04:53,300 --> 00:04:54,000
"Ui da!"
91
00:04:55,400 --> 00:04:56,100
"Ui da!"
92
00:04:57,300 --> 00:04:58,000
"Ui da!"
93
00:04:59,000 --> 00:05:00,299
...buộc những anh chàng
đáng thương
94
00:05:00,300 --> 00:05:02,499
phải sống trên những miền
duyên hải trù phú, ấm áp
95
00:05:02,500 --> 00:05:04,000
như San Diego
và Hawaii.
96
00:05:04,500 --> 00:05:08,099
Dễ thích nghi như loài người,
chuột Na Uy sống ở khắp nơi trên thế giới,
97
00:05:08,100 --> 00:05:10,165
chỉ trừ Bắc Cực
và Nam Cực.
98
00:05:10,166 --> 00:05:11,356
EMILE: Còn chỗ đó thì sao?
99
00:05:11,357 --> 00:05:13,141
REMY: Đó là vùng Alberta
của Canada.
100
00:05:13,142 --> 00:05:17,199
Năm 1950, chuột đã xâm lấn đến
biên giới phía nam của Alberta,
101
00:05:17,200 --> 00:05:21,300
nhưng đã bị đẩy lùi bởi một chương trình
kiểm soát chuột tốn kém của chính phủ.
102
00:05:40,010 --> 00:05:41,999
Xã hội của chúng ta
gắn kết với nhau,
103
00:05:42,000 --> 00:05:44,534
một kiểu liên hệ
cho và nhận.
104
00:05:44,535 --> 00:05:47,999
REMY: - Con người cho chúng tôi rác thải, và chúng tôi...
EMILE: - Ăn hết!
105
00:05:48,000 --> 00:05:50,999
- Chính em cũng không hiểu nổi nữa.
- Anh có thể hát một bài không?
106
00:05:51,000 --> 00:05:55,389
- Không, không, không, không, không, dừng lại đi.
- Chúng tôi sẽ theo bạn tới sao Hỏa-ỏa-a-a...
107
00:05:55,390 --> 00:05:57,439
Nào, bây giờ là vấn đề
"Vì sao chuột lại đặc biệt?"
108
00:05:57,440 --> 00:05:59,999
- Hàng ngày, chuột ăn mười...
- Này, khoan đã!
109
00:06:00,000 --> 00:06:02,000
Em nói là anh sẽ lo
phần này mà?
110
00:06:02,980 --> 00:06:04,899
Đó là điều tôi muốn
bàn tới đây...
111
00:06:04,900 --> 00:06:07,349
"Có điều gì đặc biệt ở chuột?"
112
00:06:07,350 --> 00:06:10,999
Hàng ngày, chuột ăn một lượng thức ăn
nặng tới 10% trọng lượng cơ thể!
113
00:06:11,000 --> 00:06:12,499
Bạn sẽ thích
chuyện đó đấy!
114
00:06:12,500 --> 00:06:17,149
Thức ăn ưa thích của chúng tôi là
trứng, mì ống, pho mát, và bánh mì trắng.
115
00:06:17,150 --> 00:06:18,499
Tôi thấy đói rồi đây!
116
00:06:18,500 --> 00:06:25,219
Răng của chúng tôi có thể
cắt được cả gỗ đặc, ống chì...
117
00:06:25,220 --> 00:06:28,299
gạch xỉ...
118
00:06:28,300 --> 00:06:31,999
thậm chí cả thép,
119
00:06:32,000 --> 00:06:38,000
với một lực cắn 24.000 pound* trên một inch vuông.
[ * : đơn vị đo khối lượng của Mỹ, tương đương 0, 454 kg ]
120
00:06:38,400 --> 00:06:41,449
Một chú chuột có thể
bơi ba ngày liền.
121
00:06:41,450 --> 00:06:45,100
Và chúng tôi có thể vào nhà các bạn
thông qua đường toa-lét.
122
00:06:47,500 --> 00:06:53,000
Rất khéo léo, chúng tôi có thể bò qua
bất cứ một lỗ nào đầu mình chui vừa.
123
00:06:53,200 --> 00:06:58,379
Một cặp vợ chồng chuột có thể
có tới 15.000 con cháu trong một năm.
124
00:06:58,380 --> 00:07:01,199
Điều đó có thể không tốt với quý vị
nhưng lại rất tốt với chúng tôi,
125
00:07:01,200 --> 00:07:03,000
khi mà cả thế giới này
săn lùng chúng tôi.
126
00:07:09,000 --> 00:07:13,999
Ở Eniwetok Atoll, bom khinh khí
đã được thử nghiệm trong nhiều năm,
127
00:07:14,000 --> 00:07:15,847
nhưng loài chuột chúng tôi
vẫn sống sót,
128
00:07:15,848 --> 00:07:19,500
và không bị bất cứ
chứng bệnh nào.
129
00:07:21,800 --> 00:07:25,689
Vài người còn nuôi chuột
làm thú cưng, gọi là chuột Fancy.
130
00:07:25,690 --> 00:07:27,299
Sao họ lại gọi như vậy?
131
00:07:27,300 --> 00:07:28,299
ĐẠO DIỄN:
- Tiếp tục đi!
132
00:07:28,300 --> 00:07:29,099
Ôkê, sếp!
133
00:07:29,100 --> 00:07:33,005
Jack Black, nhà bắt chuột Hoàng gia
của Nữ hoàng Victoria,
134
00:07:33,006 --> 00:07:35,729
thích giữ lại một vài chú chuột
ông bắt được để làm thú nuôi.
135
00:07:35,730 --> 00:07:38,575
Dân tình thấy hay nên bắt chước,
cái tên Fancy có nguồn gốc như vậy.
136
00:07:38,576 --> 00:07:40,899
À phải rồi,
giờ mới nhớ ra.
137
00:07:40,900 --> 00:07:43,999
Rất rất nhiều chú chuột
đã hiến cả mạng sống của mình
138
00:07:44,000 --> 00:07:47,619
để tìm ra những loại thuốc
chữa bệnh cho con người.
139
00:07:47,620 --> 00:07:49,199
Sao lại thế được?!
140
00:07:49,200 --> 00:07:52,079
À, vì chúng ta có
cơ chế sinh học giống nhau.
141
00:07:52,080 --> 00:07:53,799
Quá trình lão hóa của chúng ta
tương đồng nhau.
142
00:07:53,800 --> 00:07:57,599
Thuốc có thể được thí nghiệm trên cơ thể chuột
trong vòng một đến hai năm,
143
00:07:57,600 --> 00:08:01,000
điều mà phải tốn tới
70 năm ở người.
144
00:08:02,800 --> 00:08:05,499
Chuột thậm chí
còn bay ra ngoài vũ trụ,
145
00:08:05,500 --> 00:08:09,300
giúp cho con người tìm hiểu được cơ thể sẽ
thích ứng ra sao trong môi trường không trọng lực.
146
00:08:09,610 --> 00:08:11,199
Như bạn thấy đó,
147
00:08:11,200 --> 00:08:13,199
hai loài đã chung sống
từ thuở sơ khai
148
00:08:13,200 --> 00:08:17,400
và sẽ còn tiến xa hơn
trong tương lai.
149
00:08:17,500 --> 00:08:23,139
Khóa Son trưởng,
bắt đầu đi nào.
150
00:08:23,140 --> 00:08:25,629
♪ Chúng tôi theo các bạn
tới tận sao Hỏa,
151
00:08:25,630 --> 00:08:27,999
♪ hay bất cứ nơi nào
loài người đặt chân đến!
152
00:08:28,000 --> 00:08:31,500
♪ Loài chuột chúng tôi
luôn ở ngay dưới các bạn!
153
00:08:33,240 --> 00:08:34,999
♪ Chúng tôi du lịch đó đây xa gần,
154
00:08:35,000 --> 00:08:37,259
♪ cùng những thầy tu, kĩ nữ,
cả bọn sát nhân và Nga hoàng,
155
00:08:37,260 --> 00:08:39,169
♪ Trên máy bay, trên thuyền,
và cả tàu ngầm.
156
00:08:39,170 --> 00:08:41,299
♪ Chúng tôi đi từ Liverpool
tới gặp Nữ hoàng,
157
00:08:41,300 --> 00:08:43,649
♪ Tới cả Qatar,
158
00:08:43,650 --> 00:08:46,299
♪ Bất cứ nơi nào
các bạn tới!
159
00:08:46,300 --> 00:08:49,000
♪ Tất cả chúng tôi đều yêu quý
ngài Francois Truffaut!
160
00:08:52,000 --> 00:08:56,199
♪ Hãy bỏ chứng sợ chuột nhắt
và ôm lấy thế giới tươi đẹp!
161
00:08:56,200 --> 00:09:01,200
♪ Bươm bướm cùng cún con,
buổi tối mùa hè, tiếng ếch à uôm!
162
00:09:02,000 --> 00:09:04,799
♪ Hãy cùng tưởng tượng đến
một thế giới, nơi mà phụ nữ, chuột,
163
00:09:04,800 --> 00:09:07,999
♪ đàn ông và trẻ em
chung sống trong hòa bình và thân ái,
164
00:09:08,000 --> 00:09:09,999
♪ và còn nắm tay nhau nữa.
165
00:09:10,000 --> 00:09:13,279
♪ Chúng ta cùng nhảy múa
qua những con phố, cất cao tiếng hát,
166
00:09:13,280 --> 00:09:15,079
♪ Ô la la la!
Hãy tham gia cùng chúng tôi,
167
00:09:15,080 --> 00:09:17,999
♪ xây dựng nên xứ sở thần tiên
của người và chuột!
168
00:09:18,000 --> 00:09:21,799
♪ Chúng tôi sẽ giúp bạn buộc dây giày
khi bạn không thể cúi xuống được,
169
00:09:21,800 --> 00:09:26,299
♪ Và biết đâu bạn sẽ bỏ
cái bẫy chuột sau cửa chạn đi!
170
00:09:26,300 --> 00:09:28,599
♪ Chúng ta sẽ nói "Xin chào!",
và "Gia đình bạn vẫn khỏe chứ?",
171
00:09:28,600 --> 00:09:30,799
♪ khi gặp nhau trên phố,
172
00:09:30,800 --> 00:09:35,000
♪ và như thế, chúng ta
sẽ chẳng còn là người xa lạ nữa!
173
00:09:36,500 --> 00:09:38,909
♪ Chúng ta hãy cùng tới sao Hỏa,
174
00:09:38,910 --> 00:09:40,799
♪ cùng những câu chuyện
hòa quyện vào nhau,
175
00:09:40,800 --> 00:09:42,999
♪ Mặc dù đã có lúc các bạn
tìm cách giết chúng tôi,
176
00:09:43,000 --> 00:09:44,899
♪ nhưng giờ thì
đâu còn ai bận tâm nữa.
177
00:09:44,900 --> 00:09:47,199
♪ Chúng ta sẽ du hành
qua các vì sao
178
00:09:47,200 --> 00:09:49,899
♪ Mặc cho mọi việc
có ra sao!
179
00:09:49,900 --> 00:10:00,686
♪ Chúng ta đều ghét loài bọ tệ hại đó!
♪ Loài bọ tệ hại đó!
180
00:10:00,687 --> 00:10:02,119
Nào, các bạn nghĩ sao?
181
00:10:02,120 --> 00:10:03,999
Liệu chúng ta có thể
chung sống hòa bình, và...
182
00:10:04,000 --> 00:10:06,049
NGƯỜI DẪN TRUYỆN:
Khán giả không nhất thiết phải là fan
183
00:10:06,050 --> 00:10:06,999
của xưởng phim hoạt hình Pixar
hay hãng phim Walt Disney.
184
00:10:07,000 --> 00:10:10,499
REMY: Ồ, không, ồ,
đâu đã hết đâu.
185
00:10:10,500 --> 00:10:11,499
Ồ, không, không.
186
00:10:11,500 --> 00:10:13,319
Emile, không biết
bao nhiêu lần rồi nhỉ,
187
00:10:13,320 --> 00:10:15,199
cứ đến lúc kết thúc là
thể nào họ cũng 'bộp' một cái gì đó,
188
00:10:15,200 --> 00:10:18,119
và giờ thì họ đang làm cái trò đó.
Anh thấy đấy!
189
00:10:18,200 --> 00:10:20,319
Cứ như đi guốc
trong bụng mình vậy!
190
00:10:24,200 --> 00:10:25,193
Tôi, tôi...
191
00:10:25,194 --> 00:10:29,700
Tôi ngạc nhiên đấy, quá ngạc nhiên.
Mọi người! Đó là nét điển hình mà!
192
00:10:31,900 --> 00:10:34,999
Bạn biết không? Tiếng nói
của chúng tôi sẽ không bị phủ nhận!
193
00:10:35,000 --> 00:10:36,019
Em nói đủ rồi đấy!
194
00:10:36,020 --> 00:10:38,999
Giờ tụi mình kiếm chút gì
bỏ bụng được rồi chứ?!