1
00:00:11,520 --> 00:00:15,480
"SEMUA PERKARA TERHUBUNG
DENGAN PERKARA LAIN."

2
00:00:15,480 --> 00:00:18,320
DIPETIK DARIPADA LEONARDO DA VINCI

3
00:00:30,360 --> 00:00:31,840
<i>Waktu sibuk.</i>

4
00:00:34,800 --> 00:00:36,360
<i>Semua berulang.</i>

5
00:00:37,840 --> 00:00:41,880
<i>Anda perlu sampai
di destinasi anda secepat mungkin.</i>

6
00:00:45,320 --> 00:00:47,040
<i>Dalam kesibukan dunia,</i>

7
00:00:48,560 --> 00:00:51,920
<i>kita terlupa akan alam semula jadi.</i>

8
00:00:54,480 --> 00:01:00,280
<i>Namun, di Nepal,
jalan belakang tidak boleh bawa anda jauh.</i>

9
00:01:02,760 --> 00:01:05,800
<i>Apabila anda terpaksa lalu jalan utama,</i>

10
00:01:06,320 --> 00:01:08,720
<i>anda mungkin akan bersesak,</i>

11
00:01:10,160 --> 00:01:12,120
<i>atau buat jalan sendiri.</i>

12
00:01:20,760 --> 00:01:26,120
<i>Pengguna yang ingkar ini buat sesuatu
yang golongannya selalu buat...</i>

13
00:01:30,840 --> 00:01:35,720
<i>iaitu berhijrah pada setiap malam
untuk mencari makanan.</i>

14
00:01:39,440 --> 00:01:43,360
<i>Jika hari ini
savana menjadi pinggir bandar,</i>

15
00:01:44,720 --> 00:01:47,120
<i>ia tetap meneruskan perjalanan.</i>

16
00:02:01,040 --> 00:02:06,680
<i>Berdepan dengan dunia gila kita,
alam semula jadi cari cara untuk hidup.</i>

17
00:02:10,680 --> 00:02:15,360
<i>Dengan berbuat begitu,
setiap badak yang penuh azam ini,</i>

18
00:02:15,360 --> 00:02:20,960
<i>mencipta haluan sendiri
dalam jaringan hidup yang luas.</i>

19
00:02:23,600 --> 00:02:28,000
<i>Rangkaian hidup
yang menjangkau seluruh dunia kita.</i>

20
00:02:29,520 --> 00:02:32,040
<i>Ia menghubungkan setiap makhluk.</i>

21
00:02:34,400 --> 00:02:40,440
<i>Sekarang, buat kali pertama,
kami akan mendedahkan prosesnya.</i>

22
00:02:42,160 --> 00:02:44,200
<i>Dari hutan paling tebal...</i>

23
00:02:47,160 --> 00:02:49,240
<i>ke lautan paling dalam.</i>

24
00:02:52,560 --> 00:02:54,680
<i>Langit paling ganas...</i>

25
00:02:57,000 --> 00:02:58,800
<i>ke gurun paling panas.</i>

26
00:03:02,480 --> 00:03:06,480
<i>Rangkaian tersorok ini
menghubungkan keajaiban dunia</i>

27
00:03:08,040 --> 00:03:11,160
<i>dengan kuasa besar planet kita</i>

28
00:03:13,080 --> 00:03:16,640
<i>memastikan seluruh dunia terus hidup.</i>

29
00:03:22,440 --> 00:03:25,840
<i>Walaupun kita ganggu hubungan penting ini...</i>

30
00:03:29,720 --> 00:03:31,760
<i>alam terus berjuang.</i>

31
00:03:36,480 --> 00:03:42,760
<i>Inilah rahsia paling menakjubkan
tentang kuasa paling berkuasa di Bumi.</i>

32
00:03:48,120 --> 00:03:50,280
<i>Kehidupan itu sendiri.</i>

33
00:03:55,080 --> 00:03:57,040
<i>Buka rahsianya,</i>

34
00:03:58,000 --> 00:04:02,480
<i>maka kita akan sedar
kemungkinan masa depan yang cerah...</i>

35
00:04:04,920 --> 00:04:08,400
<i>dalam dunia yang tersaling hubung ini.</i>

36
00:04:13,000 --> 00:04:16,320
RANGKAIAN HEBAT ALAM SEMULA JADI

37
00:04:19,640 --> 00:04:22,640
<i>Permulaan rangkaian alam bermula</i>

38
00:04:23,240 --> 00:04:25,040
<i>di merata tempat,</i>

39
00:04:26,440 --> 00:04:29,280
{\an8}<i>termasuk di belantara beku di utara.</i>

40
00:04:29,280 --> 00:04:31,360
{\an8}PENCERITAAN CATE BLANCHETT

41
00:04:38,120 --> 00:04:39,600
<i>Ia mungkin bingung,</i>

42
00:04:41,480 --> 00:04:45,280
<i>tapi anak rusa kutub ini
memiliki peranan penting.</i>

43
00:04:51,440 --> 00:04:55,480
<i>Ia perlu hidup cukup lama
untuk memainkan peranannya.</i>

44
00:05:00,320 --> 00:05:04,000
<i>Ikatan yang kukuh
dengan ibunya akan membantu.</i>

45
00:05:05,400 --> 00:05:10,440
<i>Namun, ia perlu menguasai
alat mandiri paling penting baginya.</i>

46
00:05:15,120 --> 00:05:15,960
<i>Kakinya.</i>

47
00:05:36,520 --> 00:05:38,920
<i>Ia ahli sukan semula jadi.</i>

48
00:05:39,440 --> 00:05:43,200
<i>Kelajuan, ketahanan.
Ia memiliki segalanya...</i>

49
00:05:49,280 --> 00:05:52,200
<i>apabila ia mampu berdiri sendiri.</i>

50
00:06:04,800 --> 00:06:09,720
<i>Sehingga itu, tempat paling selamat
bagi pemecut dalam latihan</i>

51
00:06:09,720 --> 00:06:12,280
<i>adalah di bawah kaki ibunya.</i>

52
00:06:19,480 --> 00:06:21,880
<i>Mata helang yang memerhati,</i>

53
00:06:24,240 --> 00:06:27,000
<i>menunggunya untuk terleka.</i>

54
00:06:51,000 --> 00:06:52,960
<i>Si ibu bantunya kali ini.</i>

55
00:06:53,920 --> 00:06:58,920
<i>Lebih cepat berjalan sendiri,
lebih besar peluang untuk selamat.</i>

56
00:07:05,680 --> 00:07:08,480
<i>Anak rusa selamat dalam kawanan.</i>

57
00:07:17,080 --> 00:07:20,920
<i>Kelompok haiwan ini memberi impak</i>

58
00:07:20,920 --> 00:07:23,800
<i>yang bukan sekadar di Artik...</i>

59
00:07:27,000 --> 00:07:29,560
<i>hanya jika ia terus berjaga-jaga.</i>

60
00:07:39,720 --> 00:07:40,560
<i>Serigala.</i>

61
00:07:54,400 --> 00:07:55,680
<i>Jauh di daratan,</i>

62
00:07:57,560 --> 00:08:04,200
<i>kawanan ini nampak bahaya yang menghampiri
dan terus bertindak balas.</i>

63
00:08:16,360 --> 00:08:19,600
<i>Ia boleh lari laju di tempat terbuka.</i>

64
00:08:30,840 --> 00:08:34,960
<i>Namun, di celahan pokok,
salji memperlahankan pecutan.</i>

65
00:08:42,160 --> 00:08:46,720
<i>Ia bernasib baik.
Ia lebih sukar bagi haiwan berkaki pendek.</i>

66
00:08:52,960 --> 00:08:56,000
<i>Larian lebih laju di kawasan terbuka.</i>

67
00:08:57,680 --> 00:09:02,800
<i>Kawanan lincah ini sekali lagi
boleh memerhati pemburunya.</i>

68
00:09:12,640 --> 00:09:18,400
<i>Artik tempat yang sukar untuk hidup
walaupun untuk pelari berkelas dunia.</i>

69
00:09:22,400 --> 00:09:26,880
<i>Namun, pemburuan
yang tidak berkesudahan ini</i>

70
00:09:27,400 --> 00:09:30,320
<i>akhirnya menghubungkan kita semua.</i>

71
00:09:34,120 --> 00:09:37,840
<i>Apabila kawanan ini
meragut rumput dan semak,</i>

72
00:09:40,040 --> 00:09:41,280
<i>rumput makin pendek,</i>

73
00:09:42,480 --> 00:09:45,800
<i>membolehkan salji mendap tanpa putus.</i>

74
00:09:48,440 --> 00:09:51,640
<i>Pemangsa pula buat kawanan ini bergerak,</i>

75
00:09:52,400 --> 00:09:56,000
<i>semakin luas kawasan rumput yang diragut.</i>

76
00:10:02,480 --> 00:10:07,720
<i>Proses ini membantu mencipta
timbunan salji tanpa putus,</i>

77
00:10:08,400 --> 00:10:13,520
<i>mengubah dataran putih ini
menjadi cermin kosmos yang luas...</i>

78
00:10:16,360 --> 00:10:22,880
<i>yang boleh memancarkan semula
sehingga 85% haba Matahari ke angkasa.</i>

79
00:10:31,120 --> 00:10:37,120
<i>Kita perlu Artik kekal beku
untuk membantu kestabilan iklim,</i>

80
00:10:38,000 --> 00:10:43,200
<i>menjadikan seluruh planet
lebih sesuai didiami oleh kita semua.</i>

81
00:10:48,920 --> 00:10:52,800
<i>Sistem penyejukan yang menakjubkan ini</i>

82
00:10:52,800 --> 00:10:56,080
<i>mencetuskan rangkaian peristiwa fizikal...</i>

83
00:10:59,280 --> 00:11:03,400
<i>yang menjunam ke kedalaman lautan kita.</i>

84
00:11:05,880 --> 00:11:11,280
<i>Kerana tidak jauh dari pantai,
lautan membeku.</i>

85
00:11:15,520 --> 00:11:18,240
<i>Hablur ais naik ke permukaan,</i>

86
00:11:20,400 --> 00:11:24,800
<i>memaksa air laut yang lebih tumpat
menjunam ke dasar laut...</i>

87
00:11:30,200 --> 00:11:33,800
<i>dan air permukaan lebih panas untuk masuk.</i>

88
00:11:36,080 --> 00:11:40,160
<i>Ia permulaan
kepada sistem peredaran yang besar.</i>

89
00:11:41,760 --> 00:11:47,640
<i>Pam yang menggerakkan arus laut
dalam perjalanan pergi balik seribu tahun</i>

90
00:11:48,320 --> 00:11:51,200
<i>menghubungkan setiap lautan di Bumi.</i>

91
00:11:55,320 --> 00:11:56,840
<i>Jika ada arus,</i>

92
00:11:59,040 --> 00:12:00,080
<i>ada hidupan.</i>

93
00:12:06,960 --> 00:12:11,080
<i>Terutamanya di terumbu karang tropika.</i>

94
00:12:16,400 --> 00:12:21,000
<i>Satu perempat spesies marin tinggal
di terumbu karang macam ini.</i>

95
00:12:22,720 --> 00:12:27,520
<i>Satu bilion manusia
bergantung padanya untuk makanan,</i>

96
00:12:27,520 --> 00:12:30,480
<i>mata pencarian dan perlindungan.</i>

97
00:12:33,240 --> 00:12:36,200
<i>Di dalam arus di sekitar terumbu,</i>

98
00:12:37,680 --> 00:12:39,680
<i>peraturan tetap sama...</i>

99
00:12:41,960 --> 00:12:45,080
<i>kepada pemangsa dan mangsa.</i>

100
00:12:47,560 --> 00:12:51,360
<i>Kekal di hadapan dalam pertandingan</i>

101
00:12:52,720 --> 00:12:54,400
<i>sebaik mungkin.</i>

102
00:12:57,920 --> 00:13:03,040
<i>Telur sotong katak disorok
di dalam batu oleh ibunya.</i>

103
00:13:07,920 --> 00:13:11,720
<i>Masalahnya, cahaya akan menembusinya.</i>

104
00:13:14,880 --> 00:13:20,160
<i>Jadi embrio kecil ini
tidak boleh bergerak untuk elak...</i>

105
00:13:21,800 --> 00:13:24,600
<i>Tentu ada satu yang bergerak.</i>

106
00:13:28,120 --> 00:13:32,360
<i>Ia lebih kecil daripada kacang,
anak muda yang rakus ini</i>

107
00:13:32,360 --> 00:13:35,720
<i>terpesona dengan terumbu di sekeliling.</i>

108
00:13:42,080 --> 00:13:43,960
<i>Hanya setahun ia hidup,</i>

109
00:13:44,760 --> 00:13:48,880
<i>jadi ia bertekad
untuk belajar sebanyak mungkin,</i>

110
00:13:50,400 --> 00:13:52,160
<i>secepat mungkin.</i>

111
00:13:54,720 --> 00:13:58,240
<i>Namun, semangatnya menarik perhatian.</i>

112
00:14:02,520 --> 00:14:07,280
<i>Udang mentadak yang lapar
dengan mata paling tajam di terumbu.</i>

113
00:14:09,000 --> 00:14:13,280
<i>Ia suka telurnya lembut di tengah.</i>

114
00:14:18,400 --> 00:14:21,800
<i>Namun, junior dah selangkah di hadapan.</i>

115
00:14:24,320 --> 00:14:25,600
<i>Sekarang nampak.</i>

116
00:14:27,600 --> 00:14:29,200
<i>Sekarang hilang.</i>

117
00:14:40,760 --> 00:14:44,160
<i>Namun bukan semua terpedaya
dengan helah itu.</i>

118
00:14:47,080 --> 00:14:52,160
<i>Jerung epaulette boleh kesan
arus elektrik daripada makanannya.</i>

119
00:14:54,560 --> 00:15:00,000
<i>Denyutan jantung bayi ini
sekuat penggera kereta.</i>

120
00:15:05,680 --> 00:15:09,920
<i>Pada saat akhir, ia seakan-akan tahu...</i>

121
00:15:12,440 --> 00:15:13,960
<i>untuk matikan suis.</i>

122
00:15:15,880 --> 00:15:21,240
<i>Menahan nafas
dan memperlahankan tiga jantung</i>

123
00:15:21,240 --> 00:15:23,280
<i>untuk hilang sekali lagi.</i>

124
00:15:32,240 --> 00:15:34,560
<i>Pelajar bersemangat ini</i>

125
00:15:36,440 --> 00:15:39,880
<i>perlu bimbingan untuk menangkap makanan.</i>

126
00:15:51,120 --> 00:15:54,280
<i>Cukup untuk buat bakal pemburu meletup.</i>

127
00:16:05,320 --> 00:16:10,160
<i>Tamat sekolah telur
merupakan permulaan terbaik dalam hidup.</i>

128
00:16:14,320 --> 00:16:15,680
<i>Ia akan tangkap</i>

129
00:16:15,680 --> 00:16:18,720
<i>semua makanan yang dibawa arus.</i>

130
00:16:22,360 --> 00:16:26,000
<i>Makhluk kecil berenang dalam lautan</i>

131
00:16:26,800 --> 00:16:29,440
<i>dari satu terumbu ke terumbu lain.</i>

132
00:16:32,400 --> 00:16:35,920
<i>Menyebarkan kehidupan dan harapan baharu</i>

133
00:16:35,920 --> 00:16:40,080
<i>demi masa depan keajaiban bawah laut ini.</i>

134
00:16:48,160 --> 00:16:52,560
<i>Daripada anak rusa
yang mencipta degupan jantung lautan</i>

135
00:16:54,120 --> 00:16:56,000
<i>melalui terumbu tropika,</i>

136
00:16:57,280 --> 00:17:01,880
<i>rangkaian arus laut
menghubungkan dua kutub</i>

137
00:17:01,880 --> 00:17:05,960
<i>yang berterusan sampai ke Antartika.</i>

138
00:17:07,760 --> 00:17:11,320
<i>Suhu beku memberi tenaga
kepada nadi lautan,</i>

139
00:17:13,400 --> 00:17:16,400
<i>mengepam air laut ke utara sekali lagi.</i>

140
00:17:20,280 --> 00:17:25,120
<i>Kawasan arus paling kuat
menghidupkan semula hidupan...</i>

141
00:17:28,600 --> 00:17:31,800
<i>di tempat yang langsung tidak terjangka.</i>

142
00:17:37,280 --> 00:17:40,720
<i>Ketika musim kering
di Gurun Kalahari Afrika,</i>

143
00:17:41,480 --> 00:17:45,000
<i>semuanya bergelut berdepan kepanasan.</i>

144
00:17:48,720 --> 00:17:50,280
<i>Walaupun di sini,</i>

145
00:17:52,040 --> 00:17:58,280
<i>rangkaian alam memiliki cara untuk
menyediakan sumber yang perlu untuk hidup.</i>

146
00:18:03,280 --> 00:18:06,200
<i>Kerana beratus batu jauh,</i>

147
00:18:06,200 --> 00:18:11,000
<i>arus Atlantik yang beku
bertemu udara gurun yang panas.</i>

148
00:18:15,040 --> 00:18:17,720
<i>Kabus tebal bertiup ke pedalaman.</i>

149
00:18:20,880 --> 00:18:24,320
<i>Awan guruh berkepul-kepul di tanah tinggi,</i>

150
00:18:25,880 --> 00:18:29,200
<i>menghasilkan alkimia alam semula jadi.</i>

151
00:18:33,560 --> 00:18:37,080
<i>Setiap panahan kilat sangat kuat.</i>

152
00:18:41,360 --> 00:18:43,800
<i>Ia memisahkan molekul di udara...</i>

153
00:18:45,800 --> 00:18:47,880
<i>menghasilkan nitrat,</i>

154
00:18:48,960 --> 00:18:54,600
<i>baja cecair yang penting
untuk tumbesaran setiap pokok di Bumi.</i>

155
00:18:57,240 --> 00:19:01,120
<i>Nutrien ini turun dan mengalir ke selatan...</i>

156
00:19:06,160 --> 00:19:09,440
<i>merentasi beratus batu Afrika Selatan...</i>

157
00:19:12,280 --> 00:19:16,040
<i>sehingga memenuhi Delta Okavango...</i>

158
00:19:18,560 --> 00:19:24,720
<i>mengubah Kalahari yang kering
menjadi wahah alam semula jadi terbaik...</i>

159
00:19:30,800 --> 00:19:36,680
<i>menghasilkan banyak pertumbuhan baharu
di gurun yang dulunya kering.</i>

160
00:19:47,560 --> 00:19:51,400
<i>Walaupun hubungan dengan lautan
menyediakan air...</i>

161
00:19:55,000 --> 00:20:00,840
<i>hidupan di sini masih perlu mencipta
persekitaran yang sesuai untuk didiami.</i>

162
00:20:06,640 --> 00:20:10,880
<i>Jurutera kelas berat
meredah tumbuh-tumbuhan...</i>

163
00:20:17,960 --> 00:20:20,800
<i>mencipta rangkaian saluran mengalir...</i>

164
00:20:23,080 --> 00:20:26,160
<i>yang menghubungkan kolam dan lubang air...</i>

165
00:20:28,640 --> 00:20:32,480
<i>membolehkan air untuk mengalir lebih jauh.</i>

166
00:20:37,920 --> 00:20:39,760
<i>Tiada yang terlepas.</i>

167
00:20:49,240 --> 00:20:52,760
<i>Bagi keluarga badak air
yang suka berendam...</i>

168
00:20:55,120 --> 00:20:56,680
<i>ini pesta kolam.</i>

169
00:21:01,680 --> 00:21:05,640
<i>Ia dapat tempat mandi terbaik
di kawasan itu.</i>

170
00:21:23,200 --> 00:21:25,920
<i>Namun si ayah tidak boleh leka.</i>

171
00:21:27,360 --> 00:21:32,160
<i>Melindungi kolam
serta tempat tinggal betina yang membiak</i>

172
00:21:32,160 --> 00:21:33,720
<i>bukan mudah.</i>

173
00:21:36,480 --> 00:21:41,480
<i>Kedua-duanya sasaran jantan muda
yang mahu memulakan keluarga.</i>

174
00:21:47,680 --> 00:21:48,840
<i>Bagi si ayah,</i>

175
00:21:49,520 --> 00:21:54,560
<i>penceroboh ini sangat tidak dialu-alukan.</i>

176
00:22:10,480 --> 00:22:12,560
<i>Ayah beri amaran berundur.</i>

177
00:22:17,680 --> 00:22:21,840
<i>Melawan pesaing seberat dua tan
tentu melelahkan.</i>

178
00:22:23,360 --> 00:22:26,320
<i>Ia mungkin membawa maut.</i>

179
00:22:31,360 --> 00:22:34,800
<i>Tapi jika jantan ini masuk ke dalam kolam,</i>

180
00:22:35,800 --> 00:22:38,080
<i>si ayah ada pilihan mudah.</i>

181
00:22:39,040 --> 00:22:40,280
<i>Hilang keluarga...</i>

182
00:22:42,520 --> 00:22:43,600
<i>atau bergaduh.</i>

183
00:23:12,120 --> 00:23:17,160
<i>Ayah mungkin perlu lawan banyak pencabar
sebelum musim berakhir.</i>

184
00:23:23,000 --> 00:23:27,920
<i>Namun, buat masa ini,
tiba masanya untuk meraikan kemenangan.</i>

185
00:23:32,640 --> 00:23:34,800
<i>Ya. Masih mengagumkan.</i>

186
00:23:39,600 --> 00:23:44,600
<i>Pesta dan pergaduhan ini
membantu memanjangkan musim pesta.</i>

187
00:23:47,160 --> 00:23:51,400
<i>Ia mengaduk air
dan menghalang kolam daripada bertakung.</i>

188
00:23:57,040 --> 00:24:00,120
<i>Walaupun banjir mula surut,</i>

189
00:24:02,120 --> 00:24:04,240
<i>jurutera landskap yakin</i>

190
00:24:04,240 --> 00:24:08,960
<i>yang air berperisa badak air
selamat untuk diminum.</i>

191
00:24:17,280 --> 00:24:19,080
<i>Selepas beberapa bulan,</i>

192
00:24:22,240 --> 00:24:24,680
<i>keindahan banjir hilang.</i>

193
00:24:31,920 --> 00:24:35,040
<i>Jentolak buat sisa makanan...</i>

194
00:24:39,120 --> 00:24:40,200
<i>jatuh ke bumi.</i>

195
00:24:45,400 --> 00:24:48,120
<i>Namun makan malam perobohan ini pun</i>

196
00:24:49,400 --> 00:24:51,720
<i>mencetuskan tindak balas berantai</i>

197
00:24:53,520 --> 00:24:56,800
<i>yang beri kesan jauh di seberang gurun...</i>

198
00:25:00,160 --> 00:25:05,000
<i>dengan membuka jalan
untuk satu fenomena alam semula jadi lain.</i>

199
00:25:08,040 --> 00:25:09,000
<i>Api.</i>

200
00:25:14,680 --> 00:25:19,760
<i>Kayu reput menyemarakkan api hutan
yang menghidupkan semula savana.</i>

201
00:25:26,720 --> 00:25:32,800
<i>Melalui api yang marak, bermulalah
haluan baharu dalam jaringan hidup...</i>

202
00:25:37,720 --> 00:25:41,040
<i>dengan pautan yang menghubungkan benua.</i>

203
00:25:48,320 --> 00:25:50,880
<i>Apabila semak dan tanah terbakar,</i>

204
00:25:51,400 --> 00:25:56,000
<i>nutrien mikroskopik keluar dari tanah.</i>

205
00:26:03,840 --> 00:26:05,800
<i>Ia bercampur dengan asap...</i>

206
00:26:08,680 --> 00:26:10,160
<i>untuk bertemu awan.</i>

207
00:26:14,040 --> 00:26:17,480
<i>Tinggi di atmosfera, gumpalan fosforus</i>

208
00:26:17,480 --> 00:26:21,400
<i>merentas arus angin dan sistem cuaca.</i>

209
00:26:24,320 --> 00:26:28,720
<i>Baja tersebar di serata Atlantik...</i>

210
00:26:30,800 --> 00:26:33,600
<i>ke langit Amerika Selatan...</i>

211
00:26:38,800 --> 00:26:41,400
<i>tempat untuk magik turun...</i>

212
00:26:43,560 --> 00:26:46,840
<i>di hutan hujan Amazon yang megah.</i>

213
00:26:52,400 --> 00:26:57,080
<i>Menariknya, separuh fosforus
yang sampai ke sini</i>

214
00:26:57,560 --> 00:27:00,040
<i>berasal daripada kebakaran di Afrika...</i>

215
00:27:02,080 --> 00:27:05,720
<i>menyediakan talian hayat antara benua</i>

216
00:27:05,720 --> 00:27:10,400
<i>untuk tiga juta spesies
yang mendiami kawasan ini.</i>

217
00:27:16,840 --> 00:27:21,080
<i>Dulu kita sangka
kepelbagaian hidupan di sini</i>

218
00:27:21,080 --> 00:27:24,560
<i>berkembang melalui tekanan persaingan.</i>

219
00:27:37,440 --> 00:27:42,600
<i>Namun terdapat kuasa
yang lebih halus dan berkuasa.</i>

220
00:27:46,880 --> 00:27:48,000
<i>Kolaborasi.</i>

221
00:27:52,120 --> 00:27:58,120
<i>Tumbuh pokok kacang Brazil
yang elegan dan paling tinggi.</i>

222
00:28:00,760 --> 00:28:04,600
<i>Ia membesar di sini selama lebih seabad.</i>

223
00:28:06,880 --> 00:28:13,480
<i>Dengan ketinggian hampir 46 meter,
pokok ini merupakan lambang kemegahan.</i>

224
00:28:20,720 --> 00:28:25,600
<i>Ia naik ke puncak
dengan menjadi rangkaian hutan utama.</i>

225
00:28:26,120 --> 00:28:30,440
<i>Ia yakin kenalannya
akan membekalkan segala keperluannya.</i>

226
00:28:34,400 --> 00:28:41,400
<i>Bunga kuning terang yang penuh nektar
menandakan kesediaannya untuk membiak.</i>

227
00:28:46,920 --> 00:28:48,760
<i>Namun ia agak memilih.</i>

228
00:28:50,600 --> 00:28:52,760
<i>Ia hanya mahu menerima VIP.</i>

229
00:28:54,560 --> 00:28:59,600
<i>Pendebunga penting
yang dah melawat pokok kacang Brazil lain.</i>

230
00:29:04,120 --> 00:29:07,800
<i>Bunganya memiliki hud pelindung.</i>

231
00:29:09,320 --> 00:29:14,200
<i>Hanya pendebunga yang terpilih
mampu membuka hud ini.</i>

232
00:29:19,000 --> 00:29:23,920
<i>Menakjubkan, pokok ini ada banyak pautan.</i>

233
00:29:23,920 --> 00:29:28,960
<i>Ia mampu meletakkan usaha
dalam mencari makhluk eksklusif</i>

234
00:29:30,280 --> 00:29:32,240
<i>kepada pembantu peribadi.</i>

235
00:29:35,400 --> 00:29:37,120
<i>Orkid berdekatan...</i>

236
00:29:39,200 --> 00:29:43,080
<i>yang ingin mengumpan pendebunga sendiri.</i>

237
00:29:44,880 --> 00:29:49,080
<i>Aroma mempesonakan yang memukau</i>

238
00:29:49,600 --> 00:29:52,080
<i>pencinta setia bau.</i>

239
00:29:56,600 --> 00:30:00,320
<i>Lebah orkid ini
pembuat minyak wangi yang mahir.</i>

240
00:30:02,720 --> 00:30:06,320
<i>Ia menghasilkan minyak wangi khas sendiri.</i>

241
00:30:07,960 --> 00:30:13,440
<i>Ia mahu menambah bau indah ini
ke dalam campuran minyak wanginya.</i>

242
00:30:14,760 --> 00:30:19,920
<i>Ia mengumpul minyak aromatik terbaik
menggunakan berusnya...</i>

243
00:30:24,560 --> 00:30:27,880
<i>dan mencampur semuanya di dalam kantung.</i>

244
00:30:31,200 --> 00:30:36,360
<i>Campuran yang sempurna ini
menjadikannya lebih menawan.</i>

245
00:30:37,320 --> 00:30:41,760
<i>Campuran itu perlu tepat.</i>

246
00:30:43,960 --> 00:30:46,120
<i>Mungkin tambah lagi.</i>

247
00:30:48,080 --> 00:30:53,240
<i>Namun bukan pembuat minyak wangi
yang membantu pokok kacang Brazil.</i>

248
00:30:56,200 --> 00:30:58,280
<i>Tapi hidupan yang ia umpan.</i>

249
00:31:03,320 --> 00:31:07,560
<i>Udara hutan penuh dengan bau memukau,</i>

250
00:31:08,600 --> 00:31:13,160
<i>lebah betina yang lebih besar
dan kuat mula berkeliaran.</i>

251
00:31:16,840 --> 00:31:21,040
<i>Inilah yang pokok kacang Brazil tunggu</i>

252
00:31:21,040 --> 00:31:23,120
<i>untuk berseronok bersama.</i>

253
00:31:34,080 --> 00:31:37,440
<i>Lebah betina ada kuasa untuk membuka hud...</i>

254
00:31:42,280 --> 00:31:46,120
<i>dan menghantar debunga untuk pembiakan.</i>

255
00:31:52,240 --> 00:31:56,600
<i>Penguasaan rangkaian hutan
pokok ini membuahkan hasil.</i>

256
00:32:01,800 --> 00:32:08,560
<i>Menjelang tahun depan,
bunga eksklusif bertukar menjadi buah</i>

257
00:32:10,520 --> 00:32:13,320
<i>yang lebih sukar untuk dimasuki.</i>

258
00:32:19,560 --> 00:32:22,040
<i>Jatuhan setinggi 30 meter pun</i>

259
00:32:24,000 --> 00:32:27,280
<i>tidak mampu memecahkan kulit sekeras batu.</i>

260
00:32:29,920 --> 00:32:33,240
<i>Hanya pemecah peti besi mampu membukanya.</i>

261
00:32:35,360 --> 00:32:42,200
<i>Namun, pokok yang megah ini ada kenalan
walaupun di alam bawah tanah hutan.</i>

262
00:32:45,400 --> 00:32:46,880
<i>Suspek pertama,</i>

263
00:32:48,800 --> 00:32:50,560
<i>agouti berjari kecil.</i>

264
00:32:56,120 --> 00:32:59,840
<i>Hanya tikus bergigi ini memiliki alat</i>

265
00:32:59,840 --> 00:33:01,480
<i>untuk membukanya.</i>

266
00:33:04,280 --> 00:33:09,440
<i>Ia amat suka akan kacang di dalam.
Ia mahu makan semuanya.</i>

267
00:33:14,560 --> 00:33:19,560
<i>Jika ada lebihan,
agouti akan sorok di serata hutan.</i>

268
00:33:24,480 --> 00:33:26,600
<i>Sebagai kudapan masa depan.</i>

269
00:33:34,720 --> 00:33:38,640
<i>Tapi terlalu banyak
yang pencuri ini sorok,</i>

270
00:33:40,480 --> 00:33:43,480
<i>mustahil ia boleh ingat semua tempat.</i>

271
00:33:47,040 --> 00:33:51,960
<i>Biji yang hilang itu menjadi harapan
kepada pokok kacang Brazil.</i>

272
00:34:07,640 --> 00:34:13,840
<i>Meletakkan legasi berharga di tangan
pelbagai spesies mungkin nampak semberono.</i>

273
00:34:16,880 --> 00:34:19,440
<i>Itulah keajaiban rangkaian alam.</i>

274
00:34:21,360 --> 00:34:24,880
<i>Kolaborasi hebat ini sememangnya berkesan.</i>

275
00:34:28,160 --> 00:34:32,600
<i>Ia sangat boleh diharap.
Setiap pokok kacang Brazil</i>

276
00:34:32,600 --> 00:34:35,320
<i>tumbuh dengan cara luar biasa ini.</i>

277
00:34:39,280 --> 00:34:45,040
<i>Ia tanaman yang hanya boleh wujud
dari hutan hujan yang sihat dan hijau.</i>

278
00:34:51,040 --> 00:34:57,400
<i>Ada seekor haiwan yang berperanan penting
dalam menjaga kesihatan hutan.</i>

279
00:35:00,680 --> 00:35:07,200
<i>Makhluk yang memerintah kerajaan
dengan penuh kekejaman dan kekuatan.</i>

280
00:35:16,880 --> 00:35:21,760
<i>Setidaknya selepas ia bangun tidur.</i>

281
00:35:26,960 --> 00:35:28,520
<i>Macam remaja biasa.</i>

282
00:35:29,600 --> 00:35:33,520
<i>Jaguar muda ini menghabiskan masa beradu</i>

283
00:35:34,960 --> 00:35:38,640
<i>dan sekali-sekala bangun untuk bersantap.</i>

284
00:35:49,560 --> 00:35:52,960
<i>Snek yang pelbagai dari atas pokok...</i>

285
00:35:55,320 --> 00:35:59,000
<i>sampai ke bawah garis air.</i>

286
00:36:03,840 --> 00:36:08,400
<i>Seleranya yang besar
bermakna di semua tempat ia singgah,</i>

287
00:36:09,080 --> 00:36:13,000
<i>ia membawa kehidupan dan bukan kematian.</i>

288
00:36:16,200 --> 00:36:18,040
<i>Tanpa kucing besar ini,</i>

289
00:36:19,720 --> 00:36:23,080
<i>tempat ini mungkin sangat berbeza.</i>

290
00:36:27,080 --> 00:36:31,360
<i>Jika kurang pemburu,
maka banyak peragut rumput</i>

291
00:36:32,240 --> 00:36:35,600
<i>menjamah anak pokok sebelum sempat matang.</i>

292
00:36:38,880 --> 00:36:43,880
<i>Apabila pokok lebih tua mati,
kurang pokok muda untuk ganti.</i>

293
00:36:49,520 --> 00:36:53,240
<i>Cahaya matahari menembusi celahan kanopi.</i>

294
00:36:55,920 --> 00:36:58,680
<i>Tanah yang lembap mengering,</i>

295
00:36:59,200 --> 00:37:04,560
<i>dan tumbuhan yang bergantung
pada kelembapan akan menghilang.</i>

296
00:37:07,920 --> 00:37:09,600
<i>Bunga layu.</i>

297
00:37:10,880 --> 00:37:13,720
<i>Burung madu kebuluran.</i>

298
00:37:16,640 --> 00:37:18,640
<i>Jika tiada pemangsa besar...</i>

299
00:37:21,320 --> 00:37:25,640
<i>bilangan semut pemotong daun
lebih seratus kali ganda,</i>

300
00:37:27,240 --> 00:37:32,800
<i>bersedia untuk merampas nyawa
setiap dedaun di hutan.</i>

301
00:37:37,680 --> 00:37:39,600
<i>Jika satu pautan hilang,</i>

302
00:37:39,600 --> 00:37:43,880
<i>seluruh rangkaian mula musnah.</i>

303
00:37:48,600 --> 00:37:53,920
<i>Jika jaguar masih memburu,
jaguar merupakan gam yang menghubungkan</i>

304
00:37:53,920 --> 00:37:56,800
<i>jaringan hutan hujan yang kompleks.</i>

305
00:37:59,000 --> 00:38:01,320
<i>Remaja yang kuat makan ini</i>

306
00:38:02,840 --> 00:38:06,640
<i>akan cuba sesuatu
yang pemburu lain tidak berani...</i>

307
00:38:10,000 --> 00:38:12,800
<i>iaitu menentang pemangsa megah lain.</i>

308
00:38:18,640 --> 00:38:19,640
<i>Buaya...</i>

309
00:38:22,000 --> 00:38:24,200
<i>yang mahu menyerang mangsa.</i>

310
00:38:26,200 --> 00:38:29,680
<i>Jaguar yang naif bukan tandingannya.</i>

311
00:38:33,320 --> 00:38:36,080
<i>Paling penting siapa serang dulu.</i>

312
00:39:18,400 --> 00:39:23,200
<i>Hidangan yang lebih
daripada sekadar cukup untuk pelahap ini.</i>

313
00:39:27,080 --> 00:39:31,000
<i>Seterusnya, memberi kesan
yang amat mendalam.</i>

314
00:39:35,080 --> 00:39:40,200
<i>Sisa makanannya akan memulakan
perjalanan baharu sendiri</i>

315
00:39:41,240 --> 00:39:44,440
<i>yang akan mendedahkan rahsia menakjubkan</i>

316
00:39:44,960 --> 00:39:49,000
<i>tentang proses kehidupan hutan
di seluruh dunia ini.</i>

317
00:39:54,680 --> 00:39:59,040
<i>Bangkai yang beransur reput ini
melepaskan banyak nutrien</i>

318
00:39:59,040 --> 00:40:01,280
<i>yang meresap ke dalam tanah.</i>

319
00:40:05,400 --> 00:40:09,800
<i>Di bawah tanah,
sesuatu menunggu untuk menerimanya.</i>

320
00:40:14,120 --> 00:40:17,600
<i>Bebenang mikroskopik yang menyerap nutrien</i>

321
00:40:18,840 --> 00:40:22,280
<i>dan menyalurkan kepada pokok di atas.</i>

322
00:40:27,320 --> 00:40:32,200
<i>Ia hanya satu filamen
dalam rangkaian hidup yang luas.</i>

323
00:40:36,600 --> 00:40:39,880
<i>Tisu miselium dari koloni kulat</i>

324
00:40:41,600 --> 00:40:45,160
<i>yang tersebar
di bawah seluruh hutan hujan ini.</i>

325
00:40:48,000 --> 00:40:54,880
<i>Terminal kecil yang bersambung dengan
akar pokok menukar nutrien yang diserap</i>

326
00:40:54,880 --> 00:40:58,480
<i>untuk mendapat makanan daripada pokok itu.</i>

327
00:41:01,880 --> 00:41:05,160
<i>Tapi ini bukan transaksi perniagaan biasa.</i>

328
00:41:06,920 --> 00:41:11,880
<i>Di sesetengah hutan,
rangkaian bawah tanah menyatukan pokok</i>

329
00:41:11,880 --> 00:41:14,920
<i>menjadi jaringan hutan sejagat.</i>

330
00:41:15,680 --> 00:41:21,200
<i>Sistem pintar yang membolehkan
aliran bersaling makanan dan air</i>

331
00:41:21,720 --> 00:41:24,280
<i>daripada paling kuat kepada paling lemah.</i>

332
00:41:25,160 --> 00:41:27,080
<i>Walaupun antara spesies.</i>

333
00:41:29,840 --> 00:41:32,040
<i>Anak pokok yang mahu cahaya</i>

334
00:41:32,560 --> 00:41:36,520
<i>dipelihara dengan baik
oleh jiran yang lebih tinggi.</i>

335
00:41:39,280 --> 00:41:43,920
<i>Pokok-pokok mungkin guna rangkaian
untuk berkomunikasi.</i>

336
00:41:45,000 --> 00:41:50,000
<i>Pemikiran bersama yang beri amaran
tentang penyakit atau serangan,</i>

337
00:41:50,480 --> 00:41:53,000
<i>bersedia untuk berdepan cabaran.</i>

338
00:41:56,600 --> 00:42:01,000
<i>Skala rangkaian kulat
di planet ini amat besar.</i>

339
00:42:02,120 --> 00:42:07,440
<i>Tanpa putus tersebar
sehingga luar sistem suria,</i>

340
00:42:07,440 --> 00:42:11,440
<i>menjangkau lebih separuh galaksi kita.</i>

341
00:42:13,560 --> 00:42:17,440
<i>Di Bumi,
rangkaian kulat bergabung dengan pokok</i>

342
00:42:18,160 --> 00:42:25,080
<i>untuk mengunci tiga perempat
karbon daratan kita di bawah tanah.</i>

343
00:42:31,720 --> 00:42:35,520
<i>Pokok ara ini berusia ratusan tahun.</i>

344
00:42:38,000 --> 00:42:39,280
<i>Pokok induk.</i>

345
00:42:41,720 --> 00:42:44,680
<i>Banyak anak pokok tumbuh di bawah.</i>

346
00:42:49,400 --> 00:42:53,720
<i>Namun sekarang hidupnya akan berakhir.</i>

347
00:43:05,400 --> 00:43:10,840
<i>Rangkaian kulat membolehkannya
melaksanakan tindakan murni terakhir.</i>

348
00:43:14,080 --> 00:43:18,680
<i>Menghadiahkan nutrien terakhirnya
kepada komunitinya.</i>

349
00:43:23,760 --> 00:43:30,080
<i>Ibarat seorang nenek yang mahu memberi
peluang terbaik kepada keluarga hutannya.</i>

350
00:43:34,480 --> 00:43:40,720
<i>Pokok lain akan tumbuh di tempatnya
dan meneruskan peranan murninya.</i>

351
00:43:43,800 --> 00:43:48,280
<i>Terima kasih
kepada keajaiban jaringan hutan sejagat.</i>

352
00:43:56,280 --> 00:44:00,920
<i>Sesetengah saintis hari ini
semakin percaya</i>

353
00:44:01,720 --> 00:44:04,880
<i>hutan satu entiti yang saling terhubung...</i>

354
00:44:08,000 --> 00:44:13,720
<i>tempat tumbuhan, haiwan
dan kulat bekerjasama...</i>

355
00:44:17,640 --> 00:44:21,360
<i>sebagai komuniti
yang berdikari dan bersatu.</i>

356
00:44:22,720 --> 00:44:27,000
<i>Contoh unggul
rangkaian hebat alam semula jadi.</i>

357
00:44:33,480 --> 00:44:36,280
<i>Berdasarkan penemuan baru-baru ini,</i>

358
00:44:36,800 --> 00:44:42,800
<i>semakin terbukti seluruh planet
berfungsi dengan cara sama.</i>

359
00:44:44,280 --> 00:44:46,360
<i>Setiap kehidupan terhubung.</i>

360
00:44:47,680 --> 00:44:51,840
<i>Daripada rusa kutub laju,
kepada badak air megah.</i>

361
00:44:53,440 --> 00:44:56,240
<i>Setiap tindakan membawa akibat.</i>

362
00:44:58,760 --> 00:45:02,920
<i>Daripada degupan jantung laut
kepada hujan ribut subur.</i>

363
00:45:11,120 --> 00:45:16,840
<i>Seluruh alam semula jadi terhubung
dengan kehidupan kita.</i>

364
00:45:20,760 --> 00:45:23,280
<i>Walaupun ia tiada di jalan.</i>

365
00:45:29,480 --> 00:45:33,880
<i>Hubungan kehidupan
menjangkau seluruh pelosok bumi.</i>

366
00:45:37,120 --> 00:45:41,200
<i>Namun rangkaian alam semula jadi
perlu terus bergerak,</i>

367
00:45:41,840 --> 00:45:45,040
<i>menari mengikut rentak planet kita</i>

368
00:45:45,880 --> 00:45:50,760
<i>dan bertindak balas
terhadap peredaran masa itu sendiri.</i>

369
00:45:56,560 --> 00:45:59,000
<i>Dalam dunia yang terus berubah,</i>

370
00:46:00,680 --> 00:46:03,560
<i>peluang selalu ada untuk diambil.</i>

371
00:46:05,640 --> 00:46:09,400
<i>Namun, pemasaan paling penting.</i>

372
00:48:09,760 --> 00:48:14,760
Terjemahan sari kata oleh
Zarifah Kamarulhisham